Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2024/523 K.2025/1535

Karar

DAVACI

... - ........ Beşiktaş/İSTANBUL

VEKİLİ

Av. ... - Av. ... ...............Şişli /İSTANBUL

DAVALI

.....................Gebze/KOCAELİ

İFLAS İDARE

MEMURLARI

1-... (T.C No:...) - ............. Maltepe/İSTANBUL 2-... (T.C No:...) - ............ Kartal/İSTANBUL 3-....(T.C No:[TCKN]) -............ Tuzla/İSTANBUL

DAVA

Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Talebi (İİK 235))

DAVA TARİHİ : 16/06/2022

KARAR TARİHİ : 26/09/2025

KR. YAZIM TARİHİ : 26/09/2025

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu çerçevesinde, müflis ... Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu kapsamında Finansal Kurumlar Birliği'nde düzenlenen 31.12.2015 tarihli, ..... Sözleşme Numaralı, .... tescil numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi ve Finansal Kurumlar Birliği'nde düzenlenen 11.01.2016 tarihli, ..._....

Sözleşme Numaralı, ...-... tescil numaralı Finansal Kiralama Tadil Sözleşmesi akdedildiğini, müvekkili Şirketin bu sözleşmelere konu mallara ilişkin finansal kiralama işlemleri nedeniyle müflis şirketten alacaklı olduğunu, müflis şirketin, müvekkili şirkete iflas tarihi olan 28.06.2021 tarihi itibariyle Finansal Kiralama Sözleşmesinden kaynaklı toplam 433.123,56 EURO'nun (28.06.2021 tarihi itibariyle TL karşılığı 1 Euro = 10.4421 TL olmakla) karşılığı olan 4.522.719,53- TL borcu bulunduğunu, 6361 Sayılı Finansal Kiralama Kanunu'nun Sözleşmenin ihlali başlıklı kısmının;"MADDE 31 – (1) Kiralayan,

finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz.

Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir." şeklinde olduğunu, Kiracının ödenmeyen kira borcu ve işlemiş faiz borcu için Beşiktaş 16. Noterliğinden düzenlenen 23.10.2018 tarihli, 27057 numaralı ihtarname keşide edildiğini, keşide edilen ihtarnamede kiracı şirketin sözleşmeden kaynaklanan borçlarının 60 gün içerisinde müvekkili şirkete ödenmesi talep edildiğini, sözleşme borçlarının tamamen ödenmemesi halinde sözleşmenin iş bu ihtarname ile feshedilmiş olacağını,

vadesi gelmemiş borçların muaccel hale dönüşeceğini, sözleşme konusu kiralananların 3 ( üç ) gün içerisinde müvekkili şirkete iade ile teslim edilmesi gerektiğini, teslim edilmemesi halinde yasal yollara müracaat edileceğinin ihtar edildiğini, ancak söz konusu ihtarnamenin kiracı şirkete 25.10.2018 tarihinde tebliğ edilmiş olmasına rağmen verilen süre içerisinde sözleşmeden kaynaklanan borçlar ödenmediği için sözleşmenin feshedildiğini, borçlu şirketin iflasına karar verildiği öğrenilerek,

Gebze İcra Müdürlüğünün 2021/7 İflas Numarasına kayıtlı dosyasına başvuruda bulunularak iflas masasına alacağın kaydı talep edilmiş ise de talep ettikleri alacak miktarının 4.522.719,53-TL olmasına rağmen iflas müdürlüğü tarafından alacaklarının tümünün reddedildiğini, müvekkilinin alacağı, akdedilen Finansal Kiralama Sözleşmesi ve sözleşmeye göre kesin delil niteliğinde olan müvekkilinin ticari defterleriyle sabit olduğunu, yapılacak bilirkişi incelemesi ile de alacaklarının varlığının sabit olduğunun görüleceğini, İflas Müdürlüğünün alacaklarının tümünü reddettiğini,

ret kararına "alacak kayıt talebinin dayanaktan yoksun olması ve yargılamayı gerektirmesi sebebiyle.." şeklinde gerekçe gösterildiğini, İcra Müdürlüğünün alacak kayıt taleplerinin reddine ilişkin kararının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müflisin ticari defterleri ile alacaklarının kayıt altında olduğunu, yine kesin delil niteliğindeki ticari defterleri incelendiğinde müvekkili şirketin müflisten alacaklı olduğunun anlaşılacağını,

