Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2025/1212 K.2025/1471

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Delil tespiti talep eden vekili dilekçesinde; talep eden şirketin, almış olduğu mal ve hizmetlere karşılık, talep eden şirketin keşideci olarak tanzim ettiği Yapı Kredi Bankası, Gebze Zübeyde Hanım Caddesi şubesi, keşidecisi Eurotec Otomasyon Teknolojileri Makine İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şti. olan, 07.03.025 keşide tarihli, 141.000 TL tutarlı, ... çek numaralı çeki karşı tarafa verdiğini, çekin karşı taraf namına yazıldığını, Mezkur çekin keşide tarihinde hamilince tahsil edildiğini,. talep eden şirket kayıtlarına göre çek talep eden şirketçe, karşı taraf şirkete ticari ilişki nedeniyle doğmuş borçlara karşılık teslim edildiğini, fakat taraflar arsında çek makbuzu/tahsilat makbuzu gibi teslimi ispata yarayan belge düzenlenmediğini, karşı taraf şirketin ise mezkur çeki teslim almadıklarını beyan ettiklerini, ortada her iki yan arasında bu konuda niza bulunduğunu, çekin,

karşı taraf şirket namına yazıldığını ve talep eden şirket keşide tarihinde karşılığını bankaya yatırdığını, çek hamilince bankadan tahsil edildiğini ancak çekin kimin tarafından tahsil edildiğinin, çekin arka yüzünde karşı taraf şirketin cirosunun bulunup bulunmadığının veya çekin son halinin ciro silsilesini gösterecek şekilde fotokopisinin verilmesi için ilgili banka ile görüşmeler yapılmışsa da banka bu bilgileri talep eden şirkete vermediklerinin, şayet çekin arka yüzünde karşı taraf şirketin cirosu var ise, çekin talep eden şirketçe, karşı taraf şirkete teslim edildiği belli olacak,

çek tutarı hakkında menfi tespit davası açabileceklerini, şayet çekin arka yüzünde karşı taraf şirketin cirosu yok ise, bu durumda çekin karşı taraf şirkete teslim edilmediği ortaya çıkacak, çeki ele geçiren/tahsil eden üçüncü kişilere karşı istirdat/sebepsiz zenginleşmeye dayalı dava ikame edebileklerini, bu sebeplerle çekin arka yüzünün fotokopisinin müvekkil şirketçe görülmesi ve sonucuna göre yasal yollara müracaat edilmesi gerektiğini, çek,

talep eden şirketin kendi çeki olmakla çekin arka yüzünün fotokopisinin celbinde hukuki yararı bulunduğunu beyanla açacakları davada delil olması ve en önemlisi kime ve hangi davayı açacakları açısından delil olması için, HMK delil tespiti hükümlerine göre aşağıda bilgileri yazılı çekin arka yüzünün fotokopisinin dosyaya celbi için ilgili bankaya yazı yazılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... Talep eden vekilinin delil tespiti talebinin REDDİNE ... " karar verilmiştir. Bu karara karşı talep eden vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; mezkur çekin fotokopisi karşı tarafın çeki teslim almadığı yönündeki iddiaları karşısında, vazgeçilmez bir delil olup söz konusu uyuşmazlığın aydınlatılması ve talep eden şirketin hukuki menfaatlerinin korunması açısından elzem nitelikte olduğunu, aksi hâlde, böyle belirleyici bilgilere erişilmeksizin açılacak davalar ki ilk derece mahkemesini kararının onanması halinde talep eden şirket doğru uyuşmazlığı ve doğru davalıyı/davalıları belirleyemeden dava açmak zorunda kalacak ve pasif husumet yokluğu gibi usule ilişkin ret sebepleriyle karşı karşıya kalabileceğini,

bu durum da hem yargı mercilerinin gereksiz şekilde meşgul edilmesine hem de talep eden şirketin hak arayışının sekteye uğramasına yol açacağını beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Karşı tarafça, istinaf dilekçesine karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.

DELİLLER

Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/05/2025 Tarih - 2025/138 D.İş Esas - 2025/138 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep; delil tespiti istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince delil tespiti talebinin reddine karar verilmiş karara karşı talep eden tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

6100 sayılı HMK'nın 341. maddesinde istinaf yoluna başvurulabilen kararlar;

"İlk derece mahkemelerinin aşağıdaki kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulabilir:

a) Nihai kararlar.

b) İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin reddi kararları, karşı tarafın yüzüne karşı verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları, karşı tarafın yokluğunda verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine verilen kararlar.

(2) Miktar veya değeri (DEĞİŞİK İBARE RGT: 02.12.2016 RG NO: 29906 KANUN NO: 6763/41) üç bin Türk Lirasını geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir. (EKLENMİŞ CÜMLE RGT: 02.12.2016 RG NO: 29906 KANUN NO: 6763/41) Ancak manevi tazminat davalarında verilen kararlara karşı, miktar veya değere bakılmaksızın istinaf yoluna başvurulabilir.

(3) Alacağın bir kısmının dava edilmiş olması durumunda (DEĞİŞİK İBARE RGT: 02.12.2016 RG NO: 29906 KANUN NO: 6763/41) üç bin Türk Liralık kesinlik sınırı alacağın tamamına göre belirlenir.

(4) Alacağın tamamının dava edilmiş olması durumunda, kararda asıl talebinin kabul edilmeyen bölümü (DEĞİŞİK İBARE RGT: 02.12.2016 RG NO: 29906 KANUN NO: 6763/41) üç bin Türk Lirasını geçmeyen taraf, istinaf yoluna başvuramaz.

(5) İlk derece mahkemelerinin diğer kanunlarda temyiz edilebileceği veya haklarında Yargıtaya başvurulabileceği belirtilmiş olup da bölge adliye mahkemelerinin görev alanına giren dava ve işlere ilişkin nihai kararlarına karşı, bölge adliye mahkemelerine başvurulabilir." şeklinde sayılmıştır.

Sayılan bu kararlar içerisinde delil tespiti istemi üzerine verilen kararlar bulunmadığından eldeki istinaf edilen karara karşı istinaf yolu kapalı olduğundan talep edenler vekilinin istinaf isteminin usulden reddine karar verilmiştir.

Karar başlığında; talep edenin adresinin yazılmaması İİK'nın 260. ve kıyasen uygulanması gereken HMK'nın 391-(2) maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesinin 20/05/2025 tarihli kararı için istinaf kanun yolu kapalı olduğundan istinaf isteminin usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.