Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi E.2023/1432 K.2024/323

DAVACI (İstinaf eden) : CPM PROJE YÖNETİMİ VE İNŞAAT SANAYİ ANONİM ŞİRKETİ

VEKİLİ

Av. ... - ...

DAVALI

... (T.C. Kimlik No: ...)

VEKİLİ

Av. ...- ...

DAVANIN KONUSU

Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç))

KARAR TARİHİ :22/02/2024

KARAR YAZIM TARİHİ :23/02/2024

Yukarıdaki esas ve karar numarası ayrıntılı olarak belirtilen ilk derece mahkeme kararının incelenmesi için istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dosya içeriğindeki tüm bilgi ve belgeler okunup, tetkik edilip heyetçe yapılan müzakerede, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı incelenerek aynı Kanun'un 353. maddesi gereğince duruşma yapılmaksızın yapılan inceleme sonunda gereği görüşülüp düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı alacaklı tarafından Gebze 4. İcra Müdürlüğü'nün 2019/33387 esas sayılı dosyası kapsamında üçüncü haciz ihbarnamesinde bulunulduğunu, davacı hakkında başlatılan bu takibi tesadüfen gelen e-tebligatlarını kontrol ettiği sırada öğrendiğini, bu sebeple 1. ve 2. haciz ihbarnamelerine tüm itiraz sürelerini geçirdiğini, ihbarnameyi öğrendiği 29/06/2020 tarihinde de bu davayı açma zarureti doğduğunu, davacı icra dosyasında borçlu görünen şirkete herhangi bir borcu bulunmadığını, her iki tarafın ticari defter ve kayıtları incelendiğinde durumun ortaya çıkacağını,

yani haciz ihbarnamesinde belirtilen yüksek miktarda bir borcun bulunmasının mümkün olmadığını, mahkemece müvekkilinin böyle bir borcunun bulunmadığının tespiti yapılmasının talep ettiklerini, davacının icra dosyası borçlusuna maddi anlamda herhangi bir borcu olmadığını, sadece kanunen itiraz etmesi gereken süreleri kaçırdığını ve mağdur duruma düştüğünü, bu nedenler ve göz önünde bulundurulacak hususlar neticesinde; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla işbu 3. haciz ihbarnamesine karşı açılan menfi tespit davalarının kabulüne, Gebze 4. İcra Müdürlüğü'nde 2019/33387 esas icra dosyasında borçlu görünen Kemeroğlu Petrol Ltd.

Şti.'nin davacıdan alacaklı olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davasının haksız ve mesnetsiz olup reddini talep ettiklerini, dava konusu alacak için harç ikmalinin tamamlattırılmasını talep ettiklerini, alacaklarının icra dosyasından sabit olup haciz ihbarnamesi alacağı için açılan menfi tespit davasındaki alacağın bölünmesinin mümkün olmadığını, davacı ile borçlu şirket arşındaki ilişkisinin ne olduğunun davacı tarafından açıklanmadığını, dava konusu yakıt istasyonunun maliki, işleteni, borçlu şirket olmasına rağmen alacaklarının ve icra takip dosyasından sonra borçlu şirket ile davacının muvazaalı bir şekilde anlaşmalı olarak devir yaptığını,

oysa davacı şirketin yeni açılış kaydının hukuken hiçbir şey ifade etmediğini, borçlu şirketin benzin istasyonundaki tüm alacakları ve borçlarının davacı şirket tarafından 2 yıl daha sorumluluğu devam etmek şartıyla ödenmek zorunda olduğunu, davacı şirketin benzin istasyonunda hangi sıfatla olduğu,

kiracı ise borçluya ödeyeceği kiraları alacaklı olduğu dosyaya bildirip ödenmesi gerektiğini, muvazaa dışında da davacı borçluya borçlu olup alacaklının işbu alacağını müvekkilinin icra dosyasına bildirip ödemesi gerektiğini, davacı ile borçlu şirket arasında yapılan tüm emtia vs. sözleşmeler geçersiz olup bunların gerçek sahibinin borçlu şirket değil ilgili benzin istasyonu anonim şirketleri olduğunu,

davacının istasyondaki faaliyetinin anlaşmalı olarak borçlu şirket üzerinden alacaklılara ödeme yapmamak istasyonun satış ve kârını anlaşmalı olarak davacı şirket üzerinden borçlu adına mal kaçırmaktan ibaret olan bu işlemlerin ve davanın makbul ve kabul görmesinin usul ve yasaya aykırı olup aynı zamanda kötü niyetin ortaya konulduğunu belirterek davacının davasının usul ve yasaya aykırı olmasından dolayı reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DOSYADA TOPLANAN DELİLLER

Gebze 4. İcra Müdürlüğü'nün 2019/33387 esas sayılı dosyası.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARAR ÖZETİ

Mahkemece.

