Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2024/720 K.2025/1758

: 2-... VEKİLİ : Av. ...

DAVALI

HİLAL PETROL VE YALÇINKAYA NAKLİYAT PAZARLAMA TİC. LTD. ŞTİ. - ... VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU

Menfi Tespit

DAVA TARİHİ : 18/02/2022

KARAR TARİHİ : 23/10/2025

KR. YAZIM TARİHİ : 05/11/2025

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili NHT Nakliyat ve Hafriyat işi ile uğraşmakta olup sektöründe öncü firmalardan olduğunu, müvekkili şirket davalı Hilal Petrol ve Yalçınkaya Nakliyat Paz. Tic. Ltd.

Şti.nden 2016 yıllarında akaryakıt aldığını, iş bu akaryakıt karşılığında Türkiye'de yerleşik akaryakıt ilişkilerinde mevcut olduğu üzere müvekkilinin teminat olarak 2016 yılı düzenleme tarihli senet verdiğini, ancak müvekkilinin vermiş olduğu senedin üzerinde ödeme tarihi bulunmadığını, aynı zamanda kefil olarak ...'de yazmadığını, son olarak da senet üzerinde teminat senedi olarak verildiği an itibariyle 2 adet imza bulunduğunu, ancak Ziraat Bankası kanalıyla protesto çekileceği mesaj olarak müvekkile bildirilen ve lehtarı davalı olan senet üzerinde yukarıda bahsi geçen konularda tahrifat yapılarak teminat senedinin bankaya sunulduğunu,

müvekkili NHT Nakliyat Hafriyat İnş. Pet. Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti tarafından 2 imza içeren 28.09.2016 düzenleme, 20.02.2022 vade tarihli ve 150.000TL bedelli senet teminat amaçlı verildiğini, ancak senette görüleceği üzere senet üzerinde müvekkili NHT Nakliyat Hafriyat İnş. Pet. Ürün. San. ve Tic. Ltd.

Şti. temsilcisi ...'ın 4 imzası bulunduğunu, teminat amaçlı olarak verilen iş bu senet tahrif edildiğini, teminat amaçlı verilen senedin amacı bir anlaşma uyarınca işin,verilen sözün,mal veya hizmetin eksiksiz tamamlanacağını, taahhüdün sorunsuz yerine getirileceğini,verilen taahhüdün yerine getirilmediği takdirde, şöyle bir sorumlulukla karşı karşıya kalacağını beyan eden tarafın imzaladığı şartlı-bedelli senet olduğunu, müvekkilinin 2016 yıllarında almış olduğu akaryakıt bedelini eksiksiz ödediğini, söz konusu senedin konusuz kaldığını,

teminat amaçlı verilmeyen bir senedin düzenleme tarihi ile vade tarihi arasında 6 yıl olmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davalı taraf senet vasfının 3 yıl sonra zaman aşımına uğrayacağı düşüncesiyle iş bu senedin ödeme tarihini ileri tarih olarak sonra düzenleyerek senedi tanzim etme gayesi güttüğünü, senetteki bir diğer tahrifatta müvekkili ... söz konusu senette kefil olmamasına rağmen kefil olarak gösterilmesi olduğunu, iş bu senet müvekkil şirket tarafından akaryakıt alımına istinaden verilmiş bir teminat senedi olup, kefil gösterilecek bir durum ortada olmadığını,

müvekkilinin davalı şirkete herhangi bir borcu olmadığının tespitine, dava konusu senedin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından davacı şirkete 2016 - 2017 - 2018 - 2019 yıllarında yapılan akaryakıt satımından kaynaklı ticari münasebet nedeniyle, müvekkil şirketin resmi ticari defter ve kayıtlarından da anlaşılacağı üzere; müvekkil şirketin faturalara dayalı davacı şirketten bakiye 377.693,90.-TL alacağı bulunduğunu, müvekkili şirketin, davacıdan olan cari hesap alacağından tahsil edildiğinde mahsup edilmek üzere; davacı ''NHT Nakliyat Hafriyat İnşaat Petrol Ürünleri San.

