Bir kuruluşun onaylanmış kuruluş olarak görevlendirilmesine ilişkin tebliğler, yalnızca ilgili şirketi ilgilendiren idari metinler gibi görünür. Oysa bu tebliğler, hangi ürün grubunda hangi belgelendirme işleminin kim tarafından yapılabileceğini gösterdiği için, o alandaki tüm üreticileri doğrudan etkiler. Yapı malzemeleri alanında bu etki, ürünün piyasaya arz edilip edilemeyeceği kadar somuttur.
Onaylanmış Kuruluş Ne İş Yapar
Onaylanmış kuruluş, teknik düzenlemenin öngördüğü hâllerde üçüncü taraf olarak uygunluk değerlendirmesi yapan, bu değerlendirme sonucunda belge düzenleyen kuruluştur. Görevlendirme; kuruluşun bağımsızlığı, teknik yeterliliği ve personel altyapısı incelendikten sonra yapılır ve kapsamı bellidir. Kapsam dışı bir ürün grubunda düzenlenen belge, gerçekte hiç düzenlenmemiş gibi sonuç doğurabilir.
Görevlendirmenin Kapsamını Okumak
Üreticinin tebliğ metninde bakması gereken noktalar şunlardır:
- Görevlendirmenin hangi ürün grupları için verildiği
- Hangi uygunluk değerlendirme sistemlerinde yetkili olunduğu
- Kuruluşa verilen kimlik numarası
- Görevlendirmenin süreli olup olmadığı ve kapsam değişikliklerinin nasıl duyurulduğu
Mevzuat Kuşağı Farkına Dikkat
Yapı malzemeleri alanı, yıllar içinde değişen bir düzenleme zemini üzerinde ilerlemiştir. Ürün güvenliği ve teknik düzenlemelerin genel çerçevesi bugün 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu ile çizilmektedir; daha önceki dönemde bu çerçeveyi 4703 sayılı Kanun oluşturuyordu. Aynı şekilde yapı malzemelerine ilişkin teknik düzenleme de değişmiştir. Bu nedenle eski tarihli bir görevlendirme tebliğine dayanarak bugünkü bir belgenin geçerliliği hakkında sonuç çıkarmak yanıltıcıdır; hangi tarihte, hangi düzenleme yürürlükteyken belge alındığı ayrıca kontrol edilmelidir.
Piyasa Gözetimi ve Denetimi Aşaması
Denetimde ürünün teknik düzenlemeye aykırı bulunması hâlinde; piyasaya arzın durdurulması, ürünün toplatılması ve idari para cezası gibi tedbirler gündeme gelebilir. Üretici burada belgeye dayanarak sorumluluktan kurtulamaz, çünkü sorumluluk esas olarak ürünü piyasaya arz edende kalır. Buna karşılık belgelendirme sürecinde kuruluşun kusuru varsa, üreticiyle kuruluş arasındaki sözleşme ilişkisi ayrı bir rücu tartışması doğurur.
Üretici İçin Doğrulama Adımları
- Belgeyi düzenleyen kuruluşun görev kapsamını ve kimlik numarasını teyit edin.
- Belgenin dayandığı teknik düzenlemenin belge tarihinde yürürlükte olduğunu kontrol edin.
- Performans beyanı ve teknik dosyayı erişilebilir biçimde saklayın.
- Denetim tutanağına teknik itirazınızı olay anında şerh olarak yazdırın.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Ürün grubu, üretim tarihi ve belgenin dayandığı düzenleme değiştikçe sonuç da değişeceğinden, denetim veya belge geçerliliği tartışmasında dosyaya özgü hukuki inceleme yapılması gerekir.