alacak kaydı yaptırılırken ilgili belgeler İflas Müdürlüğüne ek olarak sunulmuşken İflas Müdürlüğü tarafından yargılamayı gerektirdiğinden reddine karar verildiği şeklinde mesnetsiz bir gerekçeye dayanarak alacağın tümünün reddine ilişkin karar verilmesinin haksız ve dayanaksız olduğunu beyanla; davalarının kabulüne karar verilerek müflis şirketin 28.06.2021 iflas tarihi itibariyle müvekkili şirkete toplam borcu olan 433.123,56 EURO'nun (28.06.2021 günü itibariyle 1 EURO = 10.4421 TL olmakla) karşılığı olan 4.522.719,53-TL'lik alacaklarının Gebze İcra Müdürlüğünün 2021/7 İflas dosyasına kaydına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafla müflis arasında Finansal Kiralama Sözleşmesi ve Tadil Sözleşmesi akdedildiğini, ödenmeyen kira borcu ve işlemiş faiz borcu için Beşiktaş 16. Noterliğinden düzenlenen 23.10.2018 tarihli,27057 numaralı ihtarname keşide edildiğini;

ihtarnamede kiracı şirketin sözleşmeden kaynaklanan borçlarının 60 gün içerisinde ödenmesinin talep edildiğini, borçlarının tamamen ödenmemesi halinde sözleşmenin iş bu ihtarname ile feshedilmiş olacağını, vadesi gelmemiş borçların muaccel hale dönüşeceğini, sözleşme konusu kiralananların 3 ( üç ) gün içerisinde kendilerine iade ile teslim edilmesi gerektiğini, teslim edilmemesi halinde yasal yollara müracaat edileceğinin ihtar edildiğini;

ancak söz konusu ihtarnamenin kiracı müflis şirkete 25.10.2018 tarihinde tebliğ edilmiş olmasına rağmen verilen süre içerisinde sözleşmeden kaynaklanan borçların ödenmediği için sözleşmenin feshedildiğini, alacağın iflas masasına kaydı talebinin İflas Dairesi tarafından yargılamayı gerektirdiğinden tümünün reddine karar verildiğinin beyan edildiğini, kayıt kabul davalarında ispat yükünün masaya yazdırılması gereken alacağı bulunduğunu iddia eden davacıda olduğunu, kayıt kabul davasının hukuki niteliği itibariyle bir alacak davası olduğunu, müflis kiracı şirkete yapılan tebligatın usulsüz olduğunu,

kabul anlamına gelmemek üzere sözleşmede kararlaştırılan akdi - temerrüt faizinin fahiş ve geçersiz olduğunu, yabancı para alacağının Yargıtay kararı doğrultusunda "iflasın açıldığı tarihteki Merkez Bankası'nın efektif satış kuru üzerinden" hesaplanması gerektiğini, alacağın hukuken mevcut olup olmadığı ve miktarının ancak her iki tarafa ait ticari defter ve kayıtlarının da inceleneceği, delillerin toplanacağı yargılama neticesi ile tespit olunabileceğini, bu vesile ile huzurda görülmekte olan davaya sebebiyet vermeyen iflas masasının da vekalet ücreti ve yargılama giderinden sorumlu tutulmaması gerektiğini,

davacının iddiasının kabulü halinde dahi yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılması gerektiğini beyanla; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "... Davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE, toplam 3.687.295,35.-TL alacağın müflis .... Makina Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2021/7 sayılı iflas masasına kayıt ve kabulüne, fazlaya ilişkin istemin reddine, ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; her ne kadar kararda, "sözleşmede kararlaştırılan akdi - temerrüt faizinin fahiş ve geçersiz olduğunu" ibaresi yer alsa da TTK hükümleri uyarınca ticari işlerde faiz oranının serbestçe belirlendiğini, hal böyle iken tarafların tacir olduğu gözetilerek ve ticari işlerde faiz oranının serbestçe belirlenebileceği ilkesi gereğince, sözleşmede kararlaştırılan faiz oranı üzerinden hüküm kurulmamasının usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiğini,

huzurdaki dava konusu ticari işte de temerrüt faizine hükmedilirken Türk Ticaret Kanununun açık hükmüne rağmen Türk Borçlar Kanunu hükümlerinin uygulanmasının mümkün olmadığını, 6102 sayılı TTK'nın 8. ve 9. maddelerinin ticari işler bakımından özel hüküm niteliğinde olduğundan ticari işlerde bu hükümlerin uygulanması gerektiğini, başka bir anlatımla 6098 sayılı TBK'nın 88. ve 120. maddeleri hükümlerinin ticari işlerde uygulanamayacağının açık olduğunu belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

Davalı tarafından istinaf başvurusuna karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.

DELİLLER

Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/12/2023 tarih, 2022/478 Esas - 2023/1152 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava kayıt kabul talebine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusu yapılmıştır.