Gebze 4. İcra Müdürlüğü'nün 2019/33387 esas sayılı dosyasında davacı adına olan üçüncü haciz ihbarnamesinin, usulüne uygun olarak düzenlendiği ve ihtarnamenin tebliğinden itibaren 15 gün içinde takibin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde menfi tespit davası açılabileceği, bu davanın açıldığına yönelik belgenin 20 gün içinde ilgili icra dairesine verilmesi gerektiği ihtarı yapılmış olup, ihbarnamenin davacıya e-tebligat ile 19/03/2020 tarihinde yapılmış olup, 24/03/2020 tarihinde okunmuş sayıldığı,

davacının eldeki menfi tespit davasını 30/06/2020 tarihinde açmış olup, üçüncü haciz ihbarnamesinin tebliği tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde dava açılmadığı gerekçesiyle açılan davanın HMK'nın 114/2 ve 115/2 maddeleri gereğince usulden reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece 1. ve 2. haciz ihbarnamelerinin usulüne uygun tebliğ edilip edilmediğinin hiç araştırılmadığını ve icra dosyasında bu yönde inceleme yapılmadığını, 1. ve 2. haciz ihbarnamelerinin usulüne uygun tebliğ edilmedi ise 3. haciz ihbarnamesinin kendiliğinden hükümsüz olacağını ve menfi tespit davasının kabulü gerektiğini, müvekkili şirketin merkezi İstanbul'da olup, ayrıca Gebze İlçesi'nde de şubesi olduğunu, Gebze'deki ticari işlemlerde yetkili şube Gebze Şubesi olduğunu,

26/11/2019 tarih ve 9959 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi ile şirketin şubesinin Gebze Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün ... sicil nosu ile tescilli olduğunu, ilgili tescilde şube müdürü olarak münferiden temsile yetkili kişinin ... olduğunu ve şube adresinin "..." olduğunu, 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 12. maddesine göre; ''Hükmi şahıslara tebliğ, salahiyetli mümessillerine, bunlar birden ziyade ise, yalnız birine yapılır.

Bir ticarethanenin muamelelerinden doğan ihtilaflarda, ticari mümessiline yapılan tebliğ muteberdir.'' hükmünün amir olduğunu, bu hükme göre icra takibinin, alacaklının, borçlunun ve 3. kişi müvekkili şirket şubesinin Gebze İlçesi'ndeki faaliyetlerinden şirketin Gebze Şubesi'nin yetkili ve sorumlu olduğunu, dolayısı ile Ticaret Sicil Gazetesi'nde tescilli adrese yani "..." adresine yapılmayan tebligatın geçerli olmadığını, bu nedenle tebliği öğrenme tarihine göre süresinde olduğu halde reddedilen davanın yeniden görülüp, işin esasına girilmesi gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SEBEPLER

Dava İİK'nın 89/3. maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasıdır.

Gebze 4. İcra Müdürlüğü'nün 2019/33387 esas sayılı, kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile başlatılan, bonoya dayalı takip dosyasında, davacı üçüncü kişiye gönderilen haciz ihbarnamelerine karşı açılan davada Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/972 esas 2023/348 karar sayılı ilamı ile; davanın reddine karar verildiği, davacı tarafça kararın kaldırılması talebiyle istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmaktadır.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Hukuk mahkemelerinin hangileri olduğu ve bunların kuruluşu 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun 4 ve 5 inci maddelerinde düzenlenmiştir. Kanunun 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasına göre asliye hukuk mahkemeleri, sulh hukuk mahkemelerinin görevleri dışında kalan ve özel hukuk ilişkilerinden doğan her türlü dava ve işler ile kanunların verdiği diğer dava ve işlere bakar.

Bu husus 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 2 nci maddesiyle de teyit edilmiştir. Anılan maddenin ikinci bendi Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesinin diğer dava ve işler bakımından da görevli olduğunu vurgulamıştır.

Asliye Ticaret Mahkemeleri de 5235 sayılı Kanun'un 5. maddesinin üçüncü fıkrasında düzenlenmiştir ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5 inci maddesinin 1 numaralı bendi uyarınca bu mahkemeler, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlenmiş, anılan Kanun'un 5. maddesinde asliye ticaret mahkemesi ile asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.

Dava; İcra ve İflas Kanunu'nun 89/3. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup; menfi tespit istemine ilişkindir. İş bu eldeki dava ticari dava değildir. Dava, İİK'nın 89. maddesine dayalı menfi tespit davasıdır. Davacı ile davalı arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmamaktadır. Tarafların tacir olması da davayı ticari kılmamaktadır. Uyuşmazlık takip hukukundan kaynaklanmakta olup görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir. Yukarıda izah olunan ticari davalardan hiç bir kategoriye de girmediği, davanın ticari dava olmadığı da değerlendirilmiştir.

Saptanan ve hukuksal durum bu olunca TTK'nın 4 ve 5. maddeleri kapsamında "ticari dava" olarak nitelendirilemeyeceği ve davaya bakmanın asliye hukuk mahkemelerinin görevi kapsamında olduğu anlaşılmakla Asliye Ticaret Mahkemesi'nce karşı görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile işin esasına girilerek karar verilmesinde usul ve yasaya uyarlık görülmemiştir.

O halde, Asliye Ticaret Mahkemesi'nce işin esası incelenerek yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olduğundan, davacının istinaf başvurusunun resen gözetilen sebeple kabulü ile ilk derece mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-3. maddesi uyarınca kaldırılmasına, dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır