Yalıtımlı el aletlerine ilişkin standardın tebliğ ile uygulamaya konulması, elektrik işlerinde kullanılan ekipmanın taşıması gereken teknik özellikleri bağlayıcı hâle getirir. Bu düzenleme, ürünü piyasaya sunanlar bakımından uygunluk yükümlülüğü; sahada kullandıran işverenler bakımından ise iş sağlığı ve güvenliği sorumluluğu doğurur.
İki Ayrı Yükümlülük Zinciri
Birinci zincir üretici, ithalatçı ve dağıtıcıyı kapsar: ürünün standarda uygunluğu, işaretleme ve teknik dosya bu halkanın konusudur. İkinci zincir işverendedir: uygun olmayan aletin çalışana verilmesi, uygunluk kadar seçim ve kontrol yükümlülüğünün ihlali anlamına gelir. Bir kaza sonrasında bu iki zincir birbirinden ayrıştırılmadan kusur dağılımı yapılamaz.
Sahada Aranan Somut Kayıtlar
- Alete ait uygunluk belgesi ve teknik dokümanın işletmede bulunması
- Periyodik görsel kontrol ve yalıtım muayenesi kayıtları
- Zimmet formlarıyla hangi aletin kime verildiğinin izlenebilmesi
- Hasarlı aletin devre dışı bırakıldığını gösteren kayıt
- Kullanıcıya verilen eğitimin konu başlıklarıyla belgelenmesi
Piyasa Gözetimi ve Ürün Toplatma
Denetimde uygunsuzluk tespit edilirse ürünün piyasaya arzının durdurulması, düzeltici işlem yapılması veya toplatılması gündeme gelebilir. Bu kararlar idari işlem niteliğindedir ve tebliğ tarihinden itibaren işleyen dava açma süresi bulunur. İtirazın teknik yönü, bağımsız bir laboratuvar raporuyla desteklenmediğinde sonuç alma ihtimali belirgin biçimde azalır.
İş Kazası Sonrası İspat Meselesi
Elektrik kaynaklı kazalarda tartışma çoğu zaman aletin gerçekten yalıtımlı olup olmadığı ve kaza anındaki durumunda düğümlenir. Kaza yerindeki aletin muhafaza altına alınması, fotoğraflanması ve seri numarasıyla kayda geçirilmesi, sonraki bilirkişi incelemesinin dayanacağı tek maddi zemindir. Aletin kaza sonrası değiştirilmesi veya elden çıkarılması, savunma tarafını ispat yönünden güç durumda bırakır.
Denetim Öncesi Hızlı Gözden Geçirme
- Kullanımdaki tüm yalıtımlı aletlerin envanterini çıkarın ve standart referansını kaydedin.
- Muayene periyotlarını tek bir takvimde toplayın, sorumlusunu isimle belirleyin.
- Uygunsuz bulunan aletler için karantina alanı ve imha usulü tanımlayın.
- Alt yüklenici ekipmanını da aynı kontrol düzenine dâhil edin.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; her işletmenin risk değerlendirmesi, çalışma yöntemi ve ekipman envanteri farklı olduğundan, denetim ya da kaza sürecinde ayrıntılı teknik ve hukuki inceleme yapılması önerilir.