Avukatlık asgari ücret tarifesi, avukatlık hizmetinin karşılığında istenebilecek ücretin alt sınırını gösteren ve düzenli aralıklarla yenilenen bir metindir. Uygulamadaki tartışma çoğu zaman tarifenin varlığından değil; hangi işin maktu, hangisinin nispi ücrete tabi olduğundan, karşı yana yükletilen ücretin kime ait olacağından ve tarife değişikliğinin derdest dosyalara nasıl yansıyacağından doğar.
Tarife taban mıdır, tavan mı
Tarife bir alt sınır belirler. Taraflar ücreti serbestçe kararlaştırabilir; ancak tarifenin altında kalan anlaşma, alt sınır bakımından sonuç doğurmaz. Üst sınır ise Avukatlık Kanunu ile çizilmiştir: sözleşmeyle kararlaştırılan ücretin dava konusu değere oranı bakımından kanuni bir sınır bulunur ve bunu aşan kayıtlar geçerli kabul edilmez. Bu nedenle sözleşmede oran belirlenirken dava değerinin hangi kalemleri kapsadığı açıkça yazılmalıdır.
Maktu ve nispi ücret ayrımı nerede kilitleniyor
Konusu para ile ölçülebilen işlerde ücret, hüküm altına alınan miktar üzerinden nispi olarak; ölçülemeyen işlerde ise tarifede gösterilen maktu tutar üzerinden hesaplanır. Karışıklık, tek dosyada hem parasal hem parasal olmayan talebin bulunduğu hallerde çıkar. Talepler dilekçede ayrıştırılmadığında, hüküm kurulurken ücretin hangi kalem üzerinden hesaplandığı belirsizleşir ve bu belirsizlik kanun yoluna taşınan bir ihtilafa dönüşür.
Karşı yan vekâlet ücretinde sık yapılan hata
Yargılama sonunda karşı tarafa yükletilen vekâlet ücretinin, müvekkile değil avukata ait olduğu Avukatlık Kanunu düzenlemesinden kaynaklanır. Buna rağmen ücret sözleşmelerinde bu kalem çoğu kez hiç düzenlenmez; sözleşme ücretine mahsup edilip edilmeyeceği yazılmayınca tahsil aşamasında taraflar arasında anlaşmazlık doğar. Kısmen kabul, kısmen ret halinde her iki yönde ücrete hükmedileceği de sözleşme kurulurken öngörülmelidir.
Sözleşme kurulurken kontrol listesi
- İşin kapsamı: yalnız ilk derece mi, istinaf ve temyiz de dâhil mi
- Ücretin kapsamı dışında kalan masraf, harç ve bilirkişi giderlerinin kim tarafından karşılanacağı
- Karşı yan vekâlet ücretinin sözleşme ücretine mahsup edilip edilmeyeceği
- Azil, istifa veya sulh halinde ücretin hangi orana kadar hak edilmiş sayılacağı
- Tarife değişirse hangi tarihteki tarifenin esas alınacağı
Ücret uyuşmazlığı çıktığında sıralama
- Sözleşme, vekâletname ve dosya kapsamındaki yazışmaları tarih sırasıyla birleştirin.
- Yapılan işi aşama aşama belgeleyin; duruşma, dilekçe ve icra takibi kalemlerini ayrı gösterin.
- Tahsil edilen ödemeleri, tarihini ve dayanağını gösterir biçimde listeleyin.
- Sözleşme yoksa hangi tarifeye göre hesap yapılacağını baştan belirleyin.
Buradaki değerlendirme genel niteliktedir. Ücretin somut olayda nasıl hesaplanacağı, işin tarifedeki karşılığına ve dosyanın kendi seyrine göre değişir; ihtilaf hâlinde tarifenin ilgili yılda yürürlükte olan metnine bakılması ve hukuki destek alınması yerinde olur.