Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2024/864 K.2025/1902

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı şirket ile ticari ilişkisinin olduğunu, davalı şirkete ambalaj malzeme kereste sattığını, müvekkilinin icra takibine konu edilen faturaları kestiğini, süresi içinde fatura ve içeriğine itiraz edilmediğini, davalı taraf faturaları ticari defterlerine işleterek müvekkiline bir kısım ödeme yaptığını, davalı şirketin aldığı malzeme karşılığını ödemediğini, bu sebeple müvekkilinin Akyazı İcra Müdürlüğünün 2022/41 Esas sayılı dosyası ile örnek 7 ilamsız icra takibi başlattığını,

davalı şirketin ödeme emrine böyle bir borcunun olmadığı hususunda itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiğini, davalının müvekkiline hiçbir ödeme yapmadığını, bu sebeple davalının Akyazı İcra Müdürlüğünün 2022/41 Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazların iptaline, takibin devamına, davalının %20'si oranında inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının taleplerinin dayanaksız, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, iş bu davanın reddini talep ettiklerini, davanın süresinde açılmadığından zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu ve davanın zaman aşımına uğramış olması sebebi ile de davanın reddini talep ettiklerini, dava dilekçesindeki iddia ve beyanları kabul etmediklerini, davacı şirket ile davalı şirket arasında alım - satıma ilişkin her ne kadar geçmişte görüşmelerin yapılmış ise de davaya konu edilen ticari ilişkinin karşı tarafın belirttiği gibi sonuç bulmadığını,

davalının davacı firmadan kereste almak için davacı firma ile görüşmelerini gerçekleştirmiş ve bu sözlü görüşmeler neticesinde davalının bir takım kereste almaya karar vermiş ve davalı şirkete talebini ilettiğini, davacı şirketin de davalı şirketin talep ettiği miktarda keresteyi davalı şirketin adresine teslim edeceğini taahhüt ettiğini, davalı şirkete taahhüt edilen kerestelerin gönderilmediği ancak ilgili kereste faturalarının kesilerek davalı şirkete gönderildiği,

her ne kadar ilgili faturaların gönderilmiş ise de davalı şirketin fatura işlemini gerçekleştiren muhasebe birimi ile ilgili malların teslim edilmesi gereken depo birimini fiziki olarak farklı konumlarda yer aldığını, davalı şirketin muhasebe biriminin ilgili faturaları depo ile irtibata geçip malların teslim durumunu doğrulamaksızın sehven işleme aldığını, bu durumun ise faturalara ilişkin maddi hataların meydana çıkmasına sebep olduğunu, davalı şirketin iş bu faturalara istinaden 193.465,13-TL ödeme yaptığını, ancak davacı tarafça ilgili kerestelerin teslim edilmediğini, tüm bu nedenlerle;

fazlaya dair talep ve dava hakların saklı kalmak kaydı ile davacının öncelikle zaman aşımından reddini, mahkeme aksi kanaatte ise davalı şirket aleyhine açılmış bulunan iş bu itirazın iptali davasının esastan reddini, takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... Açılan davanın KISMEN KABULÜ ile, davalı borçlunun Akyazı İcra Müdürlüğünün 2022/41 Esas sayılı takip dosyasında yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin 235.742,78-TL asıl alacak üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, Davalı itirazında asıl alacak yönünden kısmen haklı çıktığından davacının icra inkar tazminatı hakkının reddine ... " karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin gözden kaçırdığı en önemli hususun dosyadaki ihtarnamelerin incelenmemesi olduğunu, gerek ortada ihtarnamenin varlığı gerekse de yargı kararları gözetildiğinde dahi faturanın tek başına malın teslim edildiğini gösteren bir delil olmayacağını, içeriğini ve teslime itiraz olması halinde bu ürünlerin teslim edildiğinin davacının ispat etmesi gerektiğini, ayrıca dosyaya delil listesi ile beraber tanık da sunduklarını ancak tanıkların da hiç bir şekilde dinlenmediğini, bu yönden de savunma haklarının ihlal edildiğini, müvekkili şirketin KDV yönünden beyannamelerini düzelttiğini,

sahte ve muhteviyatı itibari ile yanıltıcı olan belgeler şirketin kayıtlarına hiç girmediği gibi Vergi Dairesi tarafından düzeltilmiş ve başkaca herhangi bir vergiye konu edilmediğini, faturayı düzenleyip gönderen taraf; fatura konusu borcunu ifa ettiğini (malın teslim ettiğini, işin yaptığını vs.) de ispatlayacağını, dosyaya sunulan yargı kararları da bu yönde olduğunu (Yargıtay 11. HD., T.

