TMMOB Makina Mühendisleri Odası Bilirkişilik Yönetmeliği, oda üyelerinin bilirkişilik faaliyetine ilişkin esasları düzenler. Bilirkişilik, teknik bilgi ile hukuki usulün kesiştiği bir alandır; raporun teknik olarak doğru olması tek başına yeterli değildir, usule uygun ve denetlenebilir biçimde hazırlanmış olması da gerekir.
Oda Bilirkişiliğinin Yeri
Oda tarafından yürütülen belgelendirme ve liste düzeni, mesleki yeterliliğin örgüt içinde denetlenmesini sağlar. Bu düzen, yargı mercilerinin görevlendirme yaparken başvurduğu kaynaklardan biridir. Odanın verdiği belge mesleki yeterliliğe ilişkindir; görevlendirme kararı ise ilgili mercie aittir. Bu iki katmanın karıştırılmaması, hem üyeler hem başvurucular açısından önemlidir.
Listeye Kayıt ve Kaydın Sürdürülmesi
- Başvuruda mesleki deneyimin belgeyle ortaya konulması
- Uzmanlık alanının dar ve doğru biçimde tanımlanması
- Eğitim ve yenileme yükümlülüklerinin takip edilmesi
- Kayıt bilgilerinde değişiklik olduğunda güncelleme yapılması
Raporun Denetime Dayanıklı Olması
Bir bilirkişi raporunun en sık eleştirilen yönü, sonucun hangi veriden nasıl çıkarıldığının gösterilmemesidir. Raporda; inceleme tarihi, incelenen belgeler, yerinde inceleme yapıldıysa koşulları, kullanılan yöntem ve varsayımlar ayrı ayrı belirtilmelidir. Uzmanlık alanı dışına taşan ve hukuki nitelendirme içeren değerlendirmelerden kaçınılması, raporun geçerliliğini korur.
Rapora İtiraz Edilecekse Nasıl Yazılmalı?
- İtirazı sonuca değil, sonuca götüren yönteme ve veriye yöneltin.
- Hangi belgenin incelenmediğini veya yanlış okunduğunu sayfa ve tarih vererek gösterin.
- Varsayımların dosyadaki hangi olguyla çeliştiğini somutlaştırın.
- Gerekiyorsa ek inceleme veya yeni bilirkişi talebini gerekçesiyle birlikte ileri sürün.
Tarafsızlık ve Ret Sebepleri
Bilirkişinin taraflarla önceden iş ilişkisi bulunması, aynı konuda daha önce görüş vermiş olması ya da menfaat ilişkisi taşıması, tarafsızlığı tartışmalı hale getirir. Bu tür bir durum varsa, görevden çekinme yolunun kullanılması hem raporun akıbeti hem de bilirkişinin kendi sorumluluğu bakımından koruyucudur.
Disiplin ve Sorumluluk Boyutu
Görevin gereklerine aykırılık, oda düzeyinde disiplin sürecine konu olabilir. Ayrıca gerçeğe aykırı veya özensiz rapor nedeniyle zarar doğduğu iddiası, ayrı bir sorumluluk tartışması yaratabilir. Bu nedenle inceleme sırasında tutulan ham notların ve fotoğrafların, rapor teslim edildikten sonra da saklanması önerilir.
Bu yazı genel bilgi vermek üzere hazırlanmıştır. Hakkınızda yürütülen bir disiplin süreci veya rapora yönelik ağır bir itiraz söz konusuysa, dosyadaki teknik verilerin usul kurallarıyla birlikte değerlendirilmesi için hukuki destek almanız faydalı olacaktır.