1605 sayılı Karar, Gürsöğüt Barajı ve hidroelektrik santralinin yapımı amacıyla Ankara ve Eskişehir illerinde yer alan bazı taşınmazların acele kamulaştırılmasını konu alır. İki il sınırına yayılan, çok sayıda parseli kapsayan bu tür dosyalarda uyuşmazlığın esasından önce usul soruları öne çıkar: hangi mahkeme yetkilidir, tebligat kime yapılacaktır, paydaşlardan biri süreyi kaçırırsa diğerleri ne olur.
İki ile yayılan dosyada yetki sorusu
Kamulaştırmaya ilişkin bedel tespiti ve tescil işleri, kural olarak taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde görülür. Aynı proje kapsamında farklı illerde taşınmazı olan malikler bu nedenle tek dosyada değil, taşınmazın yerine göre ayrı dosyalarda karşılaşırlar. Kararın hukuka aykırılığı iddiasıyla açılacak iptal davası ise idari yargı düzenine tabidir ve orada yetki kuralları farklı işler. Aynı olay için iki ayrı yargı kolunda süre işlediğini gözden kaçırmamak gerekir.
Tebligat gecikmesi neden en büyük risktir
Baraj havzasındaki köy taşınmazlarının maliklerinin önemli bir bölümü uzun süredir başka şehirlerde yaşar. Tapu kaydındaki adres güncel olmadığında tebligat usulen tamamlanmış sayılabilir, buna karşın malik durumu aylar sonra öğrenir. Bu tabloda hak düşürücü nitelikteki sürelerin çoktan tükenmiş olması ihtimali yüksektir. Uygulama alanında taşınmazı olduğunu bilen kişilerin, adres kayıt bilgilerini güncel tutması ve dosya takibini beklemeye bırakmaması en etkili korumadır.
Mirasçılı ve paydaşlı parsellerde temsil
- Tapu kaydı hâlâ murise aitse mirasçılık belgesinin baştan temin edilmesi
- Paydaşların pay oranlarının ve iletişim bilgilerinin listelenmesi
- Paydaşlar arasında tek vekille temsil konusunda yazılı mutabakat
- Bloke bedelin paylar oranında hangi usulle çekileceğinin netleştirilmesi
- Yurt dışında bulunan hak sahipleri için vekâletname hazırlığının erken başlatılması
Paydaşlı dosyalarda en sık görülen kayıp, kimin adım atacağı belirsiz kaldığı için hiç kimsenin adım atmamasıdır.
Dosya takvimini kurmanın pratik yolu
- Kararın yayım tarihi ile taşınmazınıza ilişkin tebligat tarihini ayrı ayrı yazın.
- İdari yargı ve bedel yargılaması için işleyen süreleri aynı takvime işleyin.
- Keşif ve duruşma günlerini paydaşlara topluca bildirin.
- Bedeli çekme kararınızı, artırma talebiniz üzerindeki etkisini değerlendirdikten sonra verin.
Bu rehber genel usul bilgisini aktarır, dosya tavsiyesi içermez. Çok parselli ve çok maliki bulunan baraj kamulaştırmalarında usul hataları esasa girme imkânını ortadan kaldırabildiğinden, sürecin başında bir avukatla çalışmanın faydasını hatırlatmak isteriz.