Kadastro haritalarının sayısallaştırılması hakkında yönetmelik, eski yöntemlerle üretilmiş grafik paftaların güncel ölçü sistemine aktarılmasını düzenler. İşlemin amacı yeni bir mülkiyet belirlemek değil, mevcut sınırları daha doğru koordinatlarla ifade etmektir. Buna rağmen malikler açısından somut sonuçlar doğurur; çünkü tapuda yazan yüzölçümü ile yeni ölçüm sonucu her zaman birebir örtüşmez.
Sayısallaştırma Mülkiyeti Değiştirir mi?
Kural olarak hayır. Sayısallaştırma teknik bir yenileme çalışmasıdır ve maliki değiştirmez. Ancak sınır çizgisinin haritadaki yeri düzeltildiğinde, komşu parsellerle arasındaki fiili kullanım farkları ilk kez görünür hale gelebilir. Yıllardır kullanılan bir şeridin aslında komşu parselde kaldığının anlaşılması, çoğu zaman bu aşamada ortaya çıkar.
Malikin Takip Etmesi Gereken Aşamalar
- Çalışmanın hangi mahalle veya köyde yapıldığına dair ilanın izlenmesi
- Ölçü çalışması sırasında taşınmaz başında hazır bulunulması
- Sınır gösteriminde beyanların tutanağa geçirilmesinin sağlanması
- Askı ilanı süresince yeni pafta ve yüzölçümünün incelenmesi
- İtirazın askı süresi içinde yazılı olarak yapılması
Yüzölçümü Farkı Çıktığında
Yeni ölçümde eksik ya da fazla yüzölçümü görülmesi tek başına hak kaybı anlamına gelmez. Önce farkın kaynağı belirlenmelidir: eski paftanın ölçek hatası mı, sınırın yanlış gösterilmesi mi, yoksa fiili işgal mi. Kaynağın tespiti, izlenecek hukuki yolu da belirler. Teknik hatadan kaynaklanan durumlarda idari düzeltme yeterli olabilirken, sınır ve mülkiyet tartışmasına dönüşen hallerde yargı yoluna gitmek gerekir.
Askı Süresinin Kaçırılmasının Sonucu
Askı ilanı, malikin itirazını en kolay ileri sürebileceği aşamadır. Bu süre geçtikten sonra da hakkın tümüyle sona erdiği söylenemez; ancak ispat yükü ağırlaşır, sürecin maliyeti ve süresi artar. Bu nedenle ilan dönemini takip etmek, sonradan açılacak davadan çok daha etkilidir. Taşınmazın bulunduğu yerde oturmayan maliklerin ilanları takip için bir yakınını yetkilendirmesi pratik bir önlemdir.
Bu yazı genel bilgilendirme niteliğindedir. Sınır ve yüzölçümü uyuşmazlıkları taşınmazın tapu ve kadastro geçmişinin bütün olarak incelenmesini gerektirdiğinden, itiraz öncesinde teknik ve hukuki değerlendirme yaptırmanız önerilir.