Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/633 K.2025/647

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili ile .... arasında kıymetli evrak düzenlenerek borç ilişkisi tesis edildiğini, bu bağlamda tarafların bono düzenlemeye çalışmış olup, düzenlenen evrakın kıymetli evrakın zorunlu olarak sahip olması gereken unsurları haiz olmadığını, müvekkiline evraklarda kararlaştırılan bedeller karşılığında mal teslim etmeyi vaat ederek müvekkilini bu evrakları imzalamaya ikna ettiğini, akabinde davalının hem teslim etmeyi taahhüt ettiği malları teslim etmediğini,

hem de kambiyo vasfını veya adi senet vasfını haiz olmaya bu senetlere dayalı olarak Samsun İcra Müdürlüğü'nün .... esas sayılı dosyasında icra takibi başlatarak kötü niyetli davrandığını belirterek, icra takibine konu edilen bono sebebiyle müvekkilinin borçlu olmadığının, senedin hükümsüz olduğunun tespitine karar verilmesini taleple dava etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin davacıya aralarındaki samimi arkadaşlık ilişkilerinden kaynaklı olarak ve özellikle davacının yapmakta olduğu ticari faaliyetlerinden zorlanmasından kaynaklı olarak davacının müvekkilinin borç para talep ettiğini, müvekkilinin parasının olmamasından dolayı kendisine ait aracı davacıya verdiğini, davacının da müvekkiline kambiyo senedi düzenlediğini, senet altındaki imzanın davacıya ait olduğunu ayrıca davacının imza hususunda da bir itirazı bulunmadığını, davacı tarafın yıllar geçmesine rağmen senet borcunu ödemekten imtina ederek bu süreçte müvekkilini defalarca oyaladığını,

bu sebeple müvekkili tarafından vade tarihi boş olan senetle ilgili olarak davacı borçluya karşı Samsun İcra Müdürlüğünün ....

Esas sayılı dosyası ile icra takibine girişildiğini, fakat davacı borçlunun süresi içerisinde itiraz ederek söz konusu takibi durdurduğunu, davacı tarafından senede vade tarihi ekleyerek senedi davacı borçlu tarafından müvekkiline teslim ettiğini, davacı tarafından müvekkiline yöneltilen ve açılan iş bu davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Yerel Mahkeme tarafından yapılan yargılama sonucunda; 6102 sayılı TTK'nın 5/A maddesi uyarınca dava açılmadan önce arabulucuya müracaat edilmesinin dava şartı olduğu arabuluculuk tutanağının dosyaya sunulmadığı, bu hususun tamamlanabilir dava şartlarından olmadığı gerekçesi ile davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAFA BAŞVURAN TARAFLAR ve İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekilinin istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, arabuluculuğa başvurulduğunu ve taraflar arasında anlaşma sağlanamadığını, mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLER

Tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, menfi tespit davasıdır.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hükümlerle sınırlı olmak üzere inceleme yapılmıştır.

Yerel Mahkeme tarafından 6102 sayılı TTK'nın 5/A maddesi uyarınca dava açılmadan önce arabulucuya müracaat edilmesinin dava şartı olduğu arabuluculuk tutanağının dosyaya sunulmadığı, bu hususun tamamlanabilir dava şartlarından olmadığı gerekçesi ile davanın usulden reddine karar verilmiş, verilen karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

01/09/2023 tarihinde yürürlüğe giren 7445 sayılı Kanunun 31. maddesiyle ile değişik 6102 sayılı TTK'nın 5/A maddesi "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar “para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında,” dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." şeklinde olup bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak düzenlenmiştir.

6325 Sayılı HUAK'na "Dava Şartı Olarak Arabuluculuk" başlığı ile 18/A maddesi eklenmiş olup, 6325 sayılı HUAK'nun 18/A maddesinin 2. fıkrasında. "Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır.

Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir.

Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." düzenlemesi bulunmaktadır.

Ayrıca Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği nin 22. Maddesi "(1) Arabulucuya başvurulmuş olmasının kanunla dava şartı olarak düzenlendiği durumlarda davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. (2) Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir.

(3) Dava dilekçesi içeriğinden açıkça arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde derhal herhangi bir usuli işlem yapılmadan ve duruşma yapılmaksızın dosya üzerinden davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." şeklindedir.

6325 sayılı HUAK'nun 18/A maddesinin 2. Fıkrası ve Yönetmeliğin 22. Maddesi birlikte değerlendirildiğinde, ilgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olarak kabul edilmiş olması durumunda, davacının arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılmadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorunda olduğu, bu zorunluluğa uyulmaması halinde, mahkemece davacıya son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunması aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiyenin gönderilmesi gerektiği düzenlenmiştir.

Yine mahkemece gönderilen ihtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın mahkemece davanın usulden reddine karar verilmesi, ayrıca arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.

6325 sayılı HUAK'nun 18/A maddesinin 2. Fıkrası ve Yönetmeliğin 22. Maddesinde açıkça "...son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorunda olduğu," sunmamış ise çıkarılacak ihtaratta " ... bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunması aksi takdirde davanın usulden reddedileceği" denilmek suretiyle açıkça arabuluculuk tutanağının davacı tarafça sunulması yükümlülüğü getirilmiş,

6100 sayılı HMK'nın 1391-ç maddesindeki "...veya başka yerden getirtilecek belgelerin getirtilebilmesi amacıyla gereken açıklamayı yapmaları" şeklindeki düzenlemeden farklı olarak arabuluculuk dosya numarasının bildirilmesi halinde, mahkemece resen arabuluculuk bürosundan arabuluculuk tutanağının getirtilmesi şeklinde bir düzenleme yapılmamıştır.

Somut uyuşmazlıkta dava dilekçesinde arabuluculuk dosya numarasının bildirilmediği, 11.07.2024 tarihli tensip tutanağının (7) nolu ara kararı uyarınca davacı vekiline arabuluculuk son tutanağını veya onaylanmış suretini sunması hususunda davacı vekiline 1 haftalık kesin süre verildiği, tensip tutanağının ihtar niteliğinde davacı vekiline usulünce tebliğ edildiği, verilen kesin sürede eksikliğin ikmal edilmediği, yukarıda özetlenen yasal düzenlemeler uyarınca dava şartı gereğinin yerine getirilmediği, mahkemece re'sen arabuluculuk tutanağının teminine yönelik düzenlemenin de bulunmadığı,

bu hali ile verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, gerekçede hata edilmediği, davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : 11/04/2025

Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İMZA ile imzalanmıştır!