Üniversite bünyesindeki rehberlik ve psikolojik danışmanlık merkezleri, öğrencilere ve zaman zaman topluma yönelik danışmanlık hizmeti sunar. Bu hizmetin hukuki yönü çoğunlukla gözden kaçar: görüşme sırasında paylaşılan bilgiler, sonradan bir soruşturmada, boşanma dosyasında ya da işe giriş sürecinde gündeme geldiğinde ciddi tartışmalar doğurabilir. Bu nedenle merkezin işleyişini düzenleyen metin kadar, gizlilik ve rıza uygulaması da önem taşır.
Danışma İlişkisinde Gizliliğin Sınırı
Psikolojik danışmanlık ilişkisinde asıl olan sır saklama yükümlülüğüdür. Ancak gizlilik mutlak değildir. Kendine veya başkasına yönelik ciddi ve yakın bir tehlike bulunması, çocuğun istismarına ilişkin bir bulguya ulaşılması ya da kanunen bildirim yükümlülüğü doğuran hâller, sınırın çizildiği noktalardır. Danışanın hizmetin başında bu sınırlar hakkında bilgilendirilmesi, sonradan çıkacak güven tartışmalarını büyük ölçüde önler.
Reşit Olmayan Danışanlarda Rıza
- Küçüklerde velayet sahibinin bilgilendirilmesi kural olsa da, çocuğun görüşünün alınması ayrı bir yükümlülüktür.
- Velayetin ortak kullanıldığı durumlarda tek ebeveynin talebiyle başlatılan sürecin dayanağı kayda geçirilmelidir.
- Ebeveynler arasında devam eden bir uyuşmazlık varsa, merkezin taraf konumuna düşmemesi için görüşme kapsamı sınırlı tutulmalıdır.
Görüşme Kayıtları Delil Olur mu?
Danışmanlık kayıtları, mahkeme tarafından talep edildiğinde gündeme gelebilir. Burada iki ayrı soru vardır: kaydın varlığı ve içeriğinin paylaşılabilirliği. Merkez, kendiliğinden içerik paylaşamaz; talebin yetkili merciden ve yazılı biçimde gelmesi aranır. Danışan açısından ise, kendi dosyasına erişim talebi 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamındaki haklarla bağlantılıdır. Merkezde tutulan notların, bir sağlık raporu ya da bilirkişi değerlendirmesi ile aynı ağırlıkta görülmediğini de belirtmek gerekir.
Şikâyet Durumunda İzlenecek Yol
- Öncelikle merkez yönetimine ve üniversitenin ilgili birimine yazılı başvuru yapılır.
- Meslek etiğine aykırılık iddiası varsa ilgili meslek kuruluşuna bildirim ayrıca değerlendirilir.
- Kişisel verinin hukuka aykırı paylaşıldığı düşünülüyorsa, önce veri sorumlusuna başvuru, ardından Kurula şikâyet sırası izlenir.
- Zarar doğduğu iddiası varsa, kurumun kamu tüzel kişiliği niteliği dikkate alınarak dava yolu belirlenir.
Yukarıdaki bilgiler genel çerçeveyi anlatmak içindir. Danışmanlık kayıtlarının bir yargılamada kullanılması ihtimali doğmuşsa, adım atmadan önce dosyanın bütününü değerlendirecek hukuki destek almanız yerinde olur.