5.5.2005, E. 2004/7832, K. 2005/4738), beyan ederek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini talep ederek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

DELİLLER

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi 25/01/2024 Tarih - 2022/926 Esas - 2024/53 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; Akyazı İcra Müdürlüğünün 2022/41 Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın haklı olup olmadığı, icra takibe konu faturalar nedeniyle davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise alacak miktarının ne kadar olduğu, icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı ile itirazın iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiş karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosyanın incelemesinde; davacı, davalının Akyazı İcra Dairesi'nin 2022/41 Esas sayılı dosyasında takip dayanağı olan 14 adet faturadan kaynaklanan bakiye borcunu ödemediğini ileri sürerek itirazın iptali talebinde bulunmakta, davalı ise davalı şirkete taahhüt edilen kerestelerin gönderilmediği ancak ilgili kereste faturalarının kesilerek davalı şirkete gönderildiği,

her ne kadar ilgili faturaların gönderilmiş ise de davalı şirketin fatura işlemini gerçekleştiren muhasebe birimi ile ilgili malların teslim edilmesi gereken depo birimini fiziki olarak farklı konumlarda yer aldığını, davalı şirketin muhasebe biriminin ilgili faturaları depo ile irtibata geçip malların teslim durumunu doğrulamaksızın sehven işleme aldığını, bu durumun ise faturalara ilişkin maddi hataların meydana çıkmasına sebep olduğunu, davalı şirketin iş bu faturalara istinaden 193.465,13-TL ödeme yaptığını savunarak davanın reddini talep ettiği, Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verildiği,

işbu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

Muhasebeci Bilirkişisi ... 22/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "dava dosyasına sunulan bilgi, belgelerin incelenmesi ve 20/02/2023 tarihinde davacı firmaya yapılan keşif inceleme neticesinde; değerlendirme ve takdir mahkemeye ait olmak üzere davacı firmanın 235.748,78-TL alacaklı olduğu " şeklinde rapor düzenlemiştir.

Muhasebeci Bilirkişisi ... 07/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "davalının 2020 Yılları Ticari defterlerin H.M.K. 222. maddesinde belirtilen ticari defterlerin İbrazı ve delil olma şartlarını taşıdığı, davalı ticari defterlerinin, açılış ve kapanş tasdikleri süresi içerisinde H.M.K 222.

Maddesi doğrultusunda yaptırmış olduğu, davalı Öz Çetinler Kereste Ambalaj İnşaat Mobilya Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin yukarıda dökümü olan davacı Kasran İnşaat Mobilya Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden almış olduğu faturaları önce ticari defterlerine kayıt etmiş sonra ticari defterlerinden çıkarıp 09/10/2020 tarihinde Akyazı vergi Dairesi Müdürlüğüne KDV düzeltme beyannamesi vererek kayıtlarından silmiş olduğu, hale hazırda dava konusu olan faturaların davalının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı,

davalı taraf dava konusu faturaların kayıtlarından çıkarma yönteminin 526 Sıra Nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğiyle, 509 Sıra No lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğine uygun olmadığı, davalı Öz Çetinler Kereste Ambalaj İnşaat Mobilya Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin 2020 yılına ait Ticari defterlerinin tetkikinde 31.12.2020 tarihli davacıdan alacak bakiyesinin (159.K10 hs: 193.471,13TL * 120.K.009 hs: 2.344 42TL) - 195.815,55TL olduğu,

davalı Öz Çetinler Kereste Ambalaj İnşaat Mobilya Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin Ticari defter kayıtlarında 159 KO10 Verilen Sipariş avansları hesabında Davacıya banka üzerinden ödemiş olan 193.471,13TL alacak bakiyesinin olduğu, banka üzerinden gönderilmiş 199.471,13 TL Normal hayatın akışı uygun olmadığı, sonuç olarak; dava konusu firmalar arasında gerçek bir ticari münasebetin olmadığı, davacı Kasran İnşaat Mobilya Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin Davalı Öz Çetinler Kereste Ambalaj İnşaat Mobilya Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden herhangi bir alacağının olmadığı" şeklinde rapor düzenlemiştir.

...'nın 25/05/2023 Tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "sonuç olarak davalının, davacı firmadan almış olduğu faturalar için Akyazı vergi dairesi Müdürlüğüne Düzeltme Beyannamesi vererek kayıtlarından çıkarmış olduğu Davalı Öz Çetinler Kereste Ambalaj İnşaat Mobilya Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin 2020 yılına ait Ticari defterlerinin tetkikinde 31 Aralık 2020 tarihli itibariyle ( 159 KO10 Kasran İnşaat Mobilya Sanayi Ve Ticaret Limited _Şirkc(i Verilen Sipariş Avansları Hesabıi'nda 193.471,13 TL Alacak bakiyesinin * 120.K.A00 Kasran İnşaat Mobilya Sanavi Ve Ticaret Limited Şirketi Cari Hesabı'nda 234442 TL) Toplamda 195.815,55-TL Ticari defter kayıtlarında alacak bakiyesi kaydının olduğu" şeklinde rapor düzenlemiştir.

