Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2021/756 K.2021/858

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonucunda verilen karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin elektrik tesisatı bakım onarımı yapan bir şirket olup, davalı kurumun açmış olduğu ihaleyi kazanması sonucu taraflar arasında sözleşme imzalandığını, müvekkilin sözleşme gereği tüm edimlerini eksiksiz olarak ifa ettiğini, iş bitimi son hakedişlerin ödenmesine geçildiğinde davalı kurumun müvekkilin hak ettiği bedellerin tamamını uhdesinde tutarak bu bedeli kıdem tazminatı olarak işçilere ödeyeceğini bildirdiğini, bunun üzerine müvekkil şirket tarafından projede çalıştırılan işçilere 243.595,82 TL kıdem tazminatı ödemesi yapıldığını,

müvekkilin hak edişinden kesilen ve müvekkilden daha sonra dosyayı kapatmak için tahsil edilen 243.595.82 TL kıdem tazminatının hiçbir hukuki dayanağı olmadığını beyan ederek fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydı ile davalı ile imzalanan 2015 hizmet alım sözleşmesi gereği müvekkilden haksız olarak alınan kıdem tazminatlarının şimdilik 75.000 TL'sinin dava tarihinden işleyecek en yüksek ticari faizle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanan hizmet alımı sözleşmesinde yüklenicinin çalıştırdığı personelin primleri, işsizlik sigortası, kıdem ve ihbar tazminatları ile ikramiye ve fazla mesai ödemeleri, vergi vb. diğer bütün yasal yükümlülüklerin yükleniciye ait olduğunun belirlenmiş olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; "Somut olayımızda davacı ile davalı arasında yapılan hizmet alım sözleşmesi ve eki mahiyetindeki şartname incelendiğinde çalıştırılan işçilere ödenecek kıdem tazminatından kimin sorumlu olacağı hususunda taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesinin 36.2.2, 36.2.7, 36.4.3 maddelerinde, kıdem tazminatından alt işveren davacının (yüklenicinin) sorumluluğunun kabul edildiği, bu nedenle davacı şirketin ödediği kıdem tazminatını davalı kuruma rücu edemeyeceği anlaşılmıştır." gerekçesiyle davacının davasının taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca dava konusu alacak kalemlerinden yüklenicinin sorumlu olacağı anlaşıldığından reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi tarafından düzenlenen raporda bahsi geçen taraflar arasındaki sözleşmede maliyet kalemleri belirlenirken kıdem tazminatının maliyet kalemleri içerisinde yer almadığı, dolayısıyla ihale bedeli içerisinde yer almayan bir maliyet kaleminden müvekkilin sorumlu tutulamayacağı hususuna hiç değinilmediğini, sözleşmede açıkça müvekkile yüklenilmeyen bir edimin bedelinin tamamının müvekkilden istenip istenemeyeceği hususunun değerlendirilmediğini, bilirkişi raporuna karşı itirazlarının mahkemece değerlendirilmeden eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu,

taraflar arasındaki sözleşmenin TBK ve TTK hükümlerine tabi olduğunu, müvekkil şirketin sözleşme ile taahhüt etmediği bir edimi ifa etmesinin beklenemeyeceğini belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, hakedişten yapılan kesintinin iadesi istemine ilişkindir.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Davacı ile davalı arasında hizmet alım sözleşmesi yapıldığı, davacının hakedişinden sözleşmeye konu projede çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatı sebebiyle kesinti yapıldığı, davacının bu kesintinin iadesi için dava açtığı, mahkemece davacının kıdem tazminatından sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, davacının istinaf yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekili istinaf sebebi olarak işçilerin kıdem tazminatının maliyet kalemleri arasında sayılmadığını, bilirkişi raporunda buna yönelik değerlendirme yapılmadığını, kıdem tazminatının davacıya yüklenmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

İhale yapılıp kesinleştikten sonra, taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri uygulanır. Dolayısıyla davacının iddia ettiği gibi kıdem tazminatının ihalede maliyet kalemleri arasında olup olmamasının eldeki uyuşmazlığa etkisi bulunmamaktadır.

Burada çözülmesi gereken, davacının kıdem tazminatından sorumlu olup olmadığı, sorumlu olması halinde işçilere ödenecek kıdem tazminatının davalı tarafından hakedişten kesilip kesilmeyeceği hususlarıdır.

Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 36.2.2. ve 36.2.7. maddeleri dikkate alındığında işçilerle ilgili tüm yasal yükümlülüklerin yükleniciye ait olduğu, 36.2.7. maddedeki "Yüklenicinin çalıştırdığı personel ... ile ilgili ... her türlü işçi hak, alacakları ve tazminatları da ... yükleniciye aittir." şeklindeki düzenlemenin kıdem tazminatını da kapsadığı açıktır. Bu durumda taraflar arasındaki sözleşme kapsamındaki iş ile ilgili çalışan işçilerin kıdem tazminatından davacının sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.

Sözleşmenin 36.4.3. maddesine göre ise "Yüklenicinin son istihkakı (en az 30 gün) ödenmeyecek olup, söz konusu istihkak çalıştırdığı personelin ücret, her türlü hak ve alacakları ile tazminatları, fazla mesai, izin ücreti vs haklarının karşılığı olarak ayrılacaktır." Bu madde ile davalının işçilerin kıdem tazminatı için hakedişi bir müddet ödememe yetkisinin bulunduğu anlaşılmaktadır.

Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin bağlayıcı olması, sözleşme hükümlerine göre kıdem tazminatının davacıya ait olması, davalının kıdem tazminatının ödenmesini sağlamak amacıyla hakedişleri bir müddet ödememe yetkisinin bulunması, bu hususların basiretli tacir olan davacının imzaladığı sözleşmede yer alması, işçinin kıdem tazminatının teminat altına alınması amacıyla yapılan bu düzenlemede kanuna aykırı yön bulunmaması, davacının kıdem tazminatının miktarına veya hesaplanmasına yönelik bir itirazının da bulunmaması karşısında ilk derece mahkemesince yapılan değerlendirme ve varılan sonuçta hukuka aykırılık görülmediği anlaşılmış, bu nedenle davacının istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Yapılan değerlendirme neticesinde ilk derece mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

Başkan · e-imzalı Üye · e-imzalı Üye · e-imzalı Katip · e-imzalı