Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi E.2024/78 K.2024/340

... 1. Asliye Hukuk Mahkemesince ve ... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi.

Davacı taraf dava dilekçesinde özetle; " müvekkili ..., ... ve ... ile ortak olarak ... ili ... ilçesi ... mevkine yapılan .... Barajında arabalı feribot işleri yapmak için anlaştıklarını, iş bu anlaşmaya binaen müvekkilinin 45.000,00 TL, ... 53.000,00 TL ve ...

10.000,00 TL olmak üzere sermaye topladıklarını, bu sermaye ile ... ili .... ilçesinde .... adlı işletmenin sahibi olan ... ve ... ekte fotoğrafları sunulan feribot inşaatı yaptırdıklarını, yaptırılan feribotun toplam maliyetinin taraflar arasında toplanan sermayeden karşılanmış, feribot ortaklardan ... adına tescil edilmiş ve 2014 yılı itibariyle işlere başladıklarını, ... ortaklıktan ayrıldığı tarihten itibaren üç yıl boyunca müvekkili ile ... feribotu işletmeye devam etmiş olsa da müvekkili bu süreç boyunca hiçbir şekilde kar payı veya her ne ad altında olursa olsun hiçbir ödeme almadığını,

davalı taraf işletme süresince müvekkilini devamlı olarak oyalamış, feribotun zarar ettiğini beyan etmiş ve bu sebeple ödeme yapamayacağını söylemiş, ancak sonradan anlaşıldığı üzere söz konusu feribot oldukça fazla kar yapmış ve yıllarca bu kar tutarının müvekkilinden saklandığını ve müvekkiline ödeme yapılmadığını, taraflar arasında adi ortaklık ilişkisinin mevcut olduğunu, dava konusu olayı ilişkin emsal Yargıtay kararlarını dava dilekçesinde sunduklarını, açıklanan sebeplerle müvekkili ile davalı taraf arasındaki adi ortaklığın haklı nedenlerle feshine ve tasfiyesine,

müvekkilin işlemiş kar payı alacağını tespit etmek şuan için mümkün olmadığından iş bu davanın belirsiz alacak davası olarak kabul ile müvekkilin 2014-2015-2016-2017-2018-2019 yıllarına ait kar payı alacağının tespitine, müvekkilin anılan alacağına mahsuben şimdilik 500 TL kar payı alacağının her yıl için ayrı ayrı işleyecek ticareti temerrüt faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine,

2019 yılında feribotun davalı tarafından müvekkilden habersiz satışı neticesinde müvekkilin 2019 yılı ile dava tarihi arasında kar payını elde etmek hakkından mahrum kaldığından müvekkilin iş bu alacağını da tespit etmek şuan için mümkün olmadığından iş bu alacak kalemi yönünden de iş bu davanın HMK 107 uyarınca açılmış belirsiz alacak davası olduğunun kabulü ile müvekkilin anılan alacağının tespiti ile bu alacağına mahsuben şimdilik 1000 TL'nin ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,

müvekkilinin feribot satışından kaynaklı payına düşen tutarı tespit etmesi şu an için mümkün olmadığından bu talep yönünden de iş bu davanın belirsiz alacak davası olduğunun kabulü ile dava konusu feribotun karar tarihine en yakın tarihli değerinin tespitine tespit edilen bedelin 1/2'sine mahsuben şimdilik 500 TL'nin satış tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine,

bu taleplerinin reddi halinde ise müvekkili tarafından adi ortaklık katkı sermaye payı olarak davalıya verdiği 45.000,00 TL'nin ödeme tarihiden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini " talep etmiştir.

...

1. Asliye Hukuk Mahkemesince; " yapım masraflarının taraflarca ortak sermayeden karşılandığı davacı tarafından beyan edilen Milli Gemi Sicilinin 1840 sırasında kayıtlı ... isimli geminin işletilmesinden elde edilen karın davacının payına düşen kısmının davalıdan tahsili istemine ilişkin eldeki davada, geminin mülkiyetinin davalıda olmasına rağmen, davacının gemiyi ortak sermaye ile yaptırdıklarını ve geminin dava dışı kişiye kendisinden habersiz satışı nedeniyle satış bedelinin kendisine verilmediği yönündeki talep ve iddiaları birlikte değerlendirildiğinde uyuşmazlığın TTK'nın 1352. maddesi uyarınca deniz alacağı niteliğinde olduğu,

davalı adına kayıtlı olan geminin aslında davacı ve davalıya (ortak) ait olduğu ve bu nedenle gemi satışından elde edilen bedelin davacıya ödenmesi gerektiğine ilişkin talebi yönünden mülkiyete ilişkin de uyuşmazlık bulunduğu anlaşıldığından, davaya konu uyuşmazlığın ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin (Denizcilik İhtisas Mahkemesi Sıfatıyla) görev alanında kaldığı " gerekçesiyle mahkemenin görevsizliğine karar verilmiştir.

...

