10790 sayılı Karar ile İthalat Rejimi Kararında yapılan değişiklikler, belirli eşya gruplarının ithalinde uygulanacak vergi oranlarını ve tabi olduğu rejimi etkiler. Bu tür değişikliklerin ithalatçı açısından asıl sarsıcı yönü oranın kendisi değil, zamanlamasıdır. Aylar önce bağlanmış bir alım, gümrüğe geldiğinde bambaşka bir maliyetle karşılaşabilir.
Belirleyici Olan Tarih Hangisidir?
Sipariş tarihi, akreditif tarihi ya da faturanın düzenlendiği gün, uygulanacak vergiyi kendiliğinden belirlemez. Gümrük yükümlülüğünün doğduğu an esas alınır; bu da kural olarak beyannamenin tescil edildiği andır. Dolayısıyla değişikliğin yürürlüğe girdiği gün ile tescil günü arasındaki ilişki, dosyanın maliyetini tek başına değiştirebilir.
Yoldaki Eşya İçin Kontrol Listesi
- Yükleme ve konşimento tarihlerinin belgeyle sabitlenmesi
- Kararda yoldaki eşyaya ilişkin geçiş hükmü bulunup bulunmadığının incelenmesi
- Gümrük idaresine sunulacak belgelerin tescil öncesinde tamamlanması
- Antrepoya alınmış eşyada rejim değişikliğinin etkisinin ayrıca değerlendirilmesi
Ticari Sözleşmede Riskin Paylaşımı
Vergi yükündeki değişiklik çoğu zaman alıcı ile satıcı arasında da bir uyuşmazlığa dönüşür. Teslim şeklinin hangi masrafı kime yüklediği, mevzuat değişikliğinin fiyat uyarlamasına imkân verip vermediği ve gecikme halinde kimin sorumlu olacağı sözleşmede açıkça düzenlenmemişse, taraflar genel hükümlere göre uzun bir tartışmaya girer. Yeni sözleşmelerde mevzuat değişikliği kaydına yer verilmesi, bu riski baştan yönetmenin en pratik yoludur.
Fazla Ödendiği Düşünülen Vergide Ne Yapılmalı?
Eşyayı gümrükte bekletmenin ardiye ve demuraj maliyeti çoğu zaman ihtilaf konusu vergiden yüksektir. Bu nedenle uygulamada tercih edilen yol, gerekli teminatın verilerek ya da ödemenin ihtirazi kayıtla yapılarak eşyanın çekilmesi ve hukuki itirazın ayrıca sürdürülmesidir. İtirazın hangi makama ve hangi süre içinde yapılacağı tebliğ edilen karar üzerinden titizlikle belirlenmelidir.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. İthalat rejimine ilişkin düzenlemeler sık güncellendiğinden, işlem yapmadan önce yürürlükteki metnin son hâlini teyit etmeniz ve tereddüt halinde profesyonel görüş almanız uygun olur.