Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/1057 K.2025/1019

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında hazır beton mamullerinin üretim ve satışına dayalı alım satım işi bulunduğunu, iş veya malın temini sonunda faturası düzenlenmekte ve tarafların ticari defterlerine kaydının yapıldığını, davacı tarafından bahse konu fatura bedellerine göre cari hesapta biriken borcun tahsili için davalıya karşı Bafra İcra Müdürlüğü'nün ....esasına kayıtlı icra takibine girişildiğini, davalı ödeme emrinin tebliği sonrasında borca itiraz edildiğini ve takibin durdurulmasına karar verildiğini,

davalı borçlunun zaman kazanmak için icra takibine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiğini beyanla Bafra İcra Dairesinin .... E. Sayılı icra dosyasına yapmış olduğu haksız ve kötü niyetli itirazın iptaline, davalı borçlunun asıl alacağın %20 sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini taleple dava etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davalı şirket ile davacı şirket arasında 14/07/2021 tarih ve 0020 nolu Hazır Beton Satış Sözleşmesi ile 290.000 TL bedel karşılığı toplam 1000 metreküp hazır beton alımı sözleşmesi imzalandığını ve bedelin tamamının alacaklıya ödendiğini, davacıya yapılan tüm uyarılara rağmen sözleşme konusu 1000 metreküp hazır betonun 545,5 metreküpünün davalıya teslim edildiğini, kalan betonun zamlar bahane edilerek davalıya teslim edilmediğini, sözleşme gereği betonun fiyatının sabitlendiğini ancak teslim edilen betonun sabit fiyata göre faturalandırılmadığını,

güncel fiyat listesi üzerinden fatura düzenlendiğini, davacı tarafından haksız ve kötü niyetli olarak mali ve ticari defterler nezdinde şirketin borçlandırılmaya çalışıldığını, sözleşmeye aykırı fiyatlandırılan faturalara istinaden icra takibine başlanıldığını beyanla davanın reddi ile davacının %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Yerel mahkemece yapılan yargılama sonucunda, asıl davanın kısmen kabul kısmen reddine, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAFA BAŞVURAN TARAFLAR ve İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Asıl dosyada davalı/birleşen davada davacı .... vekilinin istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkil şirket ile davalı arasında 14/07/2021 tarih ve 0020 nolu Hazır Beton Satış Sözleşmesi ile 290.000 TL bedel karşılığında toplam 1000 metreküp hazır beton alımı sözleşmesi imzalanmış ve bedelin tamamı karşı tarafa ödendiğini, asıl dava davacısı 14.07.2021 tarihli sözleşmeye aykırı olarak;

sözleşme tarihindeki fiyatlara göre değil teslimat tarihindeki fiyata göre müvekkile faturalar düzenlemiş ve müvekkil şirketi ticari defterlerinde borçlandırıldığını, müvekkil ile asıl dava davacısı arasında düzenlenen 14.07.2021 tarihli sözleşme adete yok hükmüne koyulduğunu, müvekkil söz konusu sözleşmeye istinaden asıl dava davacısından mal aldığını, ancak davacı ticari defterlerinde 14.07.2021 tarihli sözleşme aldığı için bedeli 'AVANS' olarak göstermiş ve usule aykırı düzenlediği faturalar ile bu hesabı kapatmış ve müvekkili borçlandırıldığını, davacı sözleşmeye ve akte vefa ilkesine aykırı davranmış;

yerel mahkemede hatalı karar verildiğini, tüm bu hususların yanında yerel mahkemece birleşen dava dosyası yönünden hiçbir inceleme yapılmadan davanın reddine karar verilmiş, birleşen davada açıklandığı üzere bedeli ödenen sözleşme konusu 1000 metreküp hazır betonun tamamı müvekkile teslim edilmediğini, mahalli ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı hususlarının belirtilen sebep ve gerekçelerle ortadan kaldırılmasına ve yeniden yapılacak yargılama neticesinde asıl davanın reddine birleşen davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Asıl dava, satış sözleşmesi kapsamında düzenlenen faturalardan kaynaklı alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali; birleşen dava ise sözleşme kapsamında teslim edilmeyen malın aynen ifası ve gecikmeden dolayı uğranılan zararın tazmini istemine talebine ilişkindir.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Somut uyuşmazlıkta, davacı tarafından davalı hakkında Samsun İcra Dairesi'nin .... esas sayılı takip dosyasında faturaya dayalı olarak ilamsız takip başlatıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğu ve itirazın iptali istemiyle eldeki asıl davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Yerel mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne, davalının Samsun İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın 121.295,00 TL asıl alacak yönünden iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına, fazlaya dair istemin reddine, Asıl alacağa takip tarihinden itibaren %14,75'i geçmemek üzere avans faizi uygulanmasına, asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, birleşen davanın reddine dair verilen karar asıl davada davacı- birleşen davada davalı vekilince istinaf edilmiştir.

