Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2022/372 K.2022/940

Asıl dosyada davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle.

Davacı şirkete sigortalı olan ....plakalı aracın 15/03/2010 tarihinde trafik kazasına karışarak .... isimli şahsa çarptığını, Adli Tıp raporuna göre ....'ın %100 malül olduğunu, müvekkili şirket tarafından ....'a sakatlığı nedeniyle 175.000,00 TL ödendiğini, davalı ....'ın.... plakalı aracın maliki olduğunu, ancak kaza tarihinde aracın .... maliki tarafından kiralandığını ve kazayı ....'de çalışan ehliyetsiz sürücü ....'ın yaptığını,

üçüncü şahsın zararını karşıladıktan sonra işletenin ve diğer davalı ...'yi rücu ettiklerini beyan ederek 175.000,00 TL rücu alacağının ödeme tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, davalı .... adına kayıtlı .... plakalı araç üzerine ihtiyati tedbir konulmasını, yargılama gideri ve avukatlık ücretlerinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini taleple dava ettiği anlaşılmıştır.

Birleşen dosyada davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle.

Davacı sigorta şirketine ZMMS ile sigortalı olan .... plakalı aracın 15/03/2010 tarihli kazada .... isimli şahsın yaralanmasına sebebiyet verdiğini, davalı ....'ın .... plakalı aracın maliki olduğunu, daimi sakatlığı nedeniyle ....'a 11/07/2012 tarihinde 175.000,00 TL ödeme yapıldığını, buna ilişkin olarak mahkemenin 2014/594 esas sayılı davasının devam ettiğini, dava devam ederken ....'a zararı nedeniyle 13/05/2016 tarihinde 260.949,52 TL daha ödeme yapıldığını, üçüncü şahsın zararını karşıladıktan sonra işletene rücu ettiklerini beyan ederek,

260.949,52 TL rücu alacağının ödeme tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, davalı .... adına kayıtlı .... plakalı araç üzerine ihtiyati tedbir konulmasını, yargılama gideri ve avukatlık ücretlerinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini taleple dava ettiği anlaşılmıştır.

Davalı ....vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davalı aleyhine açılan davanın yersiz olduğunu, her ne kadar araç maliki ise de....plakalı aracını....ne kiraladığını, aracın iş bu şirketten de ....'ye kiralandığını, aracı ....'de çalışan ehliyetsiz sürücü ....'ın kullandığını, dava konusu kazadan davalı ....'nin sorumlu olduğunu, davalı ...'ın herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını beyanla, davanın reddini ve yargılama giderlerinin diğer davalıya yükletilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Davalı .... cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu kazanın şirket çalışanı ....'ın ağır kusuru nedeniyle meydana geldiğini, şahsın kusurlu eyleminin müvekkil şirkete izafe edilemeyeceğini, söz konusu olayın müvekkili şirketin talimatı ve bilgisi dışında, şantiye dışında ve yine çalışma saatleri dışında gerçekleştiğini, ...'a araç kullanma yetkisi verilmediğini, kazanın oluşumuna dava dışı sorumlu şoför ....ı'nın sebebiyet verdiğini, davanın ....ı'ya ihbar edilmesi gerektiğini beyanla, davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Birleşen dosyada davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu .... aracın dava dışı ....' ye uzun süreli kiralandığını, aracın uzun süreli kiralanması sebebiyle ....'ın işleten sıfatının bulunmadığını ve kazada kusurun bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Yerel mahkemece yapılan yargılama sonucunda; Davacının .... esas sayılı asıl dava dosyasındaki davasının kabulüne, 175.000,00 TL'nin 12/07/2012 ödeme tarihinden itibaren reeskont faiziyle birlikte davalı ....'dan alınarak davacıya ödenmesine, davalı .... yönünden husumet nedeni ile reddine, davacının 2018/329 esas sayılı birleşen dava dosyasındaki davasının kabulüne, 260.949,52 TL'nin 13/05/2016 ödeme tarihinden itibaren reeskont faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verildiği görülmüştür.

İSTİNAFA BAŞVURAN TARAFLAR ve İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı .... vekilinin istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Yerel Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, ....hakkında herhangi bir kusur tespiti yapıldığını, dava dosyası bütün halinde değerlendirildiğinde müvekkilin rücuen tazminat davasında sorumlu olup olmadığı noktasında değerlendirme yapmak gerektiğini, kazada kusursuz olan ve tasarrufunda olmayan bir aracın verdiği zarardan dolayı müvekkilin sorumlu tutulması hakkaniyete uygun olmadığından müvekkil aleyhine verilen kararın ortadan kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

DELİLLER

Tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : Dava, zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinden kaynaklanan sigortacının sigortalısına rücusuna ilişkindir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hükümlerle sınırlı olmak üzere inceleme yapılmıştır.

Dosya üzerinde yapılan incelemede. Mahkemece taraf delillerinin usulüne uygun olarak toplandığı, delillerin değerlendirildiği, yapılan yargılama sonucunda özetle. Sigortalı aracın davalı ....ne kiraya verildiği ve aracın bu kişi tarafından işletildiğinden bahisle davalı .... Ne karşı dava husumet yöneltip yöneltilemeyeceğinin değerlendirilmesi gerekmekte olup.

