Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2022/1288 K.2023/1074

Cumhuriyet Mah. Vali Recep Yazıcıoğlu Cad. Hukuk Sok. Aklife Hukuk Büroları C Blok No:26 K:7 Yomra/ TRABZON

DAVALI : SINIRLI SORUMLU TRABZON YOMRA ARSİN

MİNİBÜSCÜLERİ 1 NOLU MOTORLU TAŞIYICILAR

KOOPERATİFİ

Çömlekçi Mah. Yalı Cad. No:92 Merkez/ TRABZON VEKİLİ : Av. ...

[16672-76587-09031] UETS

DAVANIN KONUSU

Genel Kurul Kararının İptali

KARAR TARİHİ : 06/06/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 06/06/2023

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonucunda verilen karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı kooperatifin üyesi olduğunu, 20.09.2020 tarihinde davalı kooperatifinin 2019 yılı olağan genel kurul toplantısının yapıldığını, dava dışı ortak Mehmet Koç tarafından müvekkiline genel kurulda adına oy kullanmak üzere vekaletname verilmesine karşın vekaletname uyarınca müvekkiline oy kullandırılmadığını, öte yandan toplantı sırasında gündem dışı konuların müzakere edilerek üyelere ek yükümlülükler yükleyecek şekilde karar alındığını, toplantı sırasında yönetim kurulunun seçildiğini, seçilen yöneticilerden İsmail Taşlı'nın seçilme ehliyetinin bulunmadığını ileri sürerek kanuna, anasözleşmeye aykırı olarak alınan bu kararların iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dışı Mehmet Koç tarafından davacı dışında başka bir kişiye de vekaletname verilmesi nedeniyle davacıya vekaleten oy kullandırılmadığını, genel kurulun gündem çerçevesinde toplanıp karar aldığını, yeni seçilen yönetim kurulu üyelerinin seçilme yeterliliğine haiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; "Dosya içerisinde bulunan tüm kanıt ve belgeler bir arada değerlendirildiğinde;

Davalı kooperatifin üyesi ve davacı ... tarafından, davalı kooperatifin 20/09/2020 tarihinde 2019 hesap yılı Olağan Genel Kurul toplantısında alınan kararların iptali için görülmekte olan dava açılmıştır. Dava dilekçesi incelendiğinde davacının davası ve talepleri üç noktada toplanmaktadır.

Davacı yanca, öncelikle davalı kooperatif üyelerinden Mehmet Koç isimli kişinin kendisini toplantı için vekil tayin etmiş olmasına rağmen onun adına oy kullanmasının engellendiğinden bahisle tüm kararların iptali, ayrıca yönetim kurulu asil üyeliğine, engel hali bulunan, İsmail Taşlı'nın seçilmesine dair 10. maddesinin ve gündemde yer almamasına rağmen oylamaya sunularak kabul edilen ve kooperatif çalışanlarının tazminatlarının ödenmesi için bir defalık üyelerden 500,00 TL aidat alınmasına dair 7. maddenin son cümlesinin iptalini istenmiştir.

1163 s. Kooperatifler Kanununun 46/3. Maddesi uyarınca. "Gündemde olmayan hususlar gürüşülemez. Ancak, kooperatife kayıtlı ortakların en az 1/10'unun gündem maddelerinin görüşülmesine geçilmeden önce yazılı teklifte bulunmaları halinde, hesap tetkik komisyonunun seçilmesi, bilanço incelemesinin ve ibranın geriye bırakılması, çıkan veya çıkarılan ortaklar hakkında karar alınması,

genel kurulun yeni bir toplantıya çağrılması ve kanun, anasözleşme ve iyiniyet esasları ile genel kurul kararlarına aykırı olduğu ileri sürülen yönetim kurulu kararlarının iptali, yönetim kurulu üyeleri ile denetçilerin azli ve yerlerine yenilerinin seçilmesi ile ilgili hususlar, genel kurula katılanların yarıdan bir fazlasının kabulü ile gündeme alınır." hükmü ve 56/1-3. maddesi uyarınca ise;

"(Değişik: 23/1/2008-5728/338 md.) Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, (…) (1) zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından ya da bu Kanun hükümlerine göre mahkum olmamak." hükümleri amirdir.

Davacı tarafın öncelikli talebi; davalı kooperatif üyelerinden Mehmet Koç isimli kişinin kendisini toplantı için vekil tayin etmiş olmasına rağmen onun adına vekaleten oy kullanmasının engellendiğinden bahisle tüm kararların iptali istemi olup bu talebin öncelikle incelenmesi gerekmektedir.

Trabzon Ticaret İl Müdürlüğü'ne yazılan müzekkere cevabının incelenmesi ile de görüldüğü gibi; iptali istenen Genel Kurul Kararlarının alındığı toplantıya yönelik olarak kooperatif üyesi Mehmet Koç tarafından hem davacı ...'ya hem de Mustafa Memişoğlu isimli bir başka kooperatif üyesine vekalet verilmiştir. Bu nedenle davacının ya da diğer vekil Mustafa Memişoğlu'nun kooperatif üyesi Mustafa Koç adına oy kullanamamasında usul ve yasaya aykırı bir husus bulunmamaktadır.

Ayrıca toplantıda alınan kararlar incelendiğinde kararların ezici bir oy çoğunluğu ile alındığı (ekseriyetle 41 kabule karşı 17 ret/çekimser), vekalet veren Mustafa Koç adına kullanılacak oyun oylama sonucuna etki etmeyeceği de toplantı tutanağı ile sabittir. Bu nedenlerle davacı tarafın dava konusu toplantıda alınan tüm kararların iptali talebinin reddi gerekmektedir.

Öte yandan davacı taraf gündemde olmamasına rağmen kooperatif çalışanlarının tazminatları için bir defalık üyelerden 500,00 TL aidat alınmasına dair alınan kararın da yasaya aykırı olması sebebi ile iptalini talep etmiştir. 1163 s. Kooperatifler Kanununun 46/3. maddesi uyarınca. "Gündemde olmayan hususlar gürüşülemez.

Ancak, kooperatife kayıtlı ortakların en az 1/10'unun gündem maddelerinin görüşülmesine geçilmeden önce yazılı teklifte bulunmaları halinde, hesap tetkik komisyonunun seçilmesi, bilanço incelemesinin ve ibranın geriye bırakılması, çıkan veya çıkarılan ortaklar hakkında karar alınması,

genel kurulun yeni bir toplantıya çağrılması ve kanun, anasözleşme ve iyiniyet esasları ile genel kurul kararlarına aykırı olduğu ileri sürülen yönetim kurulu kararlarının iptali, yönetim kurulu üyeleri ile denetçilerin azli ve yerlerine yenilerinin seçilmesi ile ilgili hususlar, genel kurula katılanların yarıdan bir fazlasının kabulü ile gündeme alınır." hükmü amir olup dava konusu edilen karar,

toplantı öncesi kooperatif üyelerine gönderilen toplantı gündeminde yer almadığı gibi yasada belirtilen usul ile gündeme eklenmemiş olup toplantı tutanağı 7/son cümle maddesinde yer alan kooperatif çalışanlarının tazminatları için bir defalık üyelerden 500,00 TL aidat alınmasına dair alınan kararın 1163 s. Kooperatifler Kanununun 46/3. Maddesine aykırı olması nedeni ile iptali gerekmiştir.

Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nin 14/03/2022 tarih ve 2021/1764 Esas - 2022/406 Karar sayılı ilamı ile Mahkememiz kararı davalı vekilinin istinaf başvurusunun Mahkememizce yukarıda belirtilen gerekçeleri kabul edilmekle kesinleşmiş olup, ancak kooperatif yönetim kurulu asil üyeliğine seçilen İsmail Taşlı'nın memnu haklarının iade edildiğine ve seçilme yeterliliğine sahip olmadığı hususlarının Mahkememizce tetkik edilmesi ve tetkik sonucunda yeniden karar verilmesi için kısmen kabul - kısmen reddedildiği ve Mahkememizce de bu hususta ilgili yerlere yazılan yazı cevapları ve dosya incelendiğinde;

davacı taraf kooperatif yönetim kurulu asil üyeliğine seçilen İsmail Taşlı'nın, 4733 Sayılı Kanuna Muhalefet (Kaçakçılık) suçundan aldığı mahkumiyet nedeni ile seçilme yeterliliğine sahip olmamasından dolayı bu kişinin yönetim kurulu üyeliğine seçilmesine dair kararın iptalini istemiştir.

Trabzon 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2012/799 E. - 2013/156 K. sayılı dosyası incelendiğinde, kooperatif asil üyeliğine seçilmiş olan İsmail Taşlı'nın 4733 Sayılı Kanuna Muhalefet (Kaçakçılık) suçundan mahkum olduğu, memnu haklarının iadesine dair talebinin ise yalnızca Trabzon 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 20/02/2013 tarih, 2012/799 E - 2013/156 K sayılı ilamından kaynaklanan cezanın infazından sonraki 3 yıl içerisinde başka bir suç işlememiş olması karşısında, her ne kadar 3 yıllık sürenin sonunda başka bir suç işlediği anlaşılmakta ise de talebin yalnız Trabzon 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 20/02/2013 tarih,

2012/799 E - 2013/156 K sayılı ilamından kaynaklanan memnu hakların iadesine yönelik olması sebebi ile yasaklanmış haklarına yönelik kabulüne ve Trabzon 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 26/02/2013 tarih, 2012/799 Esas - 2013/156 Karar sayılı ilamından kaynaklanan tüm yasaklanmış haklarının geri verilmesine karar verilmiştir.

