Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2025/1244 K.2025/1469

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Talep eden vekilinin talep dilekçesinde özetle; davacı bankanın Sakarya Sanayi Çarşısı Şubesine teslim edilen ve talep eden bankanın saklamakla yükümlü olduğu. 28.04.2025 tarihli, ... nolu çek bordrosu (Modern Oluklu Mukavva Ambalaj Sanayi Ve Tic. Ltd. Şti.'ye ait). 28.04.2025 tarihli, ... nolu çek bordrosu (Modern Oluklu Mukavva Ambalaj Sanayi Ve Tic. Ltd. Şti.'ye ait).

29.04.2025 tarihli, ... nolu çek bordrosu (Yapı Kredi Faktoring A.Ş.'ye ait, 3 Ekip Hırdavat İş Güvenliği Endüstriyel Temizlik Malz. San. Tic. Ltd. Şti. kaşe imzalı). 29.04.2025 tarihli, ön ödeme talimatı yurtiçi (Yapı Kredi Faktoring A.Ş.'ye ait, 3 Ekip Hırdavat İş Güvenliği Endüstriyel Temizlik Malz. San. Tic. Ltd. Şti. kaşe imzalı). 29.04.2025 tarihli, alacak bildirim formu (Yapı Kredi Faktoring A.Ş.'ye ait, 3 Ekip Hırdavat İş Güvenliği Endüstriyel Temizlik Malz. San. Tic.

Ltd. Şti. kaşe imzalı) kargo gönderim sürecinde hırsızlık şüphesiyle kaybolduğu tüm aramalara rağmen bulunamadığını belirterek, belgelerin zayi olduğuna dair zayi belgesinin verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... Açılan davanın REDDİNE ... " karar verilmiştir. Bu karara karşı talep eden vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı bankanın Sakarya Sanayi Çarşısı Şubesine teslim edilen ve müvekkil bankanın saklamakla yükümlü olduğu; dava dilekçesinde açıkça sayı ve tarihleri bildirilen belgeler kargo gönderim sürecinde hırsızlık şüphesiyle kaybolmuş olup, tüm aramalara rağmen bulunamadığını, ilgili belgelerin zayii olduğuna dair 16.05.2025 tarihli tutanak, Sakarya Sanayi Çarşısı Şubesi yetkililerince düzenlenmiş olup 16.05.2025 tarihli tutanak yerel mahkemeye sunulduğunu,

TKK madde 82/7 uyarınca zayi belgesi verilmesini talep etme zarureti hasıl olmuş olup bu belgeler davacı bankada dijital olarak kayıtlı durumda ancak fiziki evraklar zayii olduğunu, dijital kayıtların şubede bilirkişi maarifetiyle tespiti mümkün olacağını, yerel mahkemece dava sırasında ilgili evrakların zayiine dair müzekkere yazılmamış, yeterince araştırma yapılmamış ve karar kurulmadan önce kayıp olan evrakların akıbetine dair bilgi ve belge talep edilmediğini, usul ve yasaya aykırı olarak mahkemece eksik inceleme ile davanın reddine dair hukuka aykırı karar verildiğini beyan ile;

yerel mahkeme kararının kaldırılması ve yeniden yargılama yapılarak davanın kabulüne karar verilmesi talebiyle istinaf başvurusunda bulunmuştur.

DELİLLER

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/06/2025 Tarih - 2025/361 Esas - 2025/375 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; TTK'nın 82/7. maddesi gereğince açılmış, saklanması zorunlu olan belgeler hakkında açılan zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Talep; zayi belgesi verilmesi şartlarının oluşup oluşmadığı hususundadır. İlk derece mahkemesince; açılan davanın reddine karar verilmiş karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

Dosyanın incelemesinde; talep edenin, Sakarya Sanayi Çarşısı Şubesine teslim edilen ve talep eden bankanın saklamakla yükümlü olduğu. 28.04.2025 tarihli, ... nolu çek bordrosu (Modern Oluklu Mukavva Ambalaj Sanayi Ve Tic. Ltd. Şti.'ye ait). 28.04.2025 tarihli, ... nolu çek bordrosu (Modern Oluklu Mukavva Ambalaj Sanayi Ve Tic. Ltd. Şti.'ye ait). 29.04.2025 tarihli, ... nolu çek bordrosu (Yapı Kredi Faktoring A.Ş.'ye ait, 3 Ekip Hırdavat İş Güvenliği Endüstriyel Temizlik Malz.

San. Tic. Ltd. Şti. kaşe imzalı). 29.04.2025 tarihli, ön ödeme talimatı yurtiçi (Yapı Kredi Faktoring A.Ş.'ye ait, 3 Ekip Hırdavat İş Güvenliği Endüstriyel Temizlik Malz. San. Tic. Ltd. Şti. kaşe imzalı). 29.04.2025 tarihli, alacak bildirim formu (Yapı Kredi Faktoring A.Ş.'ye ait, 3 Ekip Hırdavat İş Güvenliği Endüstriyel Temizlik Malz. San. Tic. Ltd.

Şti. kaşe imzalı) kargo gönderim sürecinde hırsızlık şüphesiyle kaybolduğu tüm aramalara rağmen bulunamadığını belirterek, belgelerin zayi olduğuna dair zayi belgesinin verilmesi talepli eldeki davayı açtığı, ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın 82-(7) maddesine göre; bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine zayi belgesi verilmesini isteyebilir. Madde metninde yangın, su baskını veya yer sarsıntısı ibarelerinden sonra yer alan "gibi" sözcüğüyle benzer olayların kastedildiği, ziya haline ilişkin sınırlı sayıda bir düzenleme getirilmediği anlaşılmaktadır (Yargıtay 11. H.D. 2016/4865 E. 2017/2800 K.10.05.2017).

Öte yandan, tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir. İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmektedir. Davacı tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri özenle korumakla yükümlüdür.

Ticari defterlerin zayi olması davalarında; ticari defter sahibinin, defterinin kaybolduğunu ve defterin muhafazası hususunda gerekli özeni gösterdiğini ispat etmesi gerekir.

Bu ispat, tanık dahil her türlü delil ile yapılabilir.

Eldeki uyuşmazlıkta; davacının zayi olduğunu iddia ettiği 28.04.2025 tarihli, ... nolu çek bordrosu, 28.04.2025 tarihli ... nolu çek bordrosu, 29.04.2025 tarihli ... nolu çek bordrosu, ve 29.04.2025 tarihli ön ödeme talimatının 6102 sayılı TTK'nın 82-(7) maddesinde sayılan nedenlerden dolayı zayi olduğunun iddia edilmediği, diğer deyişle defterlerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle kaybolduğunun ileri sürülmediği, 6102 TTK'nın 82-(7) maddesinde; zayi belgesi verilebilecek hallerin sayıldığı, az yukarıda sayılan belgelerin kargoda kaybolmasının 6102 sayılı TTK'nın 82-(7) maddesi anlamında zayi belgesi verilebilecek hallerden olmadığı, bu nedenle ilk derece mahkemesi kararında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Gerekçeli karar başlığında; talep eden vekilinin adresinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca, kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak talep eden vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine, karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-b)-1) maddesi uyarınca; Talep edenin İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE,

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken harç peşin alındığından, yeniden alınmasına yer olmadığına,

3-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcının hazineye gelir kaydına,

4-İstinaf kanun yoluna başvuru için yaptığı masrafların, istinaf eden taraf üzerinde bırakılmasına,

5-İstinaf eden tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

8-Dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.11/09/2025

Başkan ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Katip ... e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*