Fatura satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı tutarı göstermek üzere emtiayı satan veya iş yapan tacir tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır. Fatura tek başına alacağın varlığını ispatlamaya yeterli değildir. Faturanın tebliğ edilmiş olması da faturada belirtilen alacağın doğmasına sebep olan edimin ifa edildiğini göstermez.

Faturaya dayalı olarak alacak talebinde bulunan kişi, faturada belirtilen alacağın doğmasına sebep olan edimin (mal teslimi, hizmet ifası vs.) ifa edildiğini kesin delillerle ispatla mükellef olup bu hususun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 202 inci 203 üncü maddelerinde belirtilen istisnai haller dışında tanıkla ispatı mümkün değildir.

Fatura tek başına alacağın varlığını ispatlamaya yeterli olmamakla birlikte faturanın alıcı tarafından kabul edilerek ticari deftere kaydedilmiş olması karine teşkil etmektedir.

Somut olayda; dosyada mevcut bilgi ve belgelere göre icra takibine konu faturaların her iki tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı defterinde ise sonradan bu faturaları ticari defterlerinden çıkarıp 09/10/2020 tarihinde Akyazı vergi Dairesi Müdürlüğüne KDV düzeltme beyannamesi vererek kayıtlarından silmiş olduğu, hali hazırda dava konusu olan faturaların davalının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda faturada belirtilen malların teslim edildiği yönünde davacı lehine karine oluşmuş olup davalının, faturada belirtilen malların teslim edilmediğini veya bedelinin ödendiğini ispatlaması gerekir. Dosya kapsamında dava konusu faturalarda belirtilen malların teslim edilmediğini ispata elverişli bir delil bulunmamaktadır.

Her ne kadar davalı, davalı şirkete taahhüt edilen kerestelerin gönderilmediği ancak ilgili kereste faturalarının kesilerek davalı şirkete gönderildiği, her ne kadar ilgili faturaların gönderilmiş ise de davalı şirketin fatura işlemini gerçekleştiren muhasebe birimi ile ilgili malların teslim edilmesi gereken depo birimini fiziki olarak farklı konumlarda yer aldığını, davalı şirketin muhasebe biriminin ilgili faturaları depo ile irtibata geçip malların teslim durumunu doğrulamaksızın sehven işleme aldığını iddia etmişse de bu hususu ispatlayacak herhangi bir yazılı kesin delil bildirmemiştir.

Yine davalı tarafça davacı Kasran İnşaat Mobilya Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden almış olduğu faturaları önce ticari defterlerine kayıt etmiş sonra ticari defterlerinden çıkarıp 09/10/2020 tarihinde Akyazı vergi Dairesi Müdürlüğüne KDV düzeltme beyannamesi vererek kayıtlarından silmiş olduğu, hale hazırda dava konusu olan faturaların davalının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı görülmüş ise de, faturayı kabul etmeme usulünun bu şekilde olmadığı,

e-Arşiv Fatura gönderici ve alıcının karşılıklı anlaşması ile muhasebe kayıtlarına alınmayabileceği, yeni düzenlenecek olan e-Arşiv faturanın not alanına hatalı düzenlemiş oldukları e-Arşiv Fatura bilgisine yer verilebileceği, başka bir yol ise alıcı tarafından iade faturası veya gider pusulası düzenlenerek kayıtlardan çıkartılarak iptal edilmiş sayılacağı, tarafların anlaşmazlığı söz konusu olduğunda noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile itiraz da bulunmaları mümkün olacağı,

bu şekilde itiraz edilmesi ilgili faturayı geçersiz hale getirmekte olduğundan davalının faturaları ticari defterlerinden çıkarmasının usule uygun olmadığı görülmüştür. Buna göre mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır.

Tüm bu açıklamalara, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak, davalı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davalının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca; ESASTAN REDDİNE, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 16.103,59 TL İstinaf Karar Harcından, istinafa gelirken peşin alınan 4.026,00 TL'nin mahsubu ile bakiye 12.077,59 TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302-(5) maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine, 3-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcının hazineye gelir kaydına,

4-İstinaf kanun yoluna başvuru için yaptığı masrafların, istinaf eden davalı taraf üzerinde bırakılmasına,

5-İstinaf eden davalı tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince istinaf eden davalıya iadesine,

6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin kararın temyize tabi bulunması nedeniyle Dairemiz tarafından yerine getirilmesine,

İlişkin; Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren (2) hafta içerisinde Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi'ne TEMYİZ yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 07/11/2025

Başkan ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Katip ... e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*