Yani söz konusu kişi İsmail Taşlı, Trabzon 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 26/02/2013 tarih, 2012/799 Esas - 2013/156 Karar sayılı ilamı ile kaçakçılık suçundan ceza almış, bu cezası 07/03/2015 tarihinde infaz edilmiş, infaz tarihinden 3 yıl sonrası olan 07/03/2018 tarihine kadar İsmail Taşlı tarafından başka bir suç işlenmemiş olması sebebi ile Trabzon 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 26/02/2013 tarih, 2012/799 Esas - 2013/156 Karar sayılı ilamından kaynaklı memnu haklarının iadesi karar verilmiş fakat;

daha sonra İsmail Taşlı Trabzon 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2018/977 Esas - 2019/244 Karar sayılı ilamı ile 08/12/2018 tarihli trafik güvenliğini tehlikeye düşürme suçu sebebi ile 2 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş ve bu kararın 3 numaralı bendi ile 5237 s. TCK 53 maddesinin (a), (c), (d) ve (e) bendinde sayılan haklardan yokun bırakılmıştır. 5237 s. TCK 53 maddesinin (d) bendi ise.

Vakıf, dernek, sendika, şirket, kooperatif ve siyasi parti tüzel kişiliklerinin yöneticisi veya denetçisi olmaya yönelik olması sebebi ile İsmail Taşlı'nın Yönetim Kurulu Asli Üyeliğine seçilmesine dair kararın, Trabzon 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2018/977 Esas - 2019/244 Karar sayılı ilamı 3 numaralı bendi uyarınca iptali gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

" şeklindeki gerekçelerle; 1-Davanın KISMEN KABÜL -KISMEN REDDİ ile; Davalı Kooperatifin 20/09/2020 tarihli Genel Kurul Kararlarına; a)2019 yılında, bir seferlik, çalışanların tazminatları için üyelerden 500,00 TL'şer aidat alınmasına dair kararın, b)Yönetim Kurulu Asli Üyeliğine İsmail TAŞLI'nın seçilmesine dair kararın İPTALİNE, fazlaya dair davanın REDDİNE karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; toplantı öncesinde ilan edilen gündemde üye aidatlarının belirleneceği hususunun belirtildiğini, bu haliyle alınan kararların gündem dahilinde olduğunu, öte yandan yönetim kuruluna seçilen İsmail Taşlı'nın memnu haklarının toplantı öncesinde iade edildiğini, bu haliyle seçilme yeterliliğinin bulunduğunu, ayrıca mahkeme kararına dayanak yapılan ilamın toplantı öncesinde 09.05.2022 tarihi itibariyle infaz edildiğini, bu haliyle İsmail Taşlı'nın yönetim kuruluna seçilmesine dair herhangi bir engelinin bulunmadığını belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, kooperatif genel kurul toplantısında alınan kararların iptali istemine ilişkindir.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle; Dairemizce daha öncesinde verilen kaldırma kararında açıklandığı üzere ortakların şahsi sorumluluklarının ağırlaştırılması ve ek ödeme yükümlülüğü getiren üyelerden 500,00'er TL tek seferlik aidat alınmasına ilişkin kararın, toplantı gündemine usulünce eklenmemesi ve gerekli nisapların sağlanmaması nedeniyle iptaline karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından davalı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak mahkemece her ne kadar Trabzon 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2018/977 Esas-2019/244 Karar sayılı ilamı ve 5237 Sayılı TCK'nun 53/1-d maddesi gereğince İsmail Taşlı'nın yönetim kurulu asil üyeliğine engel bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de davalı vekilince; istinaf dilekçesi ekinde sunulan yerine getirme fişi fotokopisine istinaden söz konusu ilamın genel kurul tarihi öncesinde 09.05.2020 tarihinde infaz edildiği, bu suretle bahsi geçen karar nedeniyle İsmail Taşlı'nın yönetim kurulu üyesi olarak seçilmesine herhangi bir engelin bulunmadığı ileri sürülmüştür. Ne var ki mahkemece bahsi geçen ceza dosyası dosya içerisine alınıp kararın infazına ilişin inceleme ve değerlendirme yapılmamıştır.

O halde mahkemece yapılması gereken iş; Trabzon 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2018/977 Esas-2019/244 Karar sayılı dosyası celbedilerek 5237 Sayılı TCK'nun 53/1-d maddesi de gözetilmek suretiyle İsmail Taşlı'nın genel kurul tarihi itibariyle yönetim kurulu üyesi seçilme şartlarının bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi suretiyle hasıl olacak sonuç uyarınca bir karar verilmesinden ibarettir. Açıklanan bu durum karşısında davalı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun kabulü ile mahkemece verilen kararın HMK'nun 353/(1)-a-6. maddesi uyarınca kaldırılmasına dair aşağıda belirtilen şekilde karar verilmiştir.

... · Başkan · ... · e-imzalıdır. · ... · Üye · ... · e-imzalıdır. · ... · Üye · ... · e-imzalıdır. · ... · Katip · ... · e-imzalıdır.