Asliye Ticaret Mahkemesince; " uyuşmazlık, taraflar arasında adi ortaklığın tasfiyesinin gerekip gerekmediği, tasfiye şartları oluşmuşsa tarafların tasfiye payının ne olduğu, davacının kar payı alacağının bulunup bulunmadığı ve kar payına ilişkin davalı tarafça ödeme yapılıp yapılmadığı hususunda olduğunu, davacının talebi TTK 1320 m. uyarınca gemi alacaklısı hakkı veren alacaklar arasında sayılmadığı gibi başka herhangi bir nedenle deniz ticareti hükümlerinin uygulanmasını gerektirir bir durum da söz konusu olmadığını, Mahkemece yukarıda tanımlanan uyuşmazlık TTK 1352 m. de deniz alacakları arasında sayıldığı belirtilmiş ise de,

söz konusu madde hükmü ihtiyati haciz isteyebilme hakkını düzenleyen bir madde olup deniz alacağının varlığı halinde ihtiyati haciz talep edilmesi durumunda uygulama alanı bulacağını, kaldı ki tarafların davanın açıldığı tarihte feribotun maliki olmadığı, bu durumda talebe konu alacağın TTK'nun 1352/u maddesi kapsamına da girmediği dosya kapsamında tespit edildiğini, dolayısıyla iş bu davanın Deniz İhtisas Mahkemesinin görevine girmediği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

(İstanbul Bam 13. HD 2022/375 esas 2022/856 karar, Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 03/05/2016 tarih,2016/2094 E.2016/5051K. ve 06/10/2015 tarih 2015/3595E.

Ve 2015/8487 K. Sayılı kararı, 2016/2758 E. 2016/5250 K. Sayılı kararı ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2005/13581 E. 2007/276 K. Sayılı) Davacı ...'nun 01/02/1999 tarihinde Basit Usule tabi Minibüs ve Dolmuş ile yapılan Şehir İçi ve Banliyö Yolcu Taşımacılığı işine başladığı işini 13/01/2003 tarihinde terk ettiği ve davalı ...'ın 09/12/2014 tarihinde basit usule tabi Uluslararası Sularda Yapılan Diğer Yük Taşımacılığı, Deniz ve Kıyı Sularında Diğer Yolcu Taşımacılığı işine başladığı işini 06/10/2020 tarihinde terk ettiği ayrıca ilgili kişilerin herhangi bir şirket ortakları olmadığı hususlarının tespit edildiğini, buna göre,

taraflar tacir değildir ve davanın nispi ticari dava olarak nitelendirilmesine de olanak olmadığını, bu sebeplerle; somut uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinin görev alanında kaldığı " gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

Uyuşmazlık, taraflar arasında feribot işletmesine ilişkin adi ortaklığın tasfiyesinin gerekip gerekmediği, davacının kar payı alacağı olup olmadığı, feribotun satılması nedeniyle feribotun değerinin tespiti ile davalıdan tahsili talebine ilişkindir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; her ne kadar... 1. Asliye Hukuk Mahkemesince uyuşmazlığın TTK'nın 1352. maddesi uyarınca deniz alacağı niteliğinde olduğu, davalı adına kayıtlı olan geminin aslında davacı ve davalıya (ortak) ait olduğu ve bu nedenle gemi satışından elde edilen bedelin davacıya ödenmesi gerektiğine ilişkin talebi yönünden mülkiyete ilişkin de uyuşmazlık bulunduğu gerekçesi ile Asliye Ticaret mahkemesine görevsizlik kararı verilmiş ise de.

6102 sayılı TTK'nın 1352. Maddesi ihtiyati haciz isteyebilme hakkını düzenleyen bir madde olup deniz alacağının varlığı halinde ihtiyati haciz talep edilmesi durumunda uygulama alanı bulacağı, somut olayda davacının talebinin feribot işletmesine ilişkin adi ortaklığın tasfiyesi, davacının kar payı alacağı ile feribotun satılması nedeniyle feribotun değerinin tespit edilerek davalıdan tahsili olduğu, "deniz alacağına" ilişkin olmadığı , 6102 sayılı TTK nın 1352.

Maddesinin uygulama alanı olmadığından Deniz İhtisas Mahkemesinin görev alanına girmediği, tarafların tacir olmadığı, davanın ticari dava niteliğinde olmadığı, adi ortaklığın feshi ve tasfiyesine ilişkin davalara bakma görevi genel mahkeme olan asliye hukuk mahkemelerine ait olduğundan, uyuşmazlığın Vezirköprü 1.Asliye Hukuk Mahkemesince değerlendirilip sonuçlandırılması gerekmektedir.

(Benzer yönde Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 29/12/2014 tarih, 2014/7550 esas, 2014/17429 karar sayılı ilamı, Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 18/09/2018 tarih, 2016/18805 esas, 2018/8661 karar sayılı ilamı, )

Başkan... Üye... Üye... Katip... · e-imzalı e-imzalı e-imzalı e-imzalı