Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2024/786 K.2025/1864

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacı ...

İnşat Taahhüt, Eksa Hayvancılık ve Süt Ürünleri Tarım Gıda Sanayi Ticaret A.Ş unvanlı şirketin yeni unvanı olduğunu, davalı tarafın 20/07/2018 tarihinde davacı firmada müdürlük görevini üstlendiğini, davalı tarafın müdürlüğü süresince davacı şirketi kusurlu bir şekilde maddi anlamda zarara uğrattığını, davalının görevi esnasında davacıya karşı gerçeğe aykırı bilgi verdiğini, Türkiye İş Bankasına ait ... çek numaralı 60.000,00 TL bedelli, Vakıfbank ... çek numaralı 7.500,00 TL bedelli, Akbank ... çek numaralı 7.000,00 TL bedelli çeklerin akıbetinin bilinmediğini,

davacının şifahen öğrendiği üzere bu çeklerden bir yada birkaç tanesinin davalının birinci derece akrabasına ciroladığını ve bankaya ibraz edildiğini, davacı tarafından yapılan incelemelerde 249.375,16 TL'nin davalının uhdesinde bulunduğu ve bu bedelin ne şekilde harcandığının bilinmediğini, gerek çeklerle ilgili gerekse bu bedelin akıbeti ile ilgili Kocaeli 5. Noterliği 10/06/2021 tarihli ihtarnamesi ile davalı yana ihtarname keşide edildiğini, davalı tarafın bu hususları açıklayamadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 20.000,00-TL'nin davalıdan temerrüt faizi ile birlikte tahsiline,

karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle.

Mart 2018 de Karamürsel İlçesi Semetler Köyü Valideköprü mevkisinde bulunan şirkete ait boş ve atıl durumdaki çiftliğin aktif hale getirilmesi, ardından da bu çiftlikte ithal edilen besi hayvanlarının yetiştirilmesi ve hedeflenen ağırlıklara ulaşmalarından sonra satılması amacı ile ortaklık kurulduğunu, davacının dava dışı ... ile 500.000,00 TL sermaye kendisinin ise emeği ile ortak olduğunu belirttiğini, ortaklar arasında daha önce konuşulmadığı halde 20/07/2018 tarihinde genel müdür görevine getirildiğini, bu görevi 15/04/2020 tarihine kadar herhangi bir hizmet sözleşmesi olmaksızın sürdürdüğünü,

dava konusu şirketten ücret adı altında herhangi bir ödeme almadığını belirterek şirkete ortak olduğunu, 500 hayvan için dönemlik maliyetin 4.000.000,00 TL olarak hesaplandığını, Eksa A.Ş. olarak 18 ayda Ziraat Bankasından devlet destekli 3.360.000 TL kredi alındığını, süreç sonunda 2.000.000,00 TL ve üzeri kar beklentisi ile girişimlere başlandığını, kredi temini ile birlikte daha önce süt çiftliği olarak kullanılan atıl durumdaki çiftliği 200.000,00 TL tadilat masrafı yapıldığını, Ağustos 2018 de Namet ile anlaşılarak 499 adet Brangus cinsi büyükbaş hayvan getirildiğini,

karantina ve millileşme süreci ile birlikte hayvanların bakım ve yetiştirildikten sonra 2019 yılı ilk aylarından itibaren kesime başlandığını, dolar kurunda 2018 yılı Ağustos ayında başlayan yükseliş, hayvanlarda başlayan paretüberkiloz nedeniyle millileşme sürecinin elde olmayan sebepler ile uzaması,

kaba yem maliyetlerinin artması ve sair nedenlerle beklenen kar elde edilemeyip 900.000 TL zarar ile girişim sonlandırıldığını, şirketin bu süreçte zararının beklenmedik fiyat artışı ile birlikte alış veriş yapılan üç ayrı şahıstan alınamayan 600.000,00 TL alacağının olduğu belirterek Eksa A.Ş.'nin mevcut durumunu davalıya müdürlük görevine atıfta bulunarak sorumluluğun davalıya bağlanmasına itiraz ettiğini, davaya konu şirkette genel müdür olmasının yanı sıra gayri resmi ortağı olduğunu, sermaye olarak emeğini koyduğunu, birçok şirket harcamasını bizzat kendisi hesabından 200.000,00 TL ve üzeri şirket harcaması yaptığını,

bu harcamaların şirket harcamalarına yansıtılmadığını, davalıya ait İş Bankası İzmit Şubesine kayıtlı hesabından detayları belirttiği Eksa açıklamalı 65 işlemde Eksa Zaraat hesabına 335.400 TL gönderdiğini, aynı dönemde kredi kartından Eksa A.Ş hesabına 52.725,00 TL EFT gönderildiğini, çiftlikte çalışan personele 100.000,00 TL maaşın kendisi tarafından ödendiğini, Eksa A.Ş. hesabından banka yoluyla çalışanlara maaş ödenmediğini belirterek davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... Davanın REDDİNE ... " karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kötü yönetim sebebi ile oluşan zarar olgusunun ispatlanamadığı gerekçesi ile davanın reddine karar vermişse de yerel mahkemenin gerekçesi ve vermiş olduğu karar oldukça hatalı ve yerinde olmadığını, şirkete ait 3 adet çekin davalının eşi ve kendisi tarafından tahsil edildiği gelinen aşama itibariyle sabit olduğunu, bu husus dosyadaki bilirkişi raporu ile de ispatlandığını, şirket kayıtlarında gelir olarak görünen kalemlerin gelir kodları incelendiğinde demirbaş satışlarından elde edilen gelirler olduğunun anlaşılacağını ve yine davalı yan,

aldığı iş avanslarını kendi zimmetinde kalan bedeli, ne şekilde harcadığını, nereye kullandığını ispata muhtaç olduğunu, bu husus da yerel mahkeme tarafından irdelenmediğini beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı tarafça, istinaf dilekçesine karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.

DELİLLER

Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/09/2023 Tarih - 2022/24 Esas - 2023/500 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; tazminat istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş karara karşı davacı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Eldeki davada; dava dışı şirket ortağı davacının; dava dışı Eksa Hayvancılık ve Süt Ürünleri Tarım Gıda Sanayi Ticaret A.Ş.'de davalının bir dönem müdür olarak görev yaptığını, bu dönemde şirketin maddi anlamda zarara uğratıldığını, davalının görevi esnasında davacıya karşı gerçeğe aykırı bilgi verdiğini, Türkiye İş Bankasına ait ... çek numaralı 60.000,00 TL bedelli, Vakıfbank ... çek numaralı 7.500,00 TL bedelli, Akbank ... çek numaralı 7.000,00 TL bedelli çeklerin akıbetinin bilinmediğini, davacının şifahen öğrendiği üzere bu çeklerden bir yada birkaç tanesinin davalının birinci derece akrabasına ciroladığını ve bankaya ibraz edildiğini,

davacı tarafından yapılan incelemelerde 249.375,16 TL'nin davalının uhdesinde bulunduğu ve bu bedelin ne şekilde harcandığının bilinmediğini belirterek, davalının şirkete verdiği zararın tazminini talep ettiği, davalının savunmasında; davacının iddia ettiği zararların dolar kurundaki ani yükselişin ve hayvanlarda baş gösteren hastalıktan meydana geldiğini, zarar iddiasının soyut ve belirsiz olduğunu belirterek davanın reddini talep ettiği, ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verildiği, verilen karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalının müdür olarak çalıştığı dönemde dava dışı şirketi yönetiminden dolayı zarara uğratıp uğratmadığı, uğratmış ise miktarı hususunda toplandığı anlaşılmaktadır.

6102 sayılı TTK'nın 555-(1) maddesine göre şirketin uğradığı zararın tazminini şirket ve her bir pay sahibinin isteyebileceği, ancak pay sahiplerinin tazminatın ancak şirket adına ödenmesini isteyebilecekleri düzenlenmiştir. Bu düzenleme kuşkusuz ortaklığın doğrudan, ortağın da dolaylı zarara uğraması haline ilişkindir.

Eldeki dava; şirket namına açılmış bir dava değildir. 6102 sayılı TTK'nın 555-(1) maddesinde yazılı yetkiye istinaden ortak tarafından açılmış bir davadır.Bu sebeble ortak tarafından açılan sorumluluk davasında ortaklar genel kurulunun iznine gerek bulunmamaktadır. İzin ancak şirket tüzel kişiliği tarafından dava açıldığında aranacaktır.