Tic. Ltd. Şti.'' tarafından, kendisine ait Garanti Bankası, ... .... Cd.

Şubesi, .... no.lu banka hesabından tanzim ederek müvekkil şirkete vermiş olduğu; ... no.lu, 55.000.-TL bedelli, 30.11.2018 tarihli, ... no.lu, 55.000.-TL bedelli, 31.12.2018 tarihli, ... no.lu, 80.000.-TL bedelli, 31.01.2019 tarihli, 3 adet, toplam 190.000.-TL bedelli çekin karşılığının hesabında olmaması nedeniyle, muhatap banka tarafından çeklerin arkası yazıldığını, müvekkil şirket tarafından tahsilat yapılamamış olduğundan, davacının cari hesap borcundan mahsup edilemediğini, ayrıca, davacılar tarafından düzenlenerek müvekkil şirkete verilmiş bulunan 20.02.2022 tarihli, 150.000.-TL bedelli senedin de karşılığının ödenmemesi nedeniyle,

senet protesto olduğunu, netice olarak resmi kayıt ve belgelerden, müvekkil şirkete ait ticari defter ve kayıtlardan sabit olduğu üzere, müvekkil şirketin toplam 377.693,90.-TL alacağı bulundığını, davacıların aksi yöndeki tüm beyan ve iddiaları haksız ve mesnetsiz olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... Davanın REDDİNE, Davalı vekilinin kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE ... " karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı ve davalı vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme her ne kadar bilirkişi raporuna göre hüküm kurmuşsa da söz konusu bilirkişi raporu hükme esas alınabilecek nitelikte olmayıp, dosya kapsamında bilirkişi raporuna karşı itirazlarının dikkate alınmadığını, yine bilirkişi raporunda davacının incelemeye sunduğu 2018 yılına ilişkin ticari defterleri delil niteliğine sahip olduğu, davacının 2018 yıl sonu olarak davalıya 282.239,90 TL borçlu olduğu, davalının 2022 yılı şubat ayı sonu itibariyle 377.693,90 TL davacıdan alacaklı olduğunu, davalı ile davacının alacak rakamlarındaki uyumsuzluğun yazılan çeklerden kaynaklandığı,

özetle davacının 2018 yılı ticari defterlerine göre davalıya 282.239,90 TL borçlu olduğu sonuçlarına varılmıştır demek suretiyle söz konusu uyumsuzluğun yazılan çeklerden kaynaklandığını beyan etmiş ancak iş bu tespitin kabulü mümkün olmadığını, müvekkilin söz konusu senedi teminat amaçlı olarak verdiği, senet verildiği anda sadece 2 imza bulunduğu, kefil olarak müvekkil ...'ün yer almadığı,

yapılan işin akaryakıt işi olması sebebiyle düzenleme tarihi ile vade tarihi arasında 6 yıl gibi uzun bir sürenin bulunması gibi noktaları gözetildiğinde senedin tahrif edildiği açık olup bu hususlar hakkında dosyanın yeniden bilirkişiye gönderilmesi gerekirken reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu,

ayrıca son işlem tarihinin 2018 yılı olduğu ve senet üzerindeki vade tarihinin 2022 yılı olması hasebiyle senetlerdi zaman aşımı kavramının iş bu dosya kapsamında irdelenmesi gerekirken yerel mahkemenin öncelikle senet üzerinde usulü işlemler yani imza ve tahrifat gibi hususları irdelemeksizin hükme esas alınabilecek nitelikte olmayan esasa ilişkin açıklamalar noktasında bile denetime elverişli olmayan bir rapor doğrutulsunda gerçekleştirilen işlemlerin kabulü mümkün bulunmadığını, eksik incelemeye dayalı bilirkişi raporu gözetilerek hatalı karar verildiğini beyan ederek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına,

karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme davanın reddi kararı usul ve yasaya uygun olduğu ancak Yerel Mahkeme tarafından verilen kesin süre içerisinde davacılar tarafından dava konusu dönemlerin tamamını kapsayan ticari defterler dosyaya ibraz edilmediğini, kararının gerekçesinin son paragrafında "...davacının, davalıya toplam 282.239,90.-TL tutarında borcunun olduğunun anlaşıldığı..." şeklinde yer alan bölüm doğru olmayıp, hatalı bulunduğundan ve ayrıca Yerel Mahkeme'nin gerekçesi eksik olduğundan bu kısımları kabul etmediklerini, bilirkişi tarafından yapılan inceleme sonucunda;

