5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun, internet içeriklerinin engellenmesi ve kaldırılması prosedürlerini düzenler.
Erişimin Engellenmesi Türleri
1. URL Bazlı Engelleme (m.8/A)
Belirli bir içerik adresinin (örn. bir haber linki, sosyal medya gönderisi) erişime engellenmesi. Tüm site engellenmez, yalnızca tartışmalı içerik kapsama alınır.
2. Tüm Sitenin Engellenmesi (m.8)
Yasadışı bahis, çocuk istismarı, terörü destekleme gibi katalog suçların yer aldığı sitelerin tümü engellenir.
3. İçeriğin Çıkarılması ve/veya Erişiminin Engellenmesi (m.9)
Kişilik hakkı veya özel hayatın gizliliği ihlâli iddiasıyla bireylerin başvurusu üzerine sulh ceza hakimliği kararı verilir.
Engelleme Kararını Verebilen Merciler
- BTK Başkanı: Acil hâllerde (m.8 katalog suçları için)
- Sulh Ceza Hakimliği: Bireysel başvurularda (m.9, m.9/A)
- Hâkim/savcı: Soruşturma kapsamında
Bireysel Erişim Engelleme Talebi (m.9)
Kişilik hakkına saldırı niteliğindeki içerikler için doğrudan sulh ceza hakimliğine başvurabilirsiniz. Karar 24 saat içinde verilir.
Talepte Bulunması Gerekenler
- İçeriğin URL'si
- İçeriğin ekran görüntüsü
- Kişilik hakkı ihlâlini açıklayan dilekçe
- Kimlik belgeleri
Özel Hayatın Gizliliği (m.9/A)
Özel hayatın gizliliğine ilişkin içerikler için BTK doğrudan 4 saat içinde içeriği çıkartabilir. Sonra 24 saat içinde sulh ceza hakimliği onayı alınır.
Sulh Ceza Hakimliği Kararına İtiraz
CMK m.268 uyarınca, kararın tebliğinden veya öğrenilmesinden itibaren 7 gün içinde aynı sulh ceza hakimliğine veya farklı bir hakimliğe itirazda bulunabilirsiniz. İtiraz, kararı veren hakimliğin numara olarak bir sonraki/önceki hakimliği tarafından incelenir.
Anayasa Mahkemesi İçtihadı
Anayasa Mahkemesi, Wikipedia kararı başta olmak üzere pek çok bireysel başvuruda, erişim engelleme tedbirinin ifade ve haber alma özgürlüğünün özüne dokunmaması, orantılılık ilkesine uygun olması ve tüm site yerine URL bazlı engellemenin tercih edilmesi gerektiğini vurgulamıştır.
Erişim Engellemenin Etkisi
- İçerik Türkiye'den erişilemez hâle gelir
- VPN ile bypass edilebilir ancak bu da yasal sorumluluk doğurabilir
- Engellenen içerik internetten tamamen silinmez
Çıkarma (Kaldırma) Talebi
Sosyal medya ve haber sitelerinden içeriğin tamamen kaldırılması için doğrudan içerik sağlayıcısına başvuru, kabul edilmezse sulh ceza hakimliğine müracaat gerekir.
Görevli Hakimlik
- Sulh Ceza Hakimliği (Ankara, İstanbul, İzmir gibi büyük şehirlerde özel hakimlikler vardır)
- Talep doğrudan yapılabilir, avukat ile temsil zorunlu değildir ancak önerilir
Erişim engelleme süreçleri teknik bilgi ve hızlı aksiyon gerektirir; internet hukuku alanında deneyimli avukat desteği almanız önerilir.