Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/524 K.2025/1283

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi, gereği düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirket ile davalı arasında ... yevmiye nolu düzenleme şeklinde finansal kiralama sözleşmesi ile eki niteliğindeki . .. yevmiye numaralı finansal kiralama tadil sözleşmesi ve . .. yevmiye numaralı finansal kiralama tadil sözleşmesinin akdedildiğini, finansal kiralama sözleşmesi gereğince .. ili, .. İlçesi,.

Mahallesi, .. mevkiinde kain,...... parsel nolu taşınmazların satın alınarak finansal kiralama yolu ile kiralanmak suretiyle davalı kiracıya teslim edildiğini, davalı kiracının anılan sözleşmeye göre belirlenen ödeme planında belirtilen kira borçlarını vadelerinde ödemediğinden temerrüde düştüğünü, müvekkili tarafından kiracı şirket ve müşterek borçlu müteselsil kefillere 6361 sayılı Kanun'un 31. maddesi hükümleri ve finansal kiralama sözleşmesinin 6.3 maddesi uyarınca ödenmesi gereken kira bedellerinin ihtarnamenin tebliğini müteakip .. gün içerisinde ödenmesi,

aksi halde sözleşmenin feshedilmiş sayılacağı ve aynı yasanın 33. maddesi gereği kiralanan malların iade edilmesi gerektiği hususunda ..

Noterliği'nin ..tarih ve .. yevmiye nolu ihtarnamesinin keşide edildiğini, ihtarnamenin davalıya ..tarihinde tebliğ edilmesine rağmen ihtarnamede belirtilen borçlar .. günlük süre içerisinde ödenmediğinden finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiğini ileri sürerek öncelikle finansal kiralamaya konu gayrimenkullerin ihtiyati tedbir yolu ile müvekkiline teslimine, yapılacak yargılama neticesinde anılan kiralananların müvekkiline aynen iadesine ve tahliyesine, taşınmazlar üzerindeki finansal kiralama şerhlerinin kaldırılmasına, sözleşmenin feshedildiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkili şirkete .. tarihinden sonra .... Sulh Ceza Mahkemesi'nin ..Değişik İş sayılı kararı ile yönetim kayyımı atandığını, daha sonra ..

Değişik İş sayılı kararı ile kayyım heyetinin görev yetkilerinin Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna devredildiğini, davacı tarafından iddia edildiği üzere haklı bir feshin mevcut olmadığını, 678 sayılı KHK'nın 37. maddesi ile 678 sayılı KHK'nın 33. maddesi uyarınca ödemeler askıya alındığından davacı tarafın haklı sebeple fesih yetkisinin bulunmadığını, hacze konu malların yıllardır .. tarafından kullanıldığını, davaya konu malların alınmış olunan ticari ve iktisadi bütünlük kararı doğrultusunda .. içinde yer aldığını, davaya konu gayrimenkullerin müvekkiline ait olup, aynı zamanda .. mevzuatına göre oluşturulmuş..

İktisadi Bütünlüğü"nün bir parçası olup, ticari ve iktisadi bütünlüğünün bozulmasının mümkün olmadığını, şirketin hukuki yapısından dolayı davacı şirkete ödemelerin yapılmadığını, gerek KHK'lar, gerekse ticari iktisadi bütünlüğü kararı doğrultusunda müvekkili şirketin hukuken korunan bir şirket olduğunu, davacı tarafından kötüniyetli olarak bu hukuki korumaların sözleşmenin feshi yöntemiyle bertaraf edilmeye çalışıldığını, davacı tarafın gayrimenkullerin değeri doğrultusunda harç ikmalinde bulunması gerektiğini,

690 sayılı KHK'nın 73/6 maddesi uyarınca müvekkilinin açmış olduğu davalarda harçtan muaf olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

İhbar Olunan .. vekili ..tarihli dilekçesinde özetle; davalı şirket ... bağımsız olarak özel hukuk tüzel kişiliği ve taraf ehliyetinin devam ettiğini, davalı şirketin hak, borç, dava veya takiplerinin hiçbir şekilde .. tarafından devralınmadığını ve davalı şirketin tüzel kişilik hak ve alacaklarına sahip olduğu ve borç ve yükümlülüklerinden davalı şirketin sorumlu olduğunu beyan etmiştir.

