Genel aydınlatma düzenlemeleri, kamunun ortak kullanımına açık alanların aydınlatılmasında hangi tüketimin kamu kaynağından karşılanacağını, hangisinin ilgilisine fatura edileceğini belirler. Uyuşmazlıkların büyük kısmı bu ayrımın yanlış kurulmasından, yani kapsam dışı bir tesisin genel aydınlatma sayılmasından ya da tersine kapsam içindeki bir alanın abone tüketimi gibi faturalandırılmasından doğar.
Genel aydınlatma kavramı neyi ifade eder?
Genel aydınlatma, cadde, sokak, meydan, park gibi herkesin kullanımına açık yerlerin aydınlatılmasını kapsayan bir kamu hizmeti niteliğindedir. Belirleyici ölçüt tesisin kime ait olduğu değil, aydınlatılan alanın ortak kullanıma açık olup olmadığıdır. Site içi yollar, özel otoparklar, ticari işletmelerin cephe ve reklam aydınlatmaları ile üretim tesislerinin saha aydınlatmaları kural olarak bu kapsamda değerlendirilmez.
Gideri kim karşılar?
Kapsama giren tüketimin bedeli, ilgili mevzuata göre kısmen ilgili idarelerin bütçesinden, