Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2024/726 K.2025/1736

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, keşidecisi ..., Lehtarı ... olan, 24/06/2021 keşide tarihli, 23/07/2021 Vade Tarihli 20.000 TL tutarında, 06/08/2021 Vade Tarihli 20.000 TL tutarında, 10/08/2021 Vade Tarihli 90.000 TL tutarında, 27/08/2021 Vade Tarihli 20.000 TL tutarında, 15/10/2021 Vade Tarihli 20.000 TL tutarında, 05/11/2021 Vade Tarihli 20.000 TL tutarında, 26/11/2021 Vade Tarihli 20.000 TL tutarında, 17/12/2021 Vade Tarihli 20.000 TL tutarında, 21/01/2022 Vade Tarihli 20.000 TL tutarında, 04/02/2022 Vade Tarihli 20.000 TL tutarında bonoların hamili ve alacaklısı iken söz konusu bonoları T.

Halk Bankası A.Ş Arifiye/Sakarya şubesindeki hesabına tüm bonoların arkasına cirosunu atmak suretiyle tüm bonoların vade tarihinden önce tahsile koyduğunu, ilk üç bononun vade tarihi gelmesine rağmen ödenmemesi üzerine sırasıyla 23/07/2021-06/08/2021-10/08/2021 vade tarihli bonoları 24/08/2021 tarihinde, 27/08/2021 vade tarihli bonoyu 01/09/2021 tarihinde T.Halk Bankası A.Ş Arifiye Sakarya şubesinden iade aldığını, yukarıdaki belirtilen bonoların en son 16/09/2021 tarihinde müvekkilini yedinde olduğu T.Halk Bankası A.Ş kayıtları ile sabit olduğu gibi yine 16/09/2021 tarihi itibariyle 23/07/2021 vade tarihli 20.000 TL bedeli,

06/08/2021 vade tarihli 20.000 TL bedelli, 10/08/2021 vade tarihli 90.000 TL bedelli, 27/08/2021 vade tarihli 20.000 TL tutarındaki bonoların vadelerinin geçmiş olduğunun da yine banka kayıtları ile sabit olduğunu, müvekkilinin bu bonoları bankadan teslim aldıktan sonra iş yerindeki çekmecesine koyduğunu ve burada muhafaza etmeye başladığını, o tarihlerde bononun borçlusu olan dava dışı lehtar ...'nun bu bonoların keşidecisi ile görüştüğünü ve bonoların ödeneceğinden bahsederek icra takibi başlatılmaması adına müvekkilinden zaman aldığını ve bu vesile ile sıklıkla müvekkilinin iş yerine gidip gelmeye başladığını,

dava dışı bono lehtarının müvekkilinin yanına gidip geldiği zamanlarda müvekkilinin bonoları koyduğu yeri de gördüğünü, ilerleyen zamanda müvekkilinin bonoları kaybettiğini, bonolar nedeni ile daha önce adını duymadığı ... tarafından Sakarya 2. İcra Müdürlüğünün 2022/6731 Esas sayılı dosyası ile icra takibine verildiğini, söz konusu icra takibine dayanak 10 adet bononun takip alacaklısı ...'un eline ne şekilde geçtiğini bilmeyen müvekkilinin Sakarya 3. İcra Hukuk Mahkemesinin 2022/125 Esas sayılı dosyasında iptal talebi ile dava açıldığını,

müvekkilinin kendisine karşı başlatılan bu icra takibi nedeniyle İcra Hukuk Mahkemesindeki dava sürecinde iken bonoların ...'a dava dışı ... tarafından verildiğini öğrendiğini, ...'nun bonoları müvekkilinin dalgınlığından yararlanarak çekmeceden aldığını söylediğini, bu durum üzerine müvekkilinin ... ve ... hakkında Sakarya CBS 2023/6686 Soruşturma sayılı dosyası ile şikayetçi olduğunu, açıklanan nedenlerle müvekkilinin rızası dışında elinden çıkan bonolar ile ilgili hiçbir tanışıklığı olmayan davalıya borçlu olmadığını, İİK 72/3-2.