DAİREMİZİN KARARI

Dairemizin..tarihli kararıyla;

"Somut olayda tahkikat aşaması yukarıda belirtilen HMK’nın 186. maddesindeki değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce başlamış olup değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonraki celselerde davalı vekilinin mazeret dilekçeleri kabul edilmiş, son celseden bir önceki celse olan ..tarihli dördüncü celsede duruşma gününün Uyap üzerinden öğrenilmesine karar verilmiştir. ... tarihli tahkikat celsesinde mahkemece davalı vekilinin son mazeret dilekçesi, dosyanın sürüncemede kalmaması bakımından reddedilmiş,

davacı vekilinin tahkikatın tümü hakkındaki açıklamasından sonra tahkikatın bittiği belirtilerek sözlü yargılama aşamasına geçilmiş ve davalı vekilinin yokluğunda hüküm tefhim edilmiştir.

Ne var ki HMK’nın 186. maddesindeki değişikliğin yürürlük tarihi sonrası davalı vekiline “Tahkikatın bittiğinin tefhim edilmesinden sonra yokluğunda aynı duruşmada sözlü yargılama aşamasına geçileceğine” dair ihtarı da içerecek şekilde tahkikat duruşma gününü bildirir davetiye çıkarılmaksızın davalı vekilinin yokluğunda sözlü yargılamaya geçilerek hüküm tesisi hukuki dinlenilme hakkının (HMK m .27) ihlali niteliğindedir.

O halde mahkemece yapılacak iş; sözlü yargılama için ayrı gün tayin ederek tarafları davet etmek ve sonucu uyarınca karar vermekten ibarettir. Açıklanan bu hususlara riayet edilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup kararın kaldırılmasını gerektirmiştir. ..

Bu itibarla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulüne, kararın kaldırılmasına, HMK'nın 184-186. maddelerine göre işlem yapılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir."

KALDIRMA SONRASI YEREL MAHKEME KARARI

Mahkemece, kaldırma kararında belirtilen usuli eksiklerin giderildiği, davacı finansal kiralama şirketince, temerrüt nedeniyle 6361 sayılı Yasanın 31. maddesine uygun olarak davalıya.. tarihli ihtarnamesinin tebliğ edildiği, verilen süre sonunda ihtarnamede belirtilen borcun ödenmediği, 6361 sayılı Yasanın 31/1 maddesi koşullarının oluştuğu, davalı borçlunun finansal kiralama bedelini ödediğini veya ödemesi gerekmediğini yahut istenilebilir olmadığını TMK'nun 6. ve HMK'nın 200 ve devamı maddeleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı gibi bu yönde ileri sürülen savunmanın yerinde olmadığı, sözleşmenin haklı olarak feshedildiği,

dava konusu taşınmazların mülkiyetleri dava devam ederken devredildiğinden taşınmazların teslimi ve şerhlerin terkini talepleri yönünden davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle davanın tespit talebi yönünden kabulü ile finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiğinin tespitine, finansal kiralamaya konu taşınmazların tapu kayıtlarında bulunan finansal kiralama sözleşmesine konu şerhlerin kaldırılması talepleri yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davalı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle, yerel mahkemenin kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı tarafından iddia edildiği üzere haklı bir feshin mevcut olmadığını, .. satış ve tasfiyeye ilişkin yetkileri başlıklı 20. maddesinde "....

Şirket varlıklarının ticari iktisadi bütünlük yoluyla satışına karar verilmesi halinde . ., geçmiş dönem borçlarını, bu borçların ./.. terör örgütüne aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olmayan kişilerle gerçek mal veya hizmet ilişkisine dayanması şartıyla ihale bedelinden ödemeye veya ihale alıcısına ödettirmeye yetkilidir." düzenlemesinin yer aldığı,

davacı şirket alacaklarının da bu madde kapsamında ödendiğini, 5411 sayılı Yasa'nın 134. maddesine sıkı sıkıya bağlı kalınmamasını bizzat yasa koyucunun kendisinin istediğini, yerel mahkemece bu hususun göz ardı edildiğini, .. makamının oluruyla davalı ..hakkında 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 134. maddesine istinaden ticari ve iktisadi bütünlük (.) kapsamına alınmasına karar verildiğini,

Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında .. tarihli ve .. sayılı . .’de yayımlanarak yürürlüğe giren 678 sayılı KHK’nın 33. maddesi ile .. tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 134. maddesinin 5. fıkrasının son cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilerek aynı maddeye aşağıdaki fıkranın eklendiğini,

“Ticarî ve iktisadî bütünlük oluşturulmasına karar verilmesinden itibaren iki yıl içerisinde ticarî ve iktisadî bütünlük oluşturan varlıklar ile ilgili işletmelere ait menkul, gayrimenkul ve her türlü hak ve alacaklar ile üçüncü kişiler nezdindekiler de dahil nakit varlıklarının imtiyazlı alacaklılar dâhil üçüncü kişiler tarafından haczi, muhafaza altına alınması ve satışı talep edilemez, mahcuzların maliklerinin iflasına karar verilemez, finansal kiralama sözleşmelerinin feshi talep edilemez, işbu sözleşmeler kapsamındaki varlıkların iadesine karar verilemez, ilgili takyidatlar hakkında zamanaşımı ve hak düşürücü süreler işlemez. ” hükmünün getirildiğini,

Bu kapsamda ..ahsilat Daire Başkanlığı tarafından iktisadi ve ticari bütünlük oluşturulduğunu, gerek ticari ve iktisadi bütünlük kararı, gerekse 6758 sayılı Kanun'un 19. ve 20. maddelerinden anlaşılacağı üzere yasa koyucunun bu kural ve kaideleri getirmekte ve bu önlemleri almaktaki amacının, ticari faaliyetlerin devamlılığını, istihdamın devamlılığını, kamuya mal olmuş muhtemel şirket bütünlüğünün korunmasını sağlamak olduğunu, mahkeme tarafından kabul edilen bu davada verilen kararın yasa koyucunun açık olan bu amacıyla örtüşmeyecek, şirket faaliyetlerini sürdürmesini imkansız kılacak olan şirketin bir bütün halinde ticari ve iktisadi bütünlük kararıyla satılmasının önüne geçtiğinden istinaf incelemesi sonucu kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinafa gelen tarafın sıfatı ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı resen gözetilmiş, ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk Derece Mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz." kuralı nazara alınmıştır.

Dava, finansal kiralama sözleşmesinin haklı nedenle feshinin tespiti, finansal kiralama konusu taşınmaz malların davacıya iadesi, tapudaki şerhin terkini istemine ilişkindir.

.. Asliye Ticaret Mahkemesinin .. Karar sayılı ilamıyla, sözleşmenin feshedildiğinin tespitine, finansal kiralamaya konu taşınmazların tapu kayıtlarında bulunan finansal kiralama sözleşmesine konu şerhlerin kaldırılması talepleri bakımından dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Taraflar arasında ... Noterliği'nin .. yevmiye nolu düzenleme şeklinde finansal kiralama sözleşmesi ile eki niteliğindeki . ... Noterliği'nin ..yevmiye numaralı finansal kiralama tadil sözleşmesi ve .. yevmiye numaralı finansal kiralama tadil sözleşmesi akdedilmiştir. Davalı taraf 678 sayılı KHK'nın 37. Maddesi ve 678 sayılı KHK'nın 33. Maddesi gereği sözleşmenin feshedilemeyeceğini ileri sürmüştür. Bu bağlamda uyuşmazlık noktası anılan hükümler gereği akdin feshedilip edilemeyeceği ve fesih şartlarının yerine getirilip getirilmediği noktasında toplanmaktadır.

