Rüzgâr enerjisi projelerinde kamulaştırma, çoğu zaman geniş bir alanın tamamen satın alınması biçiminde değil, noktasal mülkiyet edinimleri ile geniş alana yayılan kullanım kısıtlarının birleşimi şeklinde gerçekleşir. 10107 sayılı Karar ile Bilecik ilinde bazı taşınmazlar bakımından gündeme gelen süreçte, bu ayrımı anlamak taleplerin doğru kurulması açısından belirleyicidir.
Türbin Yeri, Şalt Sahası ve Ulaşım Yolları
Rüzgâr santrallerinde türbin temelleri ve şalt sahası gibi kalıcı yapıların bulunduğu alanlar bakımından mülkiyetin kamulaştırılması yoluna gidilebilirken, türbinlere erişim sağlayan yollar ve montaj alanları için genellikle irtifak kurulur. Aynı parselde her iki usulün birlikte uygulanması da mümkündür; bu nedenle tapu kaydına düşülecek şerhlerin kapsamı dikkatle okunmalıdır.
Enerji Nakil Hattı ve Hat Altındaki Kullanım
Nakil hatlarında iki ayrı etki söz konusudur: direk yerlerinin fiilen işgal ettiği alan ve hattın geçtiği koridorda ortaya çıkan kullanım kısıtı. Koridor altında kalan alanlarda tipik olarak şu sınırlamalar gündeme gelir:
- Yapı yapılamaması veya yükseklik sınırına tabi olunması
- Belirli boya ulaşan ağaçların dikilememesi
- Tarımsal makine kullanımında güvenlik kaynaklı kısıtlar
- Taşınmazın satış değerinde piyasa kaynaklı düşüş
Kamulaştırmasız El Atma Riski
Uygulamada zaman zaman, kamulaştırma işlemi tamamlanmadan taşınmazın fiilen kullanılmaya başlandığı görülür. Böyle bir durumda taşınmaza fiilen müdahale edildiği anın belgelenmesi büyük önem taşır. Arazideki değişikliğin fotoğraf, tarihli görüntü ve gerektiğinde delil tespiti yoluyla kayıt altına alınması, sonraki aşamada ileri sürülecek taleplerin dayanağını oluşturur.
Rızai Devir mi, Yargı Yolu mu
Yatırımcı şirketler çoğu zaman kamulaştırma sürecinden önce anlaşma yoluyla devir teklifinde bulunur. Bu teklifin değerlendirilmesinde yalnızca rakam değil, sözleşmenin kapsamı da incelenmelidir: irtifak alanının sınırları, süre, ileride doğabilecek zararlara ilişkin feragat kayıtları ve bakım çalışmaları için tanınan erişim hakları sözleşmenin kalıcı sonuçlarıdır. Bu maddeler imzalandıktan sonra değiştirilmesi güçtür.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir; size sunulan sözleşme metni ve kamulaştırma evrakı incelenmeden bir tercihte bulunulması tavsiye edilmez.