Cümlesi gereği Sakarya 2. İcra Müdürlüğü 2022/6731 Esas sayılı dosyası nedeniyle icra veznesine yatan/yatacak olan paraların davalıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, Sakarya 2. İcra Müdürlüğünün 2022/6731 Esas sayılı dosyasına konu bonolar nedeniyle davacı ...'in davalı ...'a borçlu olmadığının tespitini, takibin haksız ve kötüniyetli ve ağır kusurlu olarak açılması nedeniyle davalı aleyhine davacı lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... Davanın KABÜLÜ ile Davacının Sakarya 2. İcra Müdürlüğü'nün 2022/6731 Esas sayılı takip dosyasına konu bonolar nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, Davacının kötü niyet tazminatı talebinden vazgeçtiğinden bu yöndeki talebin reddine ... " karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafın senetleri cirolayarak müvekkili davalıya teslim etmiş olması maddi hukuk açısından davacının borçlu olduğunu açıkça ortaya koyduğunu, davalının ciranta olan davacıya protesto çekmemiş olması yalnızca cirantaya başvuru hakkını düşürmekte ancak maddi hukuk açısından gerçek anlamda cirantanın cirolamış olduğu senetlere yönelik borçlu olmadığı anlamına gelmediğinğini, bu nedenlerle yerel mahkemece davacı cirantanın borcunun bulunmadığı yönündeki kararı usul ve yasalara aykırı bulunduğunu beyan ederek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.

DELİLLER

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi 12/12/2023 Tarih - 2023/268 Esas - 2023/652 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; kambiyo senedine mahsus haciz yoluyla başlatılan Sakarya 2. İcra Müdürlüğü'nün 2022/6731 esas sayılı dosyasına konu bonolar nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosyanın incelemesinde; davacı tarafından, Sakarya 2. İcra Müdürlüğü'nün 2022/6731 Esas sayılı dosyasında takibe konu edilen, takip borçlusunun davacı, takip alacaklısının davalı olduğu, keşidecisi ..., Lehtarı ..., Cirantası ... olan 23/07/2021 Vade Tarihli 20.000 TL tutarında, 06/08/2021 Vade Tarihli 20.000 TL tutarında, 10/08/2021 Vade Tarihli 90.000 TL tutarında, 27/08/2021 Vade Tarihli 20.000 TL tutarında, 15/10/2021 Vade Tarihli 20.000 TL tutarında, 05/11/2021 Vade Tarihli 20.000 TL tutarında, 26/11/2021 Vade Tarihli 20.000 TL tutarında, 17/12/2021 Vade Tarihli 20.000 TL tutarında, 21/01/2022 Vade Tarihli 20.000 TL tutarında,

04/02/2022 Vade Tarihli 20.000 TL tutarında bonolardan borçlu olmadığının tespiti talepli eldeki davanın açıldığı, davalı tarafından davaya cevap verilmediği, Mahkemece davanın kabulüne karar verildiği, kararın davalı tarafından istinaf edildiği görülmektedir.

Davacının 23/07/2021 Vade Tarihli 20.000 TL tutarında, 06/08/2021 Vade Tarihli 20.000 TL tutarında, 10/08/2021 Vade Tarihli 90.000 TL tutarında, 27/08/2021 Vade Tarihli 20.000 TL tutarındaki bonoları Halkbankası'na tahsile koyduğu, 27/08/2021 Vade Tarihli 20.000 TL tutarındaki bono yönünden protesto çektiği, vade tarihlerinde bu bonoların davacının elinde olduğu anlaşılmaktadır.

15/10/2021 Vade Tarihli 20.000 TL tutarında, 05/11/2021 Vade Tarihli 20.000 TL tutarında, 26/11/2021 Vade Tarihli 20.000 TL tutarında, 17/12/2021 Vade Tarihli 20.000 TL tutarında, 21/01/2022 Vade Tarihli 20.000 TL tutarında, 04/02/2022 Vade Tarihli 20.000 TL tutarında bonolara yönelik davalının protestosunun bulunmadığı görülmektedir. Davalının protestosunun bulunmadığını istinaf başvuru dilekçesinde de ifade etmiştir.

15/10/2021 Vade Tarihli 20.000 TL tutarında, 05/11/2021 Vade Tarihli 20.000 TL tutarında, 26/11/2021 Vade Tarihli 20.000 TL tutarında, 17/12/2021 Vade Tarihli 20.000 TL tutarında, 21/01/2022 Vade Tarihli 20.000 TL tutarında, 04/02/2022 Vade Tarihli 20.000 TL kambiyo senedine yönelik yapılan incelemede.

