10509 sayılı Karar ile Çankırı ili Çerkeş ilçesindeki bazı yerlerde arazi toplulaştırması ve tarla içi geliştirme hizmetleri yapılması öngörülmüştür. Toplulaştırma, tapudaki parselin yerini, sınırını ve bazen yüzölçümünü değiştirdiği için, karar kapsamındaki her malik açısından doğrudan mülkiyet sonucu doğuran bir idari süreçtir. Aşağıda süreç, çiftçinin gerçekten karşılaştığı sıra üzerinden ele alınmıştır.
Karar Yayımlandığında Malikin İlk İşi
İlk adım, tapu kaydınızdaki ada ve parselin karar kapsamındaki proje alanına girip girmediğini kesin olarak tespit etmektir. Kapsam dışı bir parsel için itiraz süreci işletmek, gerçekten kapsamda olan komşu parselin itiraz süresini kaçırmanıza yol açabilir. Kadastro paftası, güncel tapu kaydı ve varsa kiracılık veya ortakçılık sözleşmeleri en baştan bir dosyada toplanmalıdır.
Derecelendirme Aşaması Neden Kritiktir
Toplulaştırmada yeni parselin büyüklüğü, eski parselin puanlanmasına göre belirlenir. Sulanabilirlik, toprak yapısı, eğim ve yola cephe gibi unsurlar düşük puanlanmışsa, dağıtım sonrası aldığınız yerin yüzölçümü beklentinizin altında kalır. Bu nedenle asıl teknik itiraz, dağıtım listesi askıya çıktığında değil, derecelendirme cetveli ilan edildiğinde yapılmalıdır.
Askı İlanı ve İtirazın Yazılı Delili
Dağıtım cetvelleri ve yeni parselasyon planı ilgili muhtarlıkta ve idarece belirlenen yerlerde askıya çıkarılır. Uygulamadaki en yaygın hata, itirazın sözlü olarak veya köyde görevli teknik personele iletilmesidir. İtiraz mutlaka yazılı verilmeli, evrak kayıt numarası veya iadeli taahhütlü gönderi bilgisi saklanmalıdır. Elinizde kayıt numarası yoksa, süresinde itiraz ettiğinizi sonradan ispat etmeniz güçleşir.
Tercih Hakkı ve Ortak Tesis Katılım Payı
Üzerinde bağ, meyve bahçesi, kuyu, sera veya yapı bulunan parseller ile miras yoluyla gelen ve hisseli parseller bakımından tercih beyanı ayrıca önem taşır. Ayrıca yeni yol ve kanal gibi ortak tesisler için parselden kesinti yapılabilir; bu kesinti oranının kapsamdaki taşınmazlara eşit ölçüde uygulanıp uygulanmadığı denetlenmesi gereken bir noktadır.
İdari Aşama Tükendiğinde Yargı Yolu
İtirazın reddi veya süresinde cevap verilmemesi halinde uyuşmazlık idari yargıya taşınır. Bu aşamada dava dilekçesinin, soyut bir mağduriyet anlatımı yerine derecelendirme puanına, dağıtım cetveline ve zemindeki fiili duruma dayandırılması gerekir. Keşif ve bilirkişi incelemesi talebinin baştan usulüne uygun ileri sürülmesi, dosyanın kaderini belirleyebilir.
Süreç Boyunca Tutulması Gereken Kayıtlar
- Eski parselin ekili ürün, ağaç ve tesis durumunu gösteren tarihli fotoğraflar
- Askı ilanının başladığı ve bittiği günleri gösteren tutanak veya ilan örneği
- Verilen her dilekçenin kayıt numaralı örneği
- Yeni parselin fiilen teslim alındığı tarih ve teslim tutanağı
Buradaki açıklamalar genel bilgi vermek içindir. Toplulaştırmada her parselin puanı ve konumu farklı olduğundan, kendi taşınmazınıza ilişkin adımı atmadan önce dosyanızı bir hukukçuyla birlikte incelemeniz yerinde olur.