Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/743 K.2025/735

İlk derece mahkemesince verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen ihtiyati tedbir kararına itirazın reddine dair değişik iş kararına karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmakla; dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

A) TALEP

Talepte bulunan davacı vekili 17/03/2025 tarihinde sunduğu talep dilekçesinde; müvekkili şirket ile karşı taraf ........'in tek ortağı ve sahibi bulunduğu ........... Arasında 17/04/2024 tarihli ............. Hidrolik Vinç alımına ilişkin ticari satış sözleşmesi imzalandığını, satışa konu ürünün 12/09/2024 tarihinde geç ve gizli ayıplı olarak teslim edildiğini, bunun karşılığında da müvekkili .........'in tek ortağı ve yetkilisi olduğu müvekkili ......... Tarafından neredeyse ürün bedelinin tamamına yakın kısmı olmak üzere 285.000 Euro ödemenin ..........'in tek ortağı ve yetkisili olduğu ..........

ödendiğini, kalan bakiye için de keşidecisi ......... Olan 31/12/2024 tarih ve 1.250.000 TL. 31/01/2025 tarih ve 1.000.000 TL. 28/02/2025 tarih ve 1.000.000 TL bedelli .......... ........çeklerinin verildiğini, tedbire konu ürünün kusurlu ve ayıplı olduğunun anlaşılması üzerine bu durumun ........ ASTM nin E.........

D.iş, K..........sayılı dosyası ile tespit edilerek tedbir talebinde bulundukları - eldeki talepte de konu edilen- 28/02/2025 tarih ve 1.000.000 TL bedelli çek için, talepte bulunan ........ yönünden hüküm ifade etmek üzere İİK 72/2 maddesi uyarınca aleyhine tedbir kararı verilen karşı tarafça başlatılacak icra takibinin durdurulmasına karar verildiğini, yine ....... ASTM'nin .........

Esas sayılı.......... talepli dosyasında, müvekkilli ..........Yönünden aynı çeke yönelik ......... ASTM'nin E....... D.iş, K......... sayılı ek kararı ile icra takibi yapılmaması yönünde tedbir kararı verildiğini, Ancak işbu çek yönünden tek yetkilisi ve ortağı olduğu ........... şirketinin verilen tedbir kararları nedeniyle takip yapamayacağını gören ...', bu kez kötüniyetli olarak çek üzerinde ciro oluşturmak suretiyle ............. İcra Müdürlüğünün ...........

Esas sayılı dosyasında her iki müvekkili yönünden icra takibi başlattığını, ...'in ihtiyati tedbirleri dolanmak suretiyle, müvekkillerine zarar vermek kastı ile hareket ederek kendi adına ciro ile işbu tedbire konu çeki tahsile kalkıştığını, müvekkillerinin ayıplı mal nedeniyle mağdur olduğu gibi haksız icra tehditi altında bırakılarak ve çek bedellerini aşar şekilde teminata zorlanarak (........... Esas ve ...............

Değişik iş sayılı dosyalarda yatırılan toplam teminat tutarının 812.000 TL, .............. İcra Dairesinde de menfi tespite konu diğer çek için 1.420.000 TL para depo edildiğini, ) ekonomik olarak iflasa sürüklenmekte olduğunu, ancak verilen tedbirlerin gelinen aşamada koruyuculuğu kalmadığını, taraflar arasındaki meselenin ticari dava olması sebebi ile dava şartı zorunlu arabuluculuğa 11/03/2025 tarihinde başvurulduğundan ( .............

Arabuluculuk Bürosu ........... ) menfi tespit yönüyle esasa ilişkin dava öncesinde tedbir talepli işbu eldeki davanın açıldığını ve arabuluculuk süreci tamamalanana kadar esas davanın ( menfi tespit davası ) açılması sürecinin işlemeyeceğini ileri sürerek, ............... İcra Müdürlüğünün ........... Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinin HMK 389 ve İİK 72/2 maddeleri gereğince tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

B) İHTİYATİ TEDBİR KARARI

............... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/03/2025 tarih ve E........... Değişik İş, K............ sayılı kararı ile; "Somut olayda, davacının bedelsizlik nedeniyle menfi tespit isteminde bulunduğu, dava konusu (............. ...... ............... şubesine ait , Keşide Yeri: ..........., Tarih: 28.02.2025 Miktar 1.000.000,00 TL, Keşideci :................ (mersis no: ............... ) hesap no: ................ Çek Seri No:............) çeke ilişkin olarak davacılar aleyhine başlatılan ............ İcra Müdürlüğü'nün ............... Esas sayılı takibin durdurulmasına yönelik tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

Tüm dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde; davacının bedelsizlik iddiası nedeniyle menfi tespit ve tedbir talebinde bulunduğu anlaşılmakla, her ne kadar bedelsizlik iddiası yargılamayı gerektiriyor ise de dosya kapsamında mevcut olan sözleşme, ............... Ticaret Mahkemesinin ..............

