Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2020/40 K.2020/34

Hasımsız olarak açılan çek iptali davasına ilişkin olarak yapılan açık yargılama sonucunda davanın reddine yönelik verilen karara karşı yasal süresi içerisinde davacı şirket yetkilisi tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK'nun 353. maddesi uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı şirket yetkilisi dava dilekçesinde özetle; Türk Ekonomi Bankası Trabzon Şubesi'ne ait keşidecisi davacı şirket olan 35 adet çek yaprağının kaybolduğunu, tüm aramalara rağmen bulunamadığını ileri sürerek çek yapraklarının kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçmesi ihtimaline binaen tedbiren ödemeden men yasağı konulmasını ve çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, "Dosya içerisinde bulunan tüm kanıt ve belgeler bir arada değerlendirildiğinde; dava konusunun çek iptali talebine ilişkin olduğu, gelen banka yazı cevapları ile de davacının keşideci olduğunun anlaşıldığı, mahkememizce de benimsenen bir çok yerleşik yargıtay kararında belirtildiği gibi TTK'nun 651. maddesinde genel hüküm ve özel hüküm niteliğindeki TTK’nun 818/s bendi uyarınca çeklerde de uygulanması gereken TTK’nun 757. maddesi uyarınca ancak hamilin zayi nedeniyle çek iptali davası açabileceği çek maliki ve keşideci olan davacının dava açma ehliyeti olmadığı" gerekçesiyle davanın REDDİNE karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı şirket yetkilisi istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtilerek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava zayi nedeniyle çek iptali ve kaybolan çekler nedeniyle ödemeden men yasağı kararı verilmesi istemine ilişkindir.

Zayi nedeniyle çek iptali davası açılabilmesi için öncelikle TTK'nun 780 ve 781. maddeleri uyarınca yasal unsurlara haiz bir çekin bulunması esastır. Bu unsurlara haiz olmayan bir belgenin kambiyo senedi vasfı taşımaması nedeniyle TTK hükümleri uyarınca zayi nedeniyle iptali istenilemez.

TTK'nun 818. maddesinde poliçeye ilişkin hangi hükümlerin çek hakkında da uygulanacağına dair düzenlemeye ver verilmiştir. Bu düzenlemede yapılan atıf uyarınca TTK'nun poliçenin iptaline dair 757 ilâ 763. maddeleriyle 764. maddesinin birinci fıkrası hükümlerinin çekin iptalinde de uygulanması zorunludur. TTK'nun 757. maddesinde belirtildiği üzere poliçenin iptali ancak lehtar veya yetkili hamil tarafından talep edilebilecektir.

Bu açıklamalar uyarınca somut olaya gelindiğinde; davacı şirketin, iptali istenen çeklerin keşidecisi olduğu anlaşılmaktadır. Yasa hükümleri gereğince çek hesabı sahibi olan keşideci zayi nedeniyle çek iptali davası açamayacağı gibi bu çekler nedeniyle ödemeden men yasağı kararı verilmesini de isteyemez.

Açıklanan bu durum karşısında; dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgeler uyarınca mahkeme kararının gerekçesinde ve dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı anlaşılmakla, davacı şirket yetkilisinin istinaf kanun yolu başvurusunun HMK'nun 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıda belirtilen şekilde karar verilmiştir.

Başkan · e-imzalıdır. Üye · e-imzalıdır. Üye · e-imzalıdır. Katip · e-imzalıdır.