Öğretmen yetiştiren yüksekokullardan mezun olanların lisans öğrenimini tamamlamasına imkân tanıyan düzenleme, hem eğitim hem de özlük hakları bakımından sonuç doğuran bir geçiş mekanizmasıdır. 10166 sayılı Yönetmelik bu geçişin çerçevesini çizer. Uygulamada tartışma, çoğunlukla kimin bu haktan yararlanabileceği ve tamamlanan öğrenimin özlüğe nasıl yansıyacağı noktalarında yoğunlaşır.
Düzenlemenin mantığı
Burada yeni bir yükseköğretim programına giriş değil, hâlihazırda tamamlanmış bir öğrenimin lisans düzeyine tamamlanması söz konusudur. Bu ayrım önemlidir: başvuru reddedildiğinde ileri sürülecek gerekçe, sınav ya da kontenjan gerekçesinden farklı olarak, mezuniyet niteliğinin düzenlemenin kapsamına girip girmediğidir.
Başvuru dosyasında olması gerekenler
- Mezuniyet belgesinin aslı ya da onaylı örneği ve mezuniyet tarihi.
- Öğrenim süresince alınan dersleri gösteren transkript.
- Program adının ve mezun olunan kurumun dönemsel karşılığını gösteren belgeler.
- Hâlen görevde olanlar için kurum onayı ya da bilgilendirme yazısı.
Eski tarihli mezuniyetlerde kurum adının veya program adının zaman içinde değişmiş olması sık karşılaşılan bir sorundur. Bu durumda kurumdan alınacak bir eşdeğerlik veya açıklama yazısı, dosyanın en belirleyici belgesi hâline gelir.
Ret kararıyla karşılaşılırsa
- Ret yazısının gerekçesi ve dayanağı istenir; gerekçesiz ret yazıları ayrıca eleştiri konusu yapılabilir.
- Aynı statüdeki mezunlar hakkında verilmiş olumlu işlemler varsa eşitlik yönünden ileri sürülür.
- Başvuru yenilenecekse eksik belge tamamlanarak, dava açılacaksa tebliğ tarihi esas alınarak hareket edilir.
Özlük haklarına yansıma
Lisans tamamlama, kamu görevinde bulunanlar bakımından öğrenim durumuna bağlı derece ve kademe intibakını gündeme getirir. İntibak talebi kendiliğinden yapılmaz; diploma ilgili kuruma sunulup yazılı talepte bulunulması gerekir. Talebin geç iletilmesi, geçmişe yönelik parasal hakların bir bölümünün zamanaşımına uğramasına yol açabilir. Diploma alındığı ay içinde kuruma dilekçe verilmesi en güvenli yoldur.
Sık yapılan hata
Başvurunun sözlü olarak yapılması ve reddin de sözlü bildirilmesi, sonradan hiçbir ispat imkânı bırakmaz. Her başvuru evrak kaydına alınmalı, kayıt numarası ve tarih saklanmalıdır.
Bu açıklamalar genel bilgi amaçlıdır. Mezuniyet tarihi ve program içeriği kişiden kişiye farklı sonuç doğurabileceğinden, ret kararı sonrası izlenecek yolun dosya üzerinden ayrıca değerlendirilmesinde yarar vardır.