İçerik kaldırma süreci akut çözümdür; ancak ihlali yapan kişi/kurum hakkında manevi tazminat davası paralel açılır. İki yol birbirini engellemez ve birlikte yürütülmesi gerekir.
Paralel rota
| Süreç | Hedef | Süre |
|---|---|---|
| 5651 m.9/A (m.9 iptal edildi) | İçeriği kaldırmak | 24-72 saat |
| TCK 134-136 + 226 şikâyeti | Faili cezalandırmak | 1-3 yıl |
| KVKK m.14 tazminat | Veri ihlalinden kaynaklı tazminat | 1-2 yıl |
| TBK m.58 manevi tazminat | Kişilik hakkı ihlalinden manevi tatmin | 1-2 yıl |
| Maddi tazminat (TBK 49) | Gelir kaybı, terapi gideri | 1-2 yıl |
Tazminat tutar hesabı
Mahkeme takdiriyle belirlenir; ancak somut faktörler:
- Yayım kapsamı (Twitter mı, Telegram channel mı, kaç görüntülenme).
- Müvekkilin sosyal/profesyonel zararı (iş kaybı, sözleşme iptali).
- Zaman: ne kadar süre çevrimiçi kaldı?
- İhlalin türü (intim, hakaret, iftira, sahte iddia).
- Failin kasıt derecesi.
Yargıtay HGK 2021 sonrası uygulamada: hakaret 30-150K TL; intim ifşa 100-500K TL; iş kaybı kanıtlanırsa maddi tazminatla birleşir.
Yetkili mahkeme?
HMK m.16: davalı yerleşim yeri + müvekkil yerleşim yeri seçimlik yetkili. Sosyal medya operatörü davalı ise Türkiye'deki yerleşim yeri (yurt dışı temsilci) yetki alanına bakılır.
Aynı içerik için ayrı ayrı mı dava açılır?
Hayır; tek dava + birden fazla davalı gösterilir (içerik sağlayıcı + paylaşan + yer sağlayıcı). HMK m.59 dava arkadaşlığı ile.
İhtiyati tedbir alınır mı?
Evet. Ana davada HMK m.389 ihtiyati tedbir + 5651 m.9/A erişim engeli (m.9 iptal) birleştirilebilir; ihtiyati tedbir kararı 1 hafta içinde alınabilir.
Faili tespit edemezsek?
İhtiyati tedbir taleplidir; sulh ceza üzerinden yer sağlayıcısından IP & loglar alınır. Anonim hesap kullanılmışsa savcılık üzerinden CMK m.134 bilgisayar arama, Şark prosedürü ile delil toplanır.
Zamanaşımı?
TBK m.72: 2 yıl (öğrenmeden), 10 yıl (hadiseden). KVKK ihlal: hak ihlali kalıcı olduğu sürece zamanaşımı işlemez.
İlgili mevzuat
- 5651 sayılı Kanun m.9 — Kişilik hakkı ihlali; URL bazlı erişim engeli.
- 5651 sayılı Kanun m.9/A — Özel hayatın gizliliği; 24 saat içinde tedbir.
- 6698 sayılı KVKK m.11 — Unutulma hakkı; arama motoru sonuçları.
- TCK m.134-136 — Özel hayatın gizliliğini ihlal, görüntü/ses kayıtları.
- FSEK m.71 — Telif hakkı ihlalinde tedbir ve içerik kaldırma.
Mevzuat notu: 5651 sayılı Kanun m.9, Anayasa Mahkemesinin 11/10/2023 tarihli ve E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. Kişilik hakkı ihlaline dayalı içerik kaldırma artık bu maddeye dayandırılamaz; yürürlükteki yollar 5651 m.9/A (yalnızca özel hayatın gizliliği ihlalinde) ile TMK m.24-25 uyarınca hukuk mahkemesinde açılacak davadır. Kaynak: mevzuat.gov.tr