Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2025/2101 K.2026/362

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacının, Keşidecisi ... olan ... seri numaralı Ziraat Bankası Arifiye/Sakarya Şubesi'ne kayıtlı olan çekin hamili olduğunu, ... seri numaralı çekin, keşidecisi ... tarafından sadece imza atılarak (tarih, bedel lehtar kısımları boş şekilde) açık/boş çek olarak davacıya teslim edildiğini, davacının bu suretle ilgili çekin hamili sıfatını kazandığını, çek yaprağının muhatap bankası Ziraat Bankası Arifiye/Sakarya şubesi olup,

keşideci ve hamil müvekkilin ikamet adreslerinin ve çekin keşide edildiği ve muhafaza edildiği yerin de Sakarya olması sebebiyle Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğunu, davacının ilgili çeki uhdesinde muhafaza etmekteyken yaklaşık 3-4 gün önce anılan çekin muhafaza ettiği yerlerde (ev, ofis, çanta, araç) mevut olmadığının, yapılan araştırmalar ve aramalar sonucunda davacının Ziraat Bankası Arifiye/Sakarya Şubesi ... seri numaralı çeke ulaşamadığını, bunun üzerine davacı tarafından Sakarya Cumhuriyet Başsavcılığına 09.10.2025 tarihinde müracaat edilerek kayıp/çalıntı ihbarında bulunulduğunu,

ayrıca çek keşidecisi olan ... de kayıp olayını öğrendiği gün olan 09.10.2025 tarihinde kendisinin de jandarmaya giderek kayıp ihbarı için müracaat ettiğini, 0023212 seri numaralı çekin kaybolması/çalınması nedeniyle ilgili çek kapsamında tedbir konulmasını, davacının hamili olduğu ve üzerinde sadece keşidecinin imzasını içeren Ziraat Bankası Arifiye/Sakarya Şubesi ... seri numaralı çekin iptal edilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... Davanın REDDİNE ... " karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; esas mahkemesince davaya konu çekin TTK 757 gereği zayi davasına konu olamayacağı değerlendirmesinin açıkça hatalı olduğunu, her ne kadar esas mahkemesince çekin keşideci tarafından davacıya vekil olarak teslim edildiği belirtilmişse de bu husus esas mahkemesinin varsayımından ibaret olduğunu beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davalı tarafça, istinaf dilekçesine karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.

DELİLLER

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/10/2025 Tarih - 2025/755 Esas - 2025/659 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; çek iptali istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş karara karşı davacı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosyanın incelemesinde; davacının, zayi olduğunu ileri sürdüğü çekin iptali için eldeki davayı açtığı, açılan davada davacının, Ziraat Bankası Arifiye/Sakarya Şubesi'ne kayıtlı ... seri numaralı çekin keşidecisi ... tarafından yalnızca imzalanarak, bedel, tarih ve lehtar kısımlarının boş bırakılmak suretiyle kendisine teslim edildiğini, bu nedenle çeke hamil sıfatını kazandığını, ancak çekin muhafaza edildiği yerde bulunmadığını ileri sürerek zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ettiği, ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verildiği, verilen karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın 818-(1)-(s) maddesi yollaması ile çekler hakkında uygulanacak olan 6102 sayılı TTK'nın 757-(1) maddesinde; "İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir." hükmü düzenlenmiştir. Zayi nedeniyle çek iptali davaları hasımsız olarak açılan davalardandır.

6102 sayılı TTK'nın 757., 762. ve 764-(1) maddeleri birlikte değerlendirildiğinde; kıymetli evrakın iptaline karar verilebilmesi için, yetkili hamilin kıymetli evrakın bilgilerini mahkemeye bildirmesi, uygun aralıklarla usulüne uygun ilanların yapılması, ilk ilan tarihinden itibaren (3) aylık süre içerisinde kıymetli evrakın mahkemeye ibraz edilmemesi ve kimin elinde olduğunun bilinmemesi yeterlidir.

6102 sayılı TTK'nın 778. ve 818-(s) bendi yollaması ile aynı Kanun'un 757. ve devamı maddeleri birlikte değerlendirildiğinde kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin dava açma yetkisinin hamile ait olduğu sonucu ortaya çıkmaktadır.

Eldeki davada, dava konusu edilen çekin yalnızca keşideci tarafından imzalandığı, çekin zorunlu unsurlarını oluşturan bedel, keşide tarihi ve lehtar gibi unsurlarının boş bırakıldığı, bu haliyle söz konusu çekin kambiyo senetlerine özgü unsurları taşımadığı ve hukuken tamamlanmış ve tedavül kabiliyetine ulaşmış bir çek niteliği kazanmamış olduğu anlaşılmıştır.

Zayi nedeniyle çek iptali davasının dinlenebilmesi için, ortada hukuken geçerli, tedavüle elverişli ve kambiyo vasfını haiz bir senedin bulunması gerekmektedir. Oysa, eldeki dava konusu edilen çekin zorunlu unsurları tamamlanmamış bir çek yaprağı olduğu görüldüğünden davaya konu çekin zayi nedeniyle iptalinin mümkün olmadığı değerlendirilmiştir.

Öte yandan, keşideci tarafından yalnızca imzalanarak boş şekilde verilen çek yaprağı, taraflar arasındaki güven ilişkisine dayalı olarak düzenlenmiş olduğu anlaşıldığından, henüz hukuki anlamda tamamlanmış bir kambiyo senedi olarak da kabul edilemez. Bu nedenle, böyle bir belgenin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi, kambiyo hukukunun amacı ve sistematiği ile bağdaşmayacağından, ilk derece mahkemesince yukarıda belirtilen tüm bu hususlar gözetilerek davanın reddine karar verilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca, kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine, karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-b)-1) maddesi uyarınca; Davacının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE,

2-Bakiye 116,60 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin 6100 sayılı HMK'nın 302-(5) maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

3-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcının hazineye gelir kaydına,

4-İstinaf kanun yoluna başvuru için yaptığı masrafların, istinaf eden taraf üzerinde bırakılmasına,

5-İstinaf eden tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

8-Dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.03/03/2026

... Başkan ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... *Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Katip ... ¸e-imzalıdır.

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*