D.İş sayılı dosyası ve bu dosyadan alınan bilirkişi raporu göz önünde bulundurulduğunda bu aşamada tedbir için gerekli olan yaklaşık ispat koşulunun yerine getirildiği kanaatine varılarak (............. - ........... ............. şubesine ait, Keşide Yeri: ............, Tarih:28.02.2025 Miktar 1.000.000,00 TL, Keşideci :................. (mersis no: ............. ) hesap no: .............. Çek Seri No: .............) çeke ilişkin davacılar aleyhine başlatılan ............

İcra Müdürlüğü'nün ................ Esas sayılı takibin durdurulması talebinin İİK m. 72/2 gereğince reddine, ancak icra veznesindeki paranın icra dosyasındaki kapak hesabının %15 teminat karşılığında alacaklıya ödenmemesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesi ile. "1-Davacı vekilinin talebinin kısmen kabulü ile.

A)-............... - ............. .............. şubesine ait , Keşide Yeri: ............. , Tarih: 28.02.2025 Miktar 1.000.000,00 TL, Keşideci :............. (mersis no:............. ) hesap no: .............. Çek Seri No: ............... ) çeke ilişkin olarak; -Davacıların icra takibinin durdurulmasına yönelik talebinin REDDİNE, .............. İcra Müdürlüğü'nün .............

Esas sayılı dosyasındaki kapak hesabının %15'i tutarında kesin ve süresiz teminat mektubu sunulduğu takdirde ............... İcra Müdürlüğü'nün ........... Esas sayılı dosyasında icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesine" karar verilmiştir.

C) İHTİYATİ TEDBİR KARARINA İTİRAZ

Mahkemece kıymetli evraklara hakim olan mücerretlik ilkesi göz ardı edilerek karar verildiğini, davacı tarafın müvekkili şirket ile ............. gereğince 12/06/2024 tarihinde mutabakata vardığını 12/09/2024 tarihinde ise söz konusu vincin davacı şirkete şirket sahibi ve yetkilisi .............. nezaretinde teslim edildiğini, ..............'in özel üretim vinci satın alırken detaylı şekilde kontrol ettiğini ve yğk diyagram testleri nezaretinde gerçekleştirildiğini, daha sonra sözleşme gereğince 28/02/2025 tarihli ............ seri nolu çekin davacı şirket tarafından ciro edilerek müvekkili şirkete verildiğini,

çekin ödeme günü geldiğinde ise davacının vincin diyagrama uygun olarak çalışmadığını iddia ettiğini ve mahkemenin yaklaşık ispat kabul ettiği ........... ASTM ................

Değişik iş sayılı dosyası üzerinden tek taraflı olarak özel uzmanlık gerektiren ve tüm tarafların iştirak etmesi lazım gelen bir tespitte müvekkili şirket olmadan hukuka aykırı bir şekilde tespit yaptırdığını, vinçte meydana gelene problemlerin üretim kaynaklı olmasına imkan bulunmadığını, davacı şirket nezaretinde yapılan ve imzasının olduğu testler mevcutken böyle bir iddianın üretim kaynaklı olduğunun kabulünün abesle iştigal etmek olduğunu, her ne kadar ayıplı olduğu iddia edilse de vincin aktif olarak kullanılmaya devam edildiğini, her ne kadar davacı yan vincn işine yaramadığını iddia etse de davacının vinci kiralamak suretiyle vin.

Üzerinden para kazanamaya devam edebileceği atlanarak, yaklaşık ispat külfetinin yerine getirildiği cihetiyle ihtiyati tedbir kararı verilmesinin usûl ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

D) İHTİYATİ TEDBİRE İTİRAZIN REDDİNE DAİR İNCELEME KONUSU İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:

Aleyhine tedbir kararı verilenin ihtiyati tedbire itirazlarını 04/06/2025 tarihli duruşmada inceleyerek reddeden ............. Asliye Ticaret Mahkemesince 05/06/2025 tarihinde oluşturulan E................ D.İş, K............. sayılı kararda, "Aleyhine tedbir istenen vekilinin itirazlarının reddine" dair kararın gerekçesi; "dosya kapsamında mevcut olan sözleşme, ............ Ticaret Mahkemesinin .............. D.İş sayılı dosyası ve bu dosyadan alınan bilirkişi raporu göz önünde bulundurulduğunda tedbir için gerekli olan yaklaşık ispat koşulunun yerine getirildiği, aleyhine tedbir uygulananın itirazlarının yerinde olmadığı" şeklinde açıklanmıştır.