müvekkili şirketin 2019-2022 yıllarına ait ticari defterlerinde yapılan inceleme neticesinde, 2022 yılı Şubat ayı sonu itibariyle, davalı müvekkil şirketin davacıdan 377.693,90 TL alacaklı olduğu doğru olarak tespit edildiğini beyan ederek, yerel mahkeme "...davacının, davalıya toplam 282.239,90.-TL tutarında borcunun olduğunun anlaşıldığı..." şeklinde yer alan hatalı ve eksik gerekçenin kaldırılarak, gerekçenin "...davalının davacıdan 377.693,90.-TL alacağının bulunduğu, davaya konu edilen 150.000.-TL tutarındaki senet davalının ticari defterlerine davacıdan tahsilat olarak işlendiği,

senet protesto olduğunda ise davalı, davacının hesabına borç kaydetmiş olduğunun anlaşıldığı..." şeklinde düzeltilerek, davanın reddine karar verilmesi talebi ile istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davalı yanın istinaf taleplerinin kabulü mümkün bulunmadığını; zira, müvekkillerin borcu olmadığı aşikar olup aynı zamanda senet geçersizliğine ilişkinde açıklamalar mevcut olmakla, tüm bu hususlara rağmen eksik incelemeye dayalı olarak davanın reddine karar verilmiş ve bu konuda itirazları da devam etmekle, davacı yanın istinaf başvurusunun reddini talep etmiştir. Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davacı yanın sorumluluklarından kurtulmaya yönelik haksız ve yasal olmayan istinaf nedenleri yasal dayanaktan yoksun bulunduğunu beyan ederek, davacı yanın istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi 24/11/2023 Tarih - 2023/788 Esas - 2023/1084 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; menfi tespit istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş karara karşı davacı ve davalı vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosyanın incelemesinde; davacı şirket davalı Hilal Petrol ve Yalçınkaya Nakliyat Paz. Tic. Ltd.

Şti.nden 2016 yıllarında akar yakıt aldığını, iş bu akaryakıt karşılığında Türkiye'de yerleşik akaryakıt ilişkilerinde mevcut olduğu üzere müvekkilinin teminat olarak 2016 yılı düzenleme tarihli senet verdiğini, ancak müvekkilinin vermiş olduğu senedin üzerinde ödeme tarihi bulunmadığını, aynı zamanda kefil olarak ...'de yazmadığını, son olarak da senet üzerinde teminat senedi olarak verildiği an itibariyle 2 adet imza bulunduğunu, müvekkili NHT Nakliyat Hafriyat İnş. Pet.

Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti tarafından 2 imza içeren 28.09.2016 düzenleme, 20.02.2022 vade tarihli ve 150.000TL bedelli senedin teminat amaçlı verildiğini, ancak senette görüleceği üzere senet üzerinde müvekkili NHT Nakliyat Hafriyat İnş. Pet. Ürün. San. ve Tic. Ltd.

Şti. temsilcisi ...'ın 4 imzası bulunduğunu, teminat amaçlı olarak verilen iş bu senet tahrif edildiğini, müvekkili 2016 yıllarında almış olduğu akaryakıt bedelini eksiksiz ödediğini, söz konusu senedin konusuz kaldığını, senetteki bir diğer tahrifatta müvekkili ... söz konusu senette kefil olmamasına rağmen kefil olarak gösterilmesi olduğunu, iş bu senet müvekkil şirket tarafından akaryakıt alımına istinaden verilmiş bir teminat senedi olup, kefil gösterilecek bir durum ortada olmadığını, müvekkilleri ile davalı Hilal Petrol ve Yalçınkaya Nakliyat Paz.