İnceleme; 6100 sayılı HMK.'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosyanın incelenmesinde; Müflis .... Makine Sanayi ve Tic. A.Ş.’nin Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 28.06.2021 tarih, 2021/217 esas 2021/551 karar sayılı ilamı ile iflasına karar verildiği, anılan ilamın kesinleştiği, Gebze İcra Müdürlüğünün 2021/7 İflas sayılı dosyası ile tasfiye işlemlerine başlandığı, davacının anılan dosyaya iflas tarihi itibariyle 4.522.719,53 TL alacak bildiriminde bulunduğu, ancak anılan talebin reddine karar verildiği, bu kararın davacıya 12.06.2021 tarihinde tebliğ edildiği, eldeki davanın 16.06.2021 tarihinde, 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde açıldığı, mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne karar verildiği, karara karşı davacı vekilinin istinaf yasa yoluna başvurduğu görülmüştür.

Uyuşmazlık; finansal kiralama sözleşmesinde temerrüt faizi oranının serbestçe kararlaştırılıp kararlaştırılamayacağı hususundadır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 88. maddesinin, "Faiz ödeme borcunda uygulanacak yıllık faiz oranı, sözleşmede kararlaştırılmamışsa faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre belirlenir.

Sözleşme ile kararlaştırılacak yıllık faiz oranı, birinci fıkra uyarınca belirlenen yıllık faiz oranının yüzde elli fazlasını aşamaz." hükmünü içermesinin yanı sıra, temerrüt faizine ilişkin 120. maddesinde de; "Uygulanacak yıllık temerrüt faizi oranı, sözleşmede kararlaştırılmamışsa, faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre belirlenir. Sözleşme ile kararlaştırılacak yıllık temerrüt faizi oranı, birinci fıkra uyarınca belirlenen yıllık faiz oranının yüzde yüz fazlasını aşamaz.

Akdî faiz oranı kararlaştırılmakla birlikte sözleşmede temerrüt faizi kararlaştırılmamışsa ve yıllık akdî faiz oranı da birinci fıkrada belirtilen faiz oranından fazla ise, temerrüt faizi oranı hakkında akdî faiz oranı geçerli olur." düzenlemesine yer verilmiştir.

Somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık, finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, sözleşmede temerrüt faizi kararlaştırılmıştır.

Ticari işler bakımından TBK'nın 120/2. maddesinin somut olayda uygulanıp uygulanamayacağının tartışılması gerekmektedir. Bir görüşe göre, TBK'nın 88/2 ve 120/2. maddesi ile getirilen sınırlama borçlu tacirler lehine de uygulanabilecek emredici bir düzenlemedir. Maddenin gerekçesinde ayrım yapmadan borçluların korunmasından söz edildiğine göre tacirlerin de aşırı faizlere karşı korunması ihtiyacı vardır.

6098 sayılı TBK'nın 88 ve 120. maddelerindeki hükümlerin uygulanmasında kişi bakımından sınırlama yapılmamıştır. ( ..., ...: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununda Faiz ile İlgili Düzenlemeler, DEÜHFD, 2011 s. 95-98) 6098 sayılı TBK'nın 646. maddesine göre "TBK" 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun Beşinci Kitabı olup, onun tamamlayıcısıdır. 6102 sayılı TTK'nın 1. maddesi kanunun uygulama alanını belirtmektedir.

Hükme göre TTK, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun ayrılmaz bir parçasıdır. Bu iki düzenleme birlikte değerlendirildiğinde ticari işlerde de anapara faizi ve temerrüt faizi oranı ile ilgili 6098 sayılı TBK'nın 88 ve 120. maddelerinde düzenlenen sınırlamaların uygulanması gerektiği sonucuna varılmalıdır.

Diğer görüşe göre, 6098 sayılı TBK'nın 88 ve 120. maddelerindeki faizle ilgili sınırlama tacirlerin ticari işleri hakkında uygulanmaz. Zira, aynı tarihte yürürlüğe giren 6102 sayılı TBK'nın 8/1. maddesi hükmüne göre "ticari işlerde faiz oranı serbestçe belirlenir." 6102 sayılı TTK'nın 8/3. maddesinde tüketicinin korunmasına ilişkin hükümler saklı tutulmuştur. Bu nedenle sadece tüketiciler hakkında uygulanacak 4077 sayılı Kanundaki düzenleme ile getirilen sınırlar uygulanır.