678 sayılı KHK'nın 37. maddesi; (1) .. kayyım olarak atandığı şirketlerde, şirketin doğrudan veya dolaylı borçlarının ödenmesi için öncelikle şirket lehine kefil olan ortak, yönetici veya bunlarla bağlantılı üçüncü gerçek veya tüzel kişilerin malvarlığına müracaat edilir..., bu kapsamda şirket borçlarının ödenmesi ya da şirket sermaye ihtiyacının karşılanmasını teminen, kefillerin varlıklarının doğrudan veya ticari ve iktisadi bütünlük yoluyla satılması konusunda yetkilidir. (2) .. kayyım olarak atandığı şirketlerin, müşterek müteselsil borçluluğu kapsayan kefaletler dahil, kefil olduğu borçlarda ise kayyımlık kararının devamı süresince borcun öncelikle asıl alacaklıdan ya da diğer kefillerden tahsili yoluna gidilir." düzenlemesini içermektedir.

678 sayılı KHK'nın 33. maddesi ile 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 134. maddesinin 5. fıkrasının son cümlesinde değişiklik ve eklemeler yapılmış, ticari ve iktisadi bütünlük oluşturmasına karar verilmesinden itibaren 2 yıl içerisinde ticari ve iktisadi bütünlük oluşturan varlıklarla ilgili haciz, muhafaza altına alınması, satış ve iflas kararı verilemeyeceği ile ilgili düzenlemeler getirilmiştir.

Söz konusu düzenlemeler icra takibi başladıktan sonra getirilen sınırlamalara ilişkin olup davanın esastan çözümüne engel değildir. Kaldı ki, açılan dava finansal kiralama sözleşmesinin feshine yönelik olup, bu hükümlerde tarafların yaptıkları özel hukuk akdini sınırlayıcı bir düzenleme bulunmadığından, işbu dava yönünden KHK'daki davalı tarafça ileri sürülen maddelerin uygulama alanı bulmamaktadır.

6361 sayılı. Kiralama, .. ve .. Kanunu'nun 31/1. maddesinde "Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temürrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi halinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz.

Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhattap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir." hükmü bulunmakta olup, benzer düzenleme taraflar arasında imzalanan finansal kiralama sözleşmesinin 6. maddesinde de bulunmaktadır. Bu bağlamda, davacı finansal kiralama şirketi, temerrüt nedeniyle 6361 sayılı yasanın 31. maddesine uygun olarak davalıya . ..

Noterliği'nin.. yevmiye numaralı ihtarname tebliğ etmiş, ihtarname ile verilen .. günlük süre .. tarihinde dolmuş ve sözleşme de ilgili tarihte feshedilmiş, işbu dava .. tarihinde açılmıştır.

Mahkemece, 6361 sayılı Yasa'nın 31/1 maddesi koşullarının oluştuğu, davalı borçlunun finansal kiralama bedelini ödediğini veya ödemesi gerekmediğini yahut istenilebilir olmadığını TMK'nun 6. ve HMK'nın 200 ve devamı maddeleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı, davacının finansal kiralama sözleşmesine göre işlem yapması karşısında sözleşmenin haklı olarak feshedildiği,

taşınmazların teslimi ve şerhlerin terkini bakımından ise dava konusu taşınmazların mülkiyetleri dava devam ederken dava konusu malların .. eliyle satılarak satış bedelleri davacıya gönderildiğinden davanın tespit talebi yönünden kabulü ile finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiğinin tespitine, finansal kiralamaya konu taşınmazların tapu kayıtlarında bulunan finansal kiralama sözleşmesine konu şerhlerin kaldırılması talepleri yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Davalının iddia ettiği hususlar .. tarih ve 31849 sayılı . . yayınlanarak yürürlüğe giren Bankacılık Kanunu İle Bazı Kanunlarda ve 655 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun

'a ilişkin olup, söz konusu değişiklik dava tarihinden sonrasına ilişkindir. Anayasa'nın 2. maddesinde yer alan hukuk devletinin sağlamakla yükümlü olduğu hukuk güvenliği, kural olarak yasaların geriye yürütülmemesini gerekli kılar. İlke olarak kanunlar yürürlük tarihlerinden sonraki olay, işlem ve eylemlere uygulanmak üzere çıkarılırlar. Sözleşmenin feshi ve dava tarihi kanunda yapılan değişiklikten önce olup davalının iddia ettiği şekliyle 5411 sayılı Kanun'un 134. maddesinde yapılan değişiklik sonrası konulan söz konusu hükümlerin işbu davada uygulanması mümkün olmadığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."