Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2024/1909 K.2024/1768

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı şirket vekilinin 28.12.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket ile davalı arasında “ Realty World Gayrimenkul Franchise Alt Lisans Sözleşmesi ile kurulduğunu, müvekkili şirketin davalının tanzim edilen faturalardan kaynaklı borç miktarının ödemesini bildirdiğini, ancak davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, sonrasında borç miktarını ödememesi nedeniyle icra takibine geçtiğini, ayrıca davalı tarafa noter bildirimleri keşide edilmiş ancak buna rağmen de ödeme yapılmadığını, davalı tarafından icra takibine itiraz edildiği ve borcunun bulunmadığını bildirdiğini,

ancak davalı tarafça yapılan itiraz haksız ve mesnetsiz olduğundan Sayın Mahkemenizden dava açma zorunluluğu hasıl olduğunu, öncelikle müvekkili şirket ile kurulan ticari ilişki kapsamında ve sözleşmeden kaynaklı tanzim edilen faturalar sebebiyle davalıdan alacaklı olduğu, şimdiden davaya ve fazlaya ilişkin tüm hakları saklı tutulduğunu ve esasa ilişkin davalarının kabulü ile.

Davalı-borçlunun Gebze 4, İcra Müdürlüğü'nün 2018/32909 Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu kısmi itirazının iptaline, takibin devamına ve takibin geciktirmeye yönelik itiraz eden kötü niyetli borçlu hakkında alacağın 440'ından aşağı olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini ve tazminata dava tarihinden itibaren reeskont avans faizi yürütülmesine dair karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkili ile davacı şirket arasında “Realty World Gayrimenkul Franchise Alt Lisans Sözleşmesi” ile ticari bir ilişkinin kurulduğunu, müvekkilinin sözleşmeye taraf olduktan sonra 29.04.2016 tarihinden 12.10.2017 tarihine kadar Darıca İlçesi, Bayramoğlu Mahallesinde Franchise alanında faaliyetini büyük bir Motivasyonla sürdürmeye çalıştığını, ancak 2017 yılı başlarında davacı şirketin sözleşmesel edimlerini yerine getirmemeye ve franchise veren olarak işleri ve sistemi aksatmaya başladığını, bunun akabinde şubelerle ilgilenmemeye ve şubeleri kendi haline bırakmaya başladığını,

bu sebeplerle Türkiye çapında şube sayısının 235 ten 140'a kadar düştüğünü, davacı şirketle faaliyetleri devam ederken Gebze 15. Noterliğinden 05.07.2017 tarih ve 12802 yevmiye numaralı uyarı ve ödemezlik defi ihtarnamesi ve Gebze 15. Noterliğinden 12.10.2017 tarih ve 19463 yevmiye numaralı ihtarname ile sözleşmenin feshedildiğinin bildirildiğini, davacı şirket tarafından ihtarnamelere cevap verilmediğini, sözleşmeden kaynaklı fatura ve içeriklerini kabul etmediklerini, faturalara konu hizmet ve diğer sağlayıcıların kendilerine sunulmadığını, ayrıca müvekkilinin 12.10.2017 tarihinde faaliyetine son vermesine rağmen,

kısa bir zaman öncesine kadar da davacı tarafından müvekkiline imzalatılan franchise hizmet ve bedellerine ilişkin yaklaşık 20 adet bağımsız senet banka vasıtasıyla ödetildiğini, dolayısıyla davacının müvekkilinden hiçbir hak ve alacağı kalmadığını, hatta müvekkilinden fazlasıyla tahsil edildiğini, tüm bu nedenlerle; iş bu açılan haksız ve mesnetsiz davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "...6100 sayılı HMK'nın 2. maddesi uyarınca davaya bakma görevi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne ait olduğundan mahkememizin görevsizliğine, davanın HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE, Karar kesinleştiğinde ve süresi içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın yetkili ve görevli Gebze Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine, ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; görevli mahkemelerin Ticaret Mahkemeleri olması gerektiğini, davalı tarafın da genel olarak akdettiği sözleşme ile ticari ilişkiyi kabul ettiğini, tacir sıfatı ile hareket ettiğini açıkça ortaya koyduğunu, Mahkemenin belirttiğinin aksine;

davalı tarafın vergi kaydının ve de ticaret sicil kaydının olup olmamasının veya belirli bir limitle değerlendirilmesinin tacirlik vasfını etkilemeyeceğinin açık olduğunu, bu yöndeki ve aynı içerikli İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesinin 2023/2557 Esas ve 2023/2320 Karar nolu emsal kararda da görüldüğü üzere Yerel Mahkemenin hukuki olarak hatalı bir değerlendirme ile karar vermiş olduğunu belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

Davalı vekili tarafından istinaf başvurusuna karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.

DELİLLER

Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/08/2024 tarih, 2024/515 Esas - 2024/616 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dosyanın incelenmesinde.

İlk derece mahkemesinin 22/11/2022 tarih ve 2018/1135 Esas-2022/888 Karar sayılı kararının istinafı üzerine Dairemizin 30/05/2024 tarih ve 2023/463 Esas-2024/915 Karar sayılı ilamı ile, "...Mahkemece davalının bağlı bulunduğu vergi dairesine müzekkere yazılarak davalının vergiye tabi faaliyetlerinin VUK nın 177/1. maddesinin 1 ve 3. bendindeki limitlerinin yarısını veya 2. bentteki limitinin tamamını aşıp aşmadığının gerekirse bilirkişi incelemesi yaptırılarak belirlenmesi, davalının faaliyetlerinin anılan limitleri aşması halinde esasa girilmesi,

aksi halde Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek mahkemenin görevsizliğine karar verilmesinden ibarettir..." gerekçesi ile kararın kaldırılmasına karar verildiği, kaldırma kararı sonrasında yapılan yargılamada gerekli araştırma yapıldıktan sonra davalının tacir veya tacir sayılması gereken kişilerden olmadığı ve davanın mutlak ticari dava olmadığı gerekçesi ile davanın görev dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.

Dairemizin 30/05/2024 tarih ve 2023/463 Esas-2024/915 Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere; taraflar arasındaki sözleşme Franchising sözleşmesi olup, 6102 sayılı kanunda sayılan mutlak ticari davalardan değildir. 6102 sayılı yasanın 4/1.maddesinde “ Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri” nispi ticari dava olarak belirlenmiştir. Eldeki olayda davacı tüzel kişi olup tacirdir. Davalı ise gerçek kişidir.

Dairemiz kaldırma kararı sonrasında yapılan yargılamada gerekli araştırmanın yapıldığı ve davalının tacir veya tacir sayılması gereken kişilerden olmadığı belirlenmiş olmakla 6102 sayılı TTK'nın 4. Maddesine göre eldeki davanın nispi ticari dava da olmadığı anlaşıldığından ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu sonucuna varılmış ve davacı vekilinin istinaf isteminin reddi gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle; dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde; usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak; davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden; istinaf başvurusunun esastan reddine, karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca; davacının istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,

2-İstinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,

3-Alınması gereken harç peşin alındığından, yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

4-İstinaf eden tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,

5-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca; karar kesinleştikten sonra ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,

8-Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,

İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.04/12/2024

... Başkan ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Katip ... ¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*