Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2024/2057 K.2025/123

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davalı şirkete Adabant Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şti.'nin (temlik eden) ticari işletmeleriyle ilgi anlaşma gereği makina ve donanım tedariki ve imalat uygulama hizmeti sağladığını, davalıya bu işler karşılığında faturalar kesilip teslim edildiğini, fatura teslimi ile de aynı zamanda mal teslimi ve hizmet uygulamasınında davalı şirkete teslim edildiğini, temlik eden şirketin gerekeni yaptığını, davalı şirketin böylece temlik eden şirkete fatura bedellerinden kaynaklı 99.210,00-TL borcu oluştuğunu,

temlik eden şirket tarafından davalı şirketten olan fatura alacak bakiyesi fatura tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek faizinin ve bütün hakları ile birlikte davacı şirketine devir ve temlik edildiğini, davalı şirkete temliknamenin iadeli taahhütlü olarak gönderildiğini, temlik eden şirket ve davalı şirket arasındaki faturalar her iki taraf içinde ticari iş olduğunu, malların fatura tarihinden önce davalı şirkete teslim edildiğini, bu işlemin tarafların ticari defterlerine işlendiğini,

temlik eden şirket ile davalı şirket arasında yapılan işin kalan iki tarafa da borç doğuran mal tedariki ve hizmet tedarikinden kaynaklanan para alacağı ilişkisi olduğunu ve fatura alacağı fatura tarihi itibariyle muaccel hale geldiğini, temlik eden şirket tarafından temlik öncesi davalı şirkete karşı Sakarya 4. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, bu icra takibine davalı tarafından itiraz edildiğini, itiraz sebebiyle takibin durdurulduğunu ve ödemenin yine gerçekleşmediğini bunun sonucunda Sakarya Arabuluculuk Bürosunun ... numaralı dosyası ile arabulucuğa başvurulduğunu, anlaşma sağlanamadığını tüm bu sebeplerle 99.210,00-TL bakiye ana para alacağının olduğunu, bu alacağa fatura tarihinden işlemiş olan 172.625,00-TL ve dava tarihinden işleyecek olan temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davalı şirket tarafından davacı şirkete ticari ilişki sonucunda çeşitli ödemeler yapıldığını, davacı tarafından anılan ödemelerin cari hesaptan düşülüp düşülmediği, faturaların hangi tarihte ve kim imzasına teslim edildiği faturaların içeriği ve fatura karşılığı yapıldığı iddia edilen mal veya hizmet tespitine ilişkin bir bilgi bulunmadığı ve bu doğrultuda net bir cari hesap bakiyesi ortaya konulmadığını, bu sebeplerle taraflarınca borca itiraz ettiklerini, anılan borcun ödenme şartlarının yerine getirilmediğini, davanın reddini, davacının talep etmiş olduğu temerrüt faizine, faiz oranına ve faizin başlangıç tarihine itiraz ettiklerini, davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... 1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE, 99.210,00-TL asıl alacak ve dava tarihine kadar işlemiş 160.443,10-TL faiz olmak üzere toplam 259.653,10-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, asıl alacak olan 99.210,00-TL'ye dava tarihinden itibaren 6102 sayılı yasanın 1530. Maddesi gereği faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE ... " karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

TCMB tarafından belirlenecek temerrüt faiz oranı, 3095 sayılı Kanun’a göre belirlenecek ticari temerrüt faiz oranından % 8 oranında daha yüksek olması gerektiğin, aksi yorumu haklı kılan bir gerekçe bulunmadığını, TCMB da bu oranı, yasal mevzuata uygun olarak ilân ettiğini, buna karşın, yerel mahkemece gerekçeli kararında dayanak gösterilen ve somut davayla ilgili olarak düzenlenen bilirkişi raporunda yasal düzenleme ve TCMB uygulaması göz ardı edilerek,

ticarî işlerde geçerli kanunî faiz oranına en az %8 fazlasını eklemek suretiyle hesaplama yapılması gerekirken, (+) 8 puan eklenmek suretiyle temerrüt faiz hesaplaması yapıldığını, ayrıca, bilirkişi raporunda hesaplanan faize ve faiz oranına yapmış oldukları itirazların yerel mahkemece dikkate alınmadığını, keza, yerel mahkemece TTK'nın 1530-(7) maddesine göre temerrüt faiz oranlarının tespit ve araştırılması için Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasına yazı ile sorulmamış olup, eksik inceleme ve araştırma neticesinde hüküm kurma yoluna gidildiğini,

asıl alacak 99.210,00 TL'ye dava tarihinden itibaren TTK 1530 maddesinin 7. fıkrası hükmüne göre faiz işletilmesine karar verilmesi gerekirken, “6102 sayılı yasanın 1530. maddesi gereği faiz işletilmesine” demek suretiyle hukuki karışıklık ve icrada tereddüt oluşturacak şekilde hüküm kurulduğunu beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı tarafça, istinaf dilekçesine karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.