Müdürün ortaklığın mal varlığını azaltan veya kötüleştiren yasa ve ana sözleşme hükümlerine aykırı davranışları, ortaklar ve alacaklıların dolaylı zarar görmesine yol açar. Zira, bu tür tasarruflar payları oranında ortakları da etkiler. Başka bir anlatımla, ortaklığın doğrudan doğruya zarar görmesi, ortakların dolaylı zararı olarak sonuç doğurur. Ancak, ortağın 6102 sayılı TTK'nın 555. maddesi uyarınca dolaylı zarar sebebiyle açtığı davada hükmedilecek tazminatı kendisi adına değil, ortaklığa verilmesi yönünde talepte bulunabilir.

Davacı, davalıya karşı açmış olduğu davasında dava dilekçesindeki talebini 6102 sayılı TTK'nın 555. maddesine dayandırmakla, yönetici aleyhine açılacak sorumluluk davası, doğrudan doğruya zarar ve dolaylı zarar durumuna göre değişiklik içerir. Yöneticinin ortaklığın mal varlığının azaltan veya kötüleştiren yasa ve ana sözleşme hükümlerine aykırı davranışları, ortaklar ve alacaklıların dolaylı zarar görmesine yol açar.

Yani davacı tarafın ortağı olduğu davalı şirketin kötü yönetilmesi nedeniyle davalı şirketin zarara uğratılması nedenine dayalı tazminat davasında, şirket yöneticisinin eylemleri nedeniyle uğranılan zarar, şirket açısından doğrudan, davacı ortak açısından ise dolaylı zarar olup, dava tarihinde yürürlükte olan 6102 sayılı TTK'nın 555. madde hükmü gereğince hükmedilecek tazminatın şirkete verilmesinin talep edilmesi gerekmektedir.

Davcı ortağın doğrudan bir zararı varsa bu zararın ortağa ödenmesi istenebilir. Dolayısıyla, bu husus aktif dava ehliyeti ile ilgili olmayıp, davacının tazminatın kendisine ödenmesini isteyebilmesinin mümkün olup olmadığıyla ilgilidir.

Genel açıklamalar karşısında dosyanın incelenmesinde davacı vekilinin "zararın tahsiline" karar verilmesini talep etmekle yetinip hangi zararın (doğrudan / dolaylı) kime (davacı / dava dışı şirket) ödenmesinin istendiğinin açıklanmamış olması karşısında mahkemece öncelikle davacının iddiasına konu zararların davacının doğrudan zararı olup olmadığını açıklığa kavuşturması gerekir.

Özellikle ön inceleme duruşmasında uyuşmazlık noktalarının 6100 sayılı HMK'nın 320. maddesine uygun şekilde tespitinin yapılması gerekir. Yine 6100 sayılı HMK'nın 31. maddesinde düzenlenen hakimin davayı aydınlatma görevi kapsamında, davacının iddiasına konu zarar kalemlerinin net olarak ortaya konulmasından sonra ve gerekirse bilirkişi incelemesi de yapılarak, davacının zarar iddiasının değerlendirilmesi mümkün olabilecektir. Bu sebeplerle somut olayda Mahkemece davacı gerçek kişinin zarar taleplerinin niteliği açıklığa kavuşturulmaksızın ve buradan hareketle aktif husumet ehliyetinin olup olmadığı değerlendirilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesinde hukuki yönden isabet bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Kaldırma nedenine göre diğer istinaf istemleri bu aşamada incelenmemiştir.

Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-6) maddesince kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacının ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-6) maddesi gereğince ESASTAN KABULÜNE,

a-Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/09/2023 Tarih - 2022/24 Esas - 2023/500 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

b-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

2-İstinaf Karar Harcının, talebi halinde ve ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

3-İstinaf eden tarafından yapılan İstinaf başvuru giderlerinin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından değerlendirilmesine,

4-Kararın, 6100 sayılı HMK'nın 359-(4) maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 362-(1)-g) maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.06/11/2025

Başkan ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Katip ... e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*