Başkaca bir istisna getirilmemiştir. (...., ...: Tarih Borçlar Kanunu Tasarısının Değerlendirilmesi Sempozyumu, 2. oturum, Legal Hukuk Dergisi, Ekim 2005, say. S. 3841) TTK'nın ticari işler açısından özel hüküm niteliğinde olduğu kabul edilirse faizle ilgili TBK'daki sınırlamalar ticari işlere uygulanmayacaktır. Aynı Kanun'un 9. maddesinde, ticari işlerde; kanuni, anapara ile temerrüt faizi hakkında ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

Anılan Yasa hükmünde sözü edilen ilgili mevzuat olarak 3095 sayılı Yasa hükümlerinin amaçlandığının ve 6102 sayılı TTK'nın 8. ve 9. maddelerinin ticari işler bakımından özel hüküm niteliğinde olduğundan ticari işlerde bu hükümlerin uygulanması gerektiğinin, başka bir anlatımla 6098 sayılı TBK'nın anapara faizi ile ilgili 88. ve temerrüt faizi ile ilgili 120. maddeleri hükümlerinin ticari işlerde uygulanamayacağının kabulü gerekir.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin yerleşik uygulaması, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun ve (kapatılan) Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 11.07.2013 tarih ve 2515 E, 4858 K. sayılı ilamında olduğu gibi 6098 sayılı TBK'nın 88/2. ve 120/2. maddesinde düzenlenen temerrüt faizi ile ilgili sınırlamanın ticari işlerde uygulanamayacağı yönündedir. (Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2021/1617 esas 2021/396 karar sayılı ilamı)

Somut olayda; taraflar arasında 31.12.2015 tarihli finansal kiralama sözleşmesi imzalanmıştır. Anılan sözleşmenin 12/2. maddesi gereği döviz borçlarında temerrüt faiz oranının %50 olarak belirlendiği görülmektedir. Dosyaya sunulan kök ve ek raporda anılan sözleşme maddesine göre ve 6098 sayılı yasanın 120. maddesine göre ayrı ayrı hesaplama yapılmış, mahkemece 6098 sayılı yasanın 120. maddesine göre yapılan hesaplama göz önüne alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Sözleşmenin tarafları tüzel kişi tacir olup, iş ticari iş mahiyetindedir.

Az yukarıda da açıklandığı üzere; Yargıtay uygulamasına göre 6102 sayılı TTK'nın 8. ve 9. maddelerinin ticari işler bakımından özel hüküm niteliğinde olduğundan ticari işlerde bu hükümlerin uygulanması gerektiğinin, başka bir anlatımla 6098 sayılı TBK'nın anapara faizi ile ilgili 88. ve temerrüt faizi ile ilgili 120. maddeleri hükümlerinin ticari işlerde uygulanamayacağının kabulü gereceğinden (Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2021/1617 esas 2021/396 karar sayılı ilamı, Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2023/2364 esas 2024/843 karar sayılı ilamı, Dairemizin 2022/572 esas 2023/405 karar sayılı ilamı) mahkemece sözleşmede belirlenen temerrüt faizi üzerinden yapılan hesaplamaya göre karar verilmesi gerekirken hükümde yazılı olduğu şekilde karar verilmesi hatalıdır.

Bu nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle kabulüne, yerel mahkemenin kararının kamu düzeni gereğince kaldırılmasına, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus da bulunmadığından; dairemizce davanın esası hakkında HMK'nın 353-(1)-b)-2) madde gereğince hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-)Davacının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN KABULÜNE; Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/12/2023 tarih, 2022/478 Esas - 2023/1152 Karar Sayılı kararının KALDIRILMASINA, HMK'nın 353-(1)-b)-2) maddesi gereğince YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA,

a-Davanın KABULÜNE, toplam 4.522.718,74.-TL alacağın müflis ... Makina Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2021/7 sayılı iflas masasına KAYIT VE KABULÜNE,

b-Alınması gereken 615,40.-TL harçtan, peşin yatan 80,70.-TL harcın mahsubu ile bakiye 534,70.-TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,

c-Davacı tarafından yatırılan 80,70.-TL başvurma harcının ve 80,70.-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

ç-Davacı tarafından yatırılan ve harcanan 383,00.-TL müzekkere ve tebligat giderleri ile 2.400,00.-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.783,00.-TL yargılama giderinden kabul ve ret oranına göre, 2.268,93.-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

d-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 30.000,00.-TL maktu vekâlet ücretinin, davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

e-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek suretiyle, 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana İADESİNE,

2-)İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;

a-İstinaf Kanun Yoluna Başvuru harcının hazineye irad kaydına,

b-İstinaf Karar Harcının talep halinde ilk derece mahkemesince davacıya iadesine,

c-Davacı tarafından yapılan 1.169,40-TL İstinaf Kanun yolu masrafı ile 632,00-TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.801,40 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

ç-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

d-Davacının yatırdığı istinaf gider avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince davacıya iadesine,

f-Kararın 6100 sayılı HMK'nın'nın 359-(4) maddesi uyarınca temyizi kabil kararın Dairemizce taraflara tebliğine,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, 6100 sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren (2) hafta içerisinde Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi'ne TEMYİZ yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.

26/09/2025

... Başkan ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... *Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Katip ... ¸e-imzalıdır.

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*