DELİLLER

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/12/2022 Tarih - 2022/29 Esas - 2022/1568 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

DAVA; alacak istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiş karara karşı davalı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosyanın incelenmesinde; dava dışı temlik eden Adabant Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin vermiş olduğu hizmetler karşılığında davalıya faturalar düzenlediği, temlik eden şirket tarafından davalı şirketten olan fatura alacak bakiyesi fatura tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek faizinin ve bütün hakları ile birlikte davacı şirkete devir ve temlik edildiği, davalı şirkete temliknamenin iadeli taahhütlü olarak gönderildiği, fatura bedellerinden kaynaklı 99.210,00-TL borcun davalı tarafça ödenmemesi üzerine davacı tarafından eldeki davanın açıldığı, davalının davanın reddini istediği, ilk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verildiği, karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

Dairemiz önüne gelen uyuşmazlık, icra takip tarihine kadar işletilecek faiz oranının ne olduğu ile hükümde icra takibinden sonra uygulanacak faiz oranının doğru belirlenip belirlenmediği noktasında olup istinaf incelemesi bu kapsamda yapılmıştır.

Eldeki davada, ilk derece mahkemesince her ne kadar; "... davacının faiz talebi yönünden , yukarıda 7 numaralı paragrafta detaylandırıldığı üzere.

Ticari işletmeler arasında mal ve hizmet tedariki amacıyla yapılan işlemlerde, alacaklı, kanundan veya sözleşmeden doğan tedarik borcunu yerine getirmiş olmasına rağmen, borçlu, gecikmeden sorumlu tutulamayacağı hâller hariç, sözleşmede öngörülmüş bulunan tarihte veya belirtilen ödeme süresinde borcunu ödemezse, ihtara gerek olmaksızın temerrüde düşeceğinin 6102 sayılı yasanın 1530.maddesinde düzenlendiği, davacının faiz talebini takipten sonrası ile sınırlı tuttuğu, yukarıda detaylı olarak açıklandığı üzere, taraflar arasında faturadan kaynaklı bir ilişkinin olduğu, faturaların hizmet tedarikinden kaynaklandığı,

faturaların tebliğinden itibaren ayrı bir temerrtü ihtarına gerek olmaksızın davacının faize hak kazanacağı, dolayısıyla 6102 sayılı yasanın 1530.maddesindeki faiz talebinin yerinde olduğu anlaşılarak, dosyaya sunulan 21.11.2022 tarihli rapordaki detaylı hesaplama da yerinde görülerek, davacının dava tarihine kadar, talep edebileceği faiz miktarının 160.433,10 TL olduğu ..." şeklindeki gerekçeyle faiz yönünden bu şekilde hüküm kurulmuşsa da mahkeme kararının bu yönüyle doğru olmadığı anlaşılmıştır.

6102 sayılı yasanın 1530-(7) maddesi; "Bu madde hükümleri uyarınca alacaklıya yapılan geç ödemelere ilişkin temerrüt faiz oranının sözleşmede öngörülmediği veya ilgili hükümlerin geçersiz olduğu hâllerde uygulanacak faiz oranını ve alacağın tahsili masrafları için talep edilebilecek asgari giderim tutarını Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası her yıl ocak ayında ilan eder. Faiz oranı, 4/12/1984 tarihli ve 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunda öngörülen ticari işlere uygulanacak gecikme faizi oranından en az yüzde sekiz fazla olmalıdır." şeklindedir.

Anılan düzenlemenin 1. cümlesine göre bu maddeye göre belirlenecek ve uygulanacak temerrüt faiz oranını TCMB her yıl ilan etmekte olup, aynı maddenin 2. fıkrasındaki oranın TCMB tarafından faiz oranı belirlenirken dikkate alınacağı anlaşılmaktadır. Nitekim TCMB tarafından TTK'nın 1530-(7) maddesi gereği belirlenen oranlar, 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunda öngörülen ticari işlere uygulanacak gecikme faizi oranından fazladır.

Eldeki olayda hükme esas alınan bilirkişi tarafından hesaplanan faiz oranının TCMB tarafından ilan edilen "Türk Ticaret Kanununun 1530 uncu Maddesinin 7 Nci Fıkrası Uyarınca Mal Ve Hizmet Tedarikinde Geç Ödemelerde Uygulanacak Temerrüt Faiz Oranına" uygun olmadığı, dolayısıyla bilirkişi tarafından yapılan hesaplamanın hatalı olduğu anlaşıldığından mahkemece anılan yasal düzenlemeye aykırı olarak hesaplama içeren bilirkişi raporu esas alınarak hüküm verilmesi hatalıdır.

O halde mahkemece yapılması gereken iş; dosyanın önceki bilirkişiye ek rapor tanzimi için gönderilerek, dava tarihine kadar uygulanacak temerrüt faizi miktarının hesabında TCMB tarafından fatura tarihlerine göre o yıl için ilan edilen "Türk Ticaret Kanununun 1530 Uncu Maddesinin 7 Nci Fıkrası Uyarınca Mal Ve Hizmet Tedarikinde Geç Ödemelerde Uygulanacak Temerrüt Faiz Oranı" dikkate alınarak bir hesaplama yapılmasının istenmesi ve oluşacak sonuca göre bir karar verilmesinden ibarettir.

Gerekçeli karar başlığında; taraf ve vekillerinin adreslerinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının HMK'nın 353-(1)-a)-6) maddesince kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalının ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-6) maddesi gereğince ESASTAN KABULÜNE,

a-Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/12/2022 Tarih - 2022/29 Esas - 2022/1568 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

b-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

2-İstinaf Karar Harcının, talebi halinde ve ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

3-İstinaf eden tarafından yapılan İstinaf başvuru giderlerinin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından değerlendirilmesine,

4-Kararın, 6100 sayılı HMK'nın 359-(4) maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362-(1)-g) maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.

20/01/2025

... Başkan ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Katip ... ¸e-imzalıdır.

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*