TTK'nın 778. maddesi (eski TTK.nın 690/1) göndermesi ile bonolar hakkında da uygulanması gereken TTK'nın 714 ve 730. maddeleri (eski TTK 626 ve 642/2) uyarınca, muayyen bir günde veya keşide gününden veya görüldükten muayyen bir müddet sonra ödenmesi şartını havi bir bonoya dayanarak hamilin lehtara ve diğer cirantalara müracaat edebilmesi, ödeme gününü takip eden iki iş günü içinde senet keşidecisinin protesto edilmesine bağlıdır.

Alacaklı hamil, anılan madde koşullarında protesto keşide etmeksizin, cirantayı takip edemez. Somut olayda takibe konu bonolarda davacının lehdardan sonra ikinci ciranta olduğu, davalının ise hamil olduğu görülmektedir. Yetkili hamil olduğunu söyleyen alacaklı davalının borçlu ciranta hakkında takip yapabilmesi için, bononun keşidecisine ödememe protestosu göndermesi zorunludur. Davalı tarafından protesto gönderilmediği dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Bu nedenle, bu bonolar yönünden davacının borçlu olunmadığına karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.(Aynı yönde Yargıtay 11.HD.,02.12.2.21 T., 2021/5992 E.,2021/6794 K.)

23/07/2021 Vade Tarihli 20.000 TL tutarında, 06/08/2021 Vade Tarihli 20.000 TL tutarında, 10/08/2021 Vade Tarihli 90.000 TL tutarında, 27/08/2021 Vade Tarihli 20.000 TL tutarındaki bonoları Halkbankası'na tahsile koyduğu, 27/08/2021 Vade Tarihli 20.000 TL bonolar yönünden yapılan incelemede, 6102 sayılı TTK'nın 778/1-a maddesinin atfıyla bonolarda uygulanması gereken TTK'nın 690. maddesi; '' (1) Vadenin geçmesinden sonra yapılan ciro, vadeden önce yapılan bir cironun hükümlerini doğurur;

ancak, ödenmeme protestosundan veya bu protestonun düzenlenmesi için öngörülmüş sürenin geçmesinden sonra yapılan ciro, sadece alacağın temliki hükümlerini doğurur.'' şeklinde düzenlenmiş olup TTK'nın 687. maddesinin; ''(1) Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğerki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun.(2) Alacağın temliki yoluyla yapılan devirlere ilişkin hükümler saklıdır.'' şeklindeki düzenlemesi ışığında somut olaya bakıldığında;

davaya konu bonoların vade tarihinin 2021 yılına ait olduğu ve dosya içeriğinden ve Halkbankasının yazı cevabından senetlerin vade tarihinde davacı elinde(bankada) bulunduğu, dosya kapsamından senet asıllarının davalı eline nasıl geçtiği tam olarak anlaşılamamakla birlikte, davalı tarafça 2022 yılında icra takibine konu edilmesi nedeniyle, davalı tarafın eline vadeden sonra geçtiğinin sabit olduğu anlaşılmıştır.

Davalının vadeden sonra senetlerde yetkili hamil olduğunu kanıtlayabilmesi için, alacağın temliki beyanını içeren usulüne uygun ciro ile senetleri temlik almış olması gerektiği ancak senetlerin ciro silsilesinin incelenmesinde, davalının bu şekilde temlik aldığına dair bir beyanın bulunmadığı, davalının davaya konu senetlerde yetkili hamil olmadığı alacaklı olduğunu ispatlayamadığı anlaşılmaktadır.

Bu nedenle bu bonolar yönünden de davanın kabul edilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Gerekçeli karar başlığında; davacı vekilinin adresinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.

Tüm bu açıklamalara, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak, davalının istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-HMK'nın 353-(1)-b)-1) maddesi uyarınca; Davalının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE,

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 24.186,76 TL İstinaf Karar Harcından, istinafa gelirken peşin alınan 6.046,69 TL'nin mahsubu ile bakiye 18.140,07 TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302-(5) maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

3-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcının hazineye gelir kaydına,

4-İstinaf kanun yoluna başvuru için yaptığı masrafların, istinaf eden davalı taraf üzerinde bırakılmasına,

5-İstinaf eden davalı tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince istinaf eden davalıya iadesine,

6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; kararın Dairemizce taraflara tebliğine,

İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ilamın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi'ne TEMYİZ yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.15/10/2025

... Başkan ... ¸e-imzalıdır ... *Üye ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Katip ... ¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*