E) İSTİNAF NEDENLERİ

Hükme karşı aleyhine tedbir kararı verilen vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup istinafında. Mahkemece tarafın dinlenilmeden ihtiyati tedbir kararı verildiğini, ........... İcra Dairesi ............

Esas sayılı dosyasıyla başlatılan kambiyo senetlerine ilişkin takibin ikame edilen davadan daha öncesinde başlatıldığından İİK 72/2 göre ihtiyati tedbir kararının verilmemesi gerekirken, aksi yönde karar verilmesinin usûl ve yasaya aykırı olduğunu, Yerel mahkeme icra takibinden önce açılan menfi tespit davasının varlığını aramışken hem de kıymetli evraklara hakim olan mücerret ilkesinin ihmal ederek karar verdiğini, davacı tarafın yaklaşık ispat sınırlarına değinmeden senetten illi vaziyette bulunan evrakın takibini kötü niyetle durdurma amacı taşıyarak davalı şirketi ticari ve ekonomik anlamda zor durumda bıraktığını,

davacı tarafın işine yaramasa da kiralamak suretiyle davalı şirketin ödemelerini

alamadığı vinç üzerinden para kazanmaya devam edebileceği atlanarak, davacı tarafın HMK 390/3 maddesi uyarınca ihtiyati tedbir talebinde yaklaşık ispat külfeti yerine getirildiği cihetiyle ihtiyati tedbir kararı verilmiş olmasının usûl ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

E) DELİLLER

........... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ............. Değişik İş sayılı dosyası kapsamı.

F) DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKÎ SEBEPLER VE GEREKÇE

Talep, ihtiyati tedbir talebine ilişkindir.

Talepte bulunan, karşı tarafça ............ İcra Müdürlüğünün ............ Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine konu edilen 28/02/2025 tarihli ve 1.000.000 TL bedelli çekin, karşı taraf ...'in sahibi ve yetkilisi olduğu ..................'den satın alınan vinç bedeline karşılık olarak verilen çeklerden biri olduğunu, ancak ticari satıma konu vincin gizli ayıplı olduğunun .............. ASTM'nin E..............

Değişik iş, K.............. sayılı dosyası ile tespit edildiğini ve .............. Aleyhine ............. ASTM'nin ............. Esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında, söz konusu çeke dayalı olarak takşp başlatılmaması yönünde tedbir kararı verildiğini, alınan tedbir kararları gereği ................ şirketi adına takip yapılamayacağını anlayan karşı taraf ............'in çekin kendi adına cirosunu sağlayarak ............ İcra Müdürlüğünün ...............

Esas sayılı dosyası ile müvekkilleri aleyhine icra takibi başlattığını, takip alacaklısı karşı yana borçlu olmadıklarının tespiti istemi ile menfi tespit davası açacaklarını ancak dava şartı olan arabuluculuk başvuruları henüz sonuçlanmadığını ileri sürerek, ............ İcra Müdürlüğünün ................. Esas sayılı icra takibinin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, Davacının ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulü ile, icra takibinin durdurulmasına yönelik talebinin reddine, ............ İcra Müdürlüğü'nün ............ Esas sayılı dosyasındaki kapak hesabının %15'i tutarında kesin ve süresiz teminat mektubu sunulduğu takdirde , .......... İcra Müdürlüğü'nün ............. Esas sayılı dosyasında icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesine" karar verilmiştir.

Aleyhine tedbir kararı verilen ...'in söz konusu karara itirazını 04/06/2025 tarihli duruşmada değerlendirerek reddeden Mahkeme, ret kararının gerekçesini 05/06/2025 tarihli kararında "dosya kapsamında mevcut olan sözleşme, .............. Ticaret Mahkemesinin .......... D.İş sayılı dosyası ve bu dosyadan alınan bilirkişi raporu göz önünde bulundurulduğunda tedbir için gerekli olan yaklaşık

ispat koşulunun yerine getirildiği, aleyhine tedbir uygulananın itirazlarının yerinde olmadığı" şeklinde açıklamıştır.

