Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2022/68 K.2022/752

Davacının dava dilekçesinde özetle: ... Motorlu Araçlar Tic. A.Ş. ile davalı şirket arasında 1977 yılında başlayan ve uzun yıllar sonra sona eren bir bayilik sözleşmesi bulunduğunu ve davacıya ait.... ilçesi ... Cad.

No:... adresindeki... ada ...parselde kain taşınmaz üzerine başbayilik teminatı olarak davalı lehine ipotek tesis edildiğini, süreç içinde davalı tarafından haksız biçimde borçlandırıldığını ve borcun tahsili için girişilen takipte ipotekli taşınmazın cüz'i bir rakam ile satıldığını, oysa davalıya gerçek anlamda borçlu olmadığını ve taşınmazın satıldığı kişinin icra dosyasındaki kıymet takdiri raporunu düzenleyen bilirkişi olduğunu, satış işlemlerinin bu yönüyle de geçerli olmadığını, zarara uğradığını, ancak taşınmazın el değiştirmiş olması sebebiyle tapu iptal-tescil davası açamadığını ve bu sebeple tazminat talep ettiğini beyanla,

fazlaya dair talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50.000-TL'nin faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava ettiği anlaşılmıştır.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle: müvekkili davalının yerleşim yerine göre davanın ... Mahkemelerinde ikame edilmesi gerektiğini, davalı şirketin akidinin davacı değil ... Motorlu Araçlar Tic.

A.Ş. olduğunu ve davacının bayilik sözleşmesinden kaynaklı tazminat talep etmekte dava ehliyetinin bulunmadığını, davaya konu taşınmazın ipotekli takip kapsamında davalı şirkete ihale edilip davalının malik olduğunun ...tarihinde tapu siciline tescil edildiğini, ... tarihinde de ... isimli kişiye satıldığını, bu minvalde davalıya husumet tevcih edilemeyeceğini, bayilik sözleşmesinden kaynaklı uyuşmazlıklar hakkında ..Asliye Ticaret Mahkemelerinde açılan 3 ayrı davanın sonuçlanıp kesinleştiğini ve işbu davanın kesin hüküm sebebiyle reddedilmesi gerektiğini, davaya konu taleplerin zamanaşımına uğradığını beyanla,

davanın reddini talep ettiği anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama neticesinde davanın görevsizlik nedeniyle reddine dair hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.

İSTİNAFA BAŞVURAN TARAFLAR ve İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: İstinaf başvurusunda bulunan davalı vekilinin dilekçesinde özetle; yerel mahkemece tacir sıfatı belirlenirken uyuşmazlık tarihinin dikkate alınması gerektiğini, aktif husumet itirazlarını dikkate alınmadığını, pasif husumet yokluğu itirazlarının, kesin hüküm itirazlarının, ve dava konusu taleplerin zamanaşımına uğradığı itirazlarının dikkate alınmadığını, tüm bu itirazları dikkate alınmadan davanın esastan ve usulden reddi gerekirken yerel mahkemece usul ve yasaya aykırı bir şekilde görevsizlik kararı verildiğini, bu nedenlerle kararın kaldırılmasını talep ettiği anlaşılmıştır.

DELİLLER

Tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, bayilik sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Bilindiği üzere 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 3.maddesinde, "Türk Ticaret Kanunun da düzenlenen hususlarla, bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiillerin ticari işlerden olduğu" belirtilmiş, aynı yasanın 4.maddesinde ise, "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın Ticaret Kanunun da düzenlenen uyuşmazlıkların ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı " düzenlenmiştir.

TTK'nın 5. maddesinde ise, "(1)Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.

(2) Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4 üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır....

(3) Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır." düzenlemesi getirilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 2. maddesi "dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesidir. Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, Asliye Hukuk Mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir" şeklindedir.

6102 sayılı TTK'nın 5/1. maddesinde "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.", aynı Kanunun 4/1. maddesinde "her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı"düzenlemesi yer almaktadır.

Bir davanın nispi ticari dava sayılması için TTK'nın 4/1. maddesi birinci fıkrasında belirtildiği gibi her iki tarafın da tacir olduğu ve her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili bir dava olması gerekmektedir.

Somut olayda, davacı tarafından, dava dışı ... Motorlu Araçlar Tic. A.Ş. ile davalı arasında imzalanan bayilik sözleşmesi gereğince kendisine ait taşınmazı teminat olarak verdiği ve davalı tarafından bayinin haksız yere borçlandırılarak teminat verilen taşınmazın usulsüz olarak satıldığı ileri sürülmekle eldeki davada tacirler arasında düzenlenen bayilik sözleşmesinin irdelenecek olması nedeniyle ortada nispi nitelikte ticari dava söz konusudur. Bu itibarla uyuşmazlık bayilik sözleşmesinden kaynaklanmakta olup uyuşmazlığın asliye ticaret mahkemesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, yerel mahkemece davaya bakmaya görevli olduğu gözetilerek işin esası incelenip sonucu çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde görevsizlik kararı verilmiş olması doğru görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle; davalı vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK 353/(1)-a-3 maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : 27/04/2022

Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İMZA ile imzalanmıştır!