2918 sayılı KTK'nun 95. maddesinde, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigotacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hukumlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği,

görüldüğü gibi davalının işleten sıfatını taşıyıp taşımadığı davalılar arasındaki iç ilişkiye ait bir sorundur ve sigortacının trafik sigortasına dayalı olarak tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda başvurabileceği kimse, aracın gerçek işleteni kim olursa olsun, sadece sigorta sözleşmesinin tarafı (akidi) olan sigorta ettiren olduğundan, davalı sigorta poliçesinin ve sigorta genel şartlarının kendisine yüklediği sorumlulukları yerine getirmekle yükümlüdür (Bkz:Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 18/01/2021 tarih, 2019/3161 Esas, 2021/85 Karar sayılı ilamı, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 01/07/2021 tarih,

2021/15726 Esas, 2021/4024 Karar sayılı ilamı, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 23.10.2014 tarih ve 17435/13985 sayılı ilamı). Eldeki asıl davada davalılar arasında aracın kiralık olarak verildiğine ilişkin herhangi bir ihtilaf bulunmadığı da dikkate alınarak davalı .... yönünden husumet nedeni ile davanın reddine karar vermek gerektiği,

Rücu koşullarının olup oluşmadığına gelince.

Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 15/08/2003 yürürlük tarihli Karayolları Motorlu Araçlar ZMMS Genel Şartları'nın "zarar görenlerin haklarının saklı tutulması ve sigortacının sigortalıya rücu hakkı" başlıklı B.4. maddesinin (c) bendinde, aracın, Karayolları Trafik Kanunu hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan kimseler tarafından sevk edilmesi sonucunda meydana gelen zararlar sebebiyle sigortalıya rücu edilebileceği belirtilmiştir.

Sigortacının, sigortalı aracın ehliyetsiz kullanılmış olması nedeniyle bu aracın neden olduğu kaza sonucu 3. kişiye ödenen sigorta tazminatını talep hakkı bulunmaktadır ve talebi sigortalı araç sürücüsünün kusur oranına isabet eden miktar ile sınırlıdır.(Bkz: Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 18/01/2021 tarih, 2019/3161 Esas, 2021/85 Karar sayılı ilamı, Yargıtay 17. HD.nin 10.06.2013 tarih ve 4650/8711 sayılı kararı).

Somut olayda, davalı ....'a ait ....plakalı aracın davacıya 30/05/2009-30/05/2010 tarihli ZMMS poliçesi ile sigortalandığı anlaşılmış olup, mahkememizce Ankara ATK'dan alınan 13/09/2018 tarihli kusur raporunda, 15/03/2010 tarihli kazanın sigortalı araç sürücüsü dava dışı ....'ın %90 oranında kusuru ile gerçekleştiği,....'ın kaza sırasında gerekli ehliyetnameye sahip olmadığı anlaşılmaktadır. Buna göre, Genel Şartlar'ın B.4 maddesinin (c) bendindeki rücu koşulu gerçekleşmiştir.

Sigorta şirketinin üçüncü kişiye yaptığı ödemenin ne kadarını sigortalısından talep edebileceği mevzusuna gelince; Yukarıda işaret edildiği üzere, ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilecektir.

Toplanan delillerden; dava dışı ....'ın meydana gelen kaza sebebi ile %100 oranında malul kaldığı ve meydana gelen kazada %10 oranında kusurlu olduğu anlaşılmış, bu çerçevede alınan aktüer raporunda ....a ödenmesi gereken sürekli iş göremezlik zararının 1.393.457,48 TL ve ömür boyu bakıcı gideri zararının 829.811,36 TL olmak üzere toplam 2.223.268,84 TL olduğunun tespit edildiği, davacı tarafından 175.000,00 TL sürekli iş göremezlik ile 260.949,52 TL bakıcı gideri ve ferileri olmak üzere toplam 435.949,52 TL ödeme yapıldığı,

alınan aktüer raporunda her ne kadar poliçe tarihi ve ilgili dönemde kabul gören Yargıtay kararları sebebi ile PMF yaşam tablosu kullanılarak hesaplama yapılmış, ancak buna karşın güncel Yargıtay kararlarında TRH 2010 yaşam tablosunun kullanılmasının uygun olduğu belirtilmekte ise de, eldeki davanın salt zararın belirlenmesine ilişkin olmaması, alınan rapor ile ödenen bedel arasında yaklaşık 5-6 katı oranında fark bulunması,

dava dışı ....'ın %100 maluliyeti ve güncel veriler çerçevesinde hesaplama yapılması halinde dahi davacı tarafından ödenen bedelin düşük kalacağı, yargılamanın geldiği aşama ve HMK m.30 çerçevesinde usul ekonomisinin gözetilmesi gerektiği hep birlikte değerlendirilmiş, eldeki dava yönünden ek rapor aldırılmasının sonuca etkili olmayacağı anlaşılmış, bu nedenle ek rapor aldırılması gerekli görülmemiş, hal böyle olunca, davacının ödediği bedel kadar isteminde bulunabileceği değerlendirilmiş, bu miktarın ödeme tarihinden itibaren talep edilebileceği sonucuna ulaşıldığı, bu sebeplerle;

davacının ödemiş olduğu kalemleri davalı sigortalıdan rücu edilebileceği kabul edilmiş, sigortalı aracın kamyonet olması ve kiraya verilerek gelir elde edilmesi nazara alınıp asıl alacağa ödeme tarihinden itibaren reeskot faizi işletilmesine karar verildiği, mahkeme kararı ve gerekçelerinin usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, davalı .... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : 06/06/2022

Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İMZA ile imzalanmıştır!