TİC LTD Şirketi arasında herhangi bir cari alacak kaydı bulunmadığını, müvekkilinin çek veya diğer ödeme araçlarıyla davalıya olan bütün cari borçlarını ödediğini, davalının müvekkilinden herhangi alacağı bulunmadığını, müvekkilinin davalı şirkete herhangi bir borcu olmadığının tespitine, dava konusu senedin iptaline karar verilmesini talep ettiği, davalı vekili cevap dilekçesi ile müvekkil şirket tarafından davacı şirkete 2016 - 2017 - 2018 - 2019 yıllarında yapılan akaryakıt satımından kaynaklı ticari münasebet nedeniyle, müvekkil şirketin resmi ticari defter ve kayıtlarından da anlaşılacağı üzere;

müvekkili şirketin faturalara dayalı davacı şirketten bakiye 377.693,90.-TL alacağı bulunduğunu, davacı tarafından, kendisine ait 3 adet, toplam 190.000.-TL bedelli çekin karşılığının hesabında olmaması nedeniyle, muhatap banka tarafından çeklerin arkası yazıldığını, müvekkil şirket tarafından tahsilat yapılamamış olduğundan davacının cari hesap borcundan mahsup edilemediğini, ayrıca, davacılar tarafından düzenlenerek müvekkili şirkete verilmiş bulunan 20.02.2022 tarihli, 150.000.-TL bedelli senedin de karşılığının ödenmemesi nedeniyle, senet protesto olduğunu, netice olarak resmi kayıt ve belgelerden,

müvekkil şirkete ait ticari defter ve kayıtlardan sabit olduğu üzere, müvekkili şirketin toplam 377.693,90.-TL alacağı bulunduğunu, davacıların aksi yöndeki tüm beyan ve iddialarının haksız ve mesnetsiz olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep ettiği, Mahkemece davanın reddine karar verildiği, işbu karara karşı taraf vekillerinin istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.

Eldeki davada; dava dilekçesinde konu olarak davalıya 150.000,00 TL borçlu olmadıklarının tespiti amacıyla menfi tespit talebinden bahsedildiği, dava dilekçesinin içeriğinde de 28.09.2016 düzenleme, 20.02.2022 vade tarihli ve 150.000TL bedelli senedin teminat amaçlı verildiğini, ancak işbu senedin tahrif edildiğini, müvekkili ... söz konusu senette kefil olmamasına rağmen kefil olarak gösterilmesi olduğundan bahsettiği gibi müvekkilleri ile davalı Hilal Petrol ve Yalçınkaya Nakliyat Paz.

TİC LTD Şirketi arasında herhangi bir cari alacak kaydı bulunmadığını, müvekkilinin çek veya diğer ödeme araçlarıyla davalıya olan bütün cari borçlarını ödediğini, davalının müvekkilinden herhangi alacağı bulunmadığı da belirtilerek senedin teminat olarak verilme amacının kalmadığından da bahsedilmesine rağmen Mahkemece işbu senetteki tahrifat iddiası dikkate alınmaksızın sadece taraflar arasında alacak borç ilişkisi irdelenerek yargılama sonuçlandırılmıştır.

Bu durumda Mahkemece. 28.09.2016 düzenleme, 20.02.2022 vade tarihli ve 150.000TL bedelli senetten dolayı menfi tespit isteminde davacıların ayrı ayrı tahrifat iddiaları üzerinde araştırma yapılarak, tahrifat iddiası olumsuz sonuçlanırsa teminat amaçlı verilip verilmediği de değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı görülmüştür.

Açıklanan tüm bu gerekçelerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kabulüne, davalı vekilinin istinaf başvurusunun bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353-(1)-a)-6) maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, 2-Davacının ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince; yukarıda açılanan hususlara ilişkin olmak üzere ESASTAN KABULÜNE, 2-GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 24/11/2023 tarih, 2023/788 Esas ve 2023/1084 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-İstinaf edenler tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ve ilk derece mahkemesi tarafından istinaf edenlere iadesine, 5-İstinaf edenler tarafından istinaf başvurusu için yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine, 6-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine, 7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile KESİN olarak karar verildi. 23/10/2025

Başkan ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Katip ... e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*