HMK'nın 266.maddesi hükmüne göre, çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren konularda bilirkişi oy ve görüşünün alınması zorunludur. Genel hayat tecrübesi ve kültürünün sonucu olarak herkes gibi hakimin de bildiği konularda bilirkişi dinlenmesine karar verilemeyeceği gibi, hakimlik mesleğinin gereği olarak hakimin hukuki bilgisi ile çözümleyebileceği konularda da bilirkişi dinlenemez. Her halde seçilecek bilirkişinin mesleği itibarıyla konunun uzmanı olması gerekir.

HMK’nın 281. maddesinde, tarafların, bilirkişi raporunda eksik gördükleri hususların, bilirkişiye tamamlattırılmasını; belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilecekleri; mahkeme, bilirkişi raporundaki eksiklik yahut belirsizliğin tamamlanması veya açıklığa kavuşturulmasını sağlamak için, bilirkişiden ek rapor alabileceği; ayrıca gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse, yeni görevlendireceği bilirkişi aracılığıyla, tekrar inceleme de yaptırabileceği açıklanmıştır.

Bilirkişiler, raporlarını hazırlarken raporun dayanağı olan somut ve özel nedenleri bilimsel verilere uygun olarak göstermek zorundadır. Bilirkişi raporu aynı zamanda Yargıtay denetimine de elverişli olacak şekilde bilgi ve belgeye dayanan gerekçe ihtiva etmelidir. Ancak, bu şekilde hazırlanmış raporun denetimi mümkün olup, hüküm kurmaya dayanak yapılabilir.

Bilirkişi raporu kural olarak hâkimi bağlamaz. Hâkim, raporu serbestçe takdir eder. Hâkim, raporu yeterli görmezse, bilirkişiden ek rapor isteyebileceği gibi gerçeğin ortaya çıkması için önceki bilirkişi veya yeniden seçeceği bilirkişi vasıtasıyla yeniden inceleme de yaptırabilir. Bilirkişi raporları arasındaki çelişki varsa hâkim çelişkiyi gidermeden karar veremez.

Taraflar arasında imzalanan 14/07/2021 tarihli Hazır Beton Satış Sözleşmesinin 3. Maddesinde betonların ve özel taleplerin birim fiyatları ve beton miktarı (1000m3 ) belirlenmiş, 4. Madde de ise ödeme şekli ve vade belirlenmiş (90.000,00TL nakit 200.000,00-TL evrak ), 5. Madde de fiyat değişikliği başlığında " Müşteri bağlantısını yaptığı miktar kadar betonun fiyatını sabitlemiş olur. Alacak bakiyesi bittiği ve beton miktarının yetmediği gibi durumlarda ise ; o tarihdeki güncel fiyat listesi uygulanacaktır. " şeklinde düzenleme yapıldığı, asıl davada davalı-birleşen davada davacı tarafından asıl davada davacıya 290.000,00-TL ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır.

Asıl davalı- birleşen davada davacı vekili, 14/07/2021 Tarihli Hazır Beton Satış Sözleşmesinin 5.maddesi gereği 1000 m3 betonun fiyatı sabitlendiği halde davalı tarafından müvekkiline 545,5 m3 betonu teslim edilmesine rağmen sözleşmeye aykırı olarak sabit fiyata göre faturalandırılmadığını, teslimat tarihindeki güncel fiyat listesi üzerinden fatura düzenlendiğini ileri sürmüştür.

Yerel mahkemece tarafların ticari defterleri üzerinde bilirkişiler aracılığıyla inceleme yaptırılmış, tacir olan davalının 2021 ve 2022 yılı yevmiye defterinin kapanış onayının zamanında yapılmaması sebebi ile defterleri kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış tasdikleri yaptırılmış olan davacının birbirini doğrulayan defterlerindeki kayıtların davalı aleyhine delil kabul edilmesi gerektiği belirtilerek davacının ticari defterlerindeki birbirini doğrulayan kayıtlara göre değerlendirme yapılıp sonuca gidilmiştir.

Ancak taraflar arasındaki uyuşmazlığın öncelikle tarafların kabulünde olan Hazır Beton Sözleşmesi çerçevesinde çözümlenmesi gerekmektedir. Bu kapsamda dosyadaki faturalar ve sevk irsaliyeleri kapsamında davacı tarafından davalıya teslim edilen beton miktarı tespit edildikten sonra sözleşme hükümlerine göre fiyatın sabitlenip sabitlenmediği değerlendirilip oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, asıl davada davalı-birleşen davada davacı vekilinin istinaf itirazlarının kısmen kabulü ile, HMK’nın 353/1-a-6.maddesi gereğince mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülmesi için mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : 03/06/2025

Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İMZA ile imzalanmıştır!