Aleyhine tedbir kararı verilen bu kez ihtiyati tedbire itirazının reddine dair Mahkeme kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

İstinaf incelemesi, Dairemizce, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi uyarınca, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, istinaf kanun yoluna başvuran tarafın sıfatı gözetilerek, kamu düzenine aykırılık teşkil eden ve bu nedenle resen gözetilmesi gereken hususlar değerlendirilerek yapılmıştır.

Öncelikle belirtmek gerekir ki, inceleme konusu karar başlığında; istinaf incelemesine konu 'Aleyhine tedbir istenen vekilinin itirazlarının reddine" dair karar tarihi 04/06/2025 olmasına rağmen, gerekçenin yazım tarihi olan 05/06/2025 tarihinin "karar tarihi" olarak yazılmış olması, ayrıca tarafların ve davacılar vekilinin adreslerinin yazılmaması HMK'nin 297. maddesine aykırı ise de, bu eksikliğin mahallinde her zaman düzeltilebileceğini değerlendiren Dairemiz anılan hususu eleştirilmekle yetinmiştir.

Geçici Hukuki Koruma tedbirlerinden olan “ihtiyati tedbir” 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 389-399. maddelerinde düzenlenmiştir. HMK’nin 389. maddesinde ihtiyati tedbirin şartları, 391. maddesinde ihtiyati tedbir kararının kapsam ve içeriği, 393. maddesinde ihtiyati tedbir kararının uygulanması, 394. maddesinde ihtiyati tedbir kararına itiraz ve uygulanacak usûle yer verilmiştir. HMK’nun 391/3. maddesi uyarınca ihtiyati tedbir talebinin reddi kararına karşı ve HMK'nin 394/5. Maddesi uyarınca ihtiyati tedbir kararına itiraz hakkında verilen karar karşı kanun yoluna başvurma olanağı getirilmiştir.

HMK'nin "İhtiyati Tedbirin Şartları" kenar başlıklı 389. maddesinde “(1) Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.

(2) Birinci fıkra hükmü niteliğine uygun düştüğü ölçüde çekişmesiz yargı işlerinde de uygulanır.” hükmü yer almaktadır. Söz konusu maddede ihtiyati tedbirin şartları düzenlenmiş olup, meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da tamamen imkânsız hâle geleceği veya

gecikmesinde sakınca bulunması yahut ciddi bir zararın ortaya çıkacağı endişesi bulunan hâller, ihtiyati tedbir sebebi ve şartı olarak kabul edilmiştir. Mahkemece, ihtiyati tedbir yargılamasının gerektirdiği inceleme ve ispat kuralları dikkate alınarak, yapılan incelemeden sonra, bu sakınca veya zararı ortadan kaldıracak tedbire karar verilmesi mümkün olacaktır. İhtiyati tedbirde asıl olan ihtiyati tedbire esas hakkın bulunması ve bir ihtiyati tedbir sebebinin ortaya çıkmasıdır.

HMK'nin ihtiyati tedbirle ilgili 390. maddesinin gerekçesinde geçici hukuki korumalarda ispat hususu üzerinde durulmuş, "yaklaşık ispat" kavramından bahsedilerek kabul edilmiştir. Yaklaşık ispat durumunda hâkim, o iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğru olduğunu kabul etmekle birlikte, zayıf bir ihtimal de olsa, aksinin mümkün olduğunu gözardı etmez. Yaklaşık ispatta tam ispat aranmamakla beraber basit bir iddia da yeterli kabul edilemez.

Karşı tarafı riskle karşı karşıya bırakacak veya onun ticari hayatını ya da yaşantısını zora sokacak nitelikte verilecek tedbir kararının amacına uygun düşeceğinin kabulüne olanak bulunmamaktadır.

Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.

2004 sayılı icra iflas kanununun "Menfi tesbit ve istirdat davaları" kenar başlıklı 72. maddesine göre; "(1) Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir. (2) İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.

(3) İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar

verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir. ..."

Talepte bulunanın iddiaları, dosya kapsamı ve sunulan deliller az yukarıda yapılan açıklamalar ışığında ele alındığında; Talepte bulunanlar hakkında başlatılan icra takibinden sonra açılacak menfi tespit davasında geçici hukuki koruma sağlamaya yönelik olarak, yazılı şekilde, teminat mukabilinde, icra veznesine girecek paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi yönünde yasanın aradığı koşulların gerçekleştiği, inceleme konusu ilk derece mahkemesi kararında usûl ve yasaya uygun olmayan bir hâl bulunmadığı sonucuna Dairemizce varılmış ve aleyhine tedbir kararı verilenin istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

Bu itibarla, Aleyhine tedbir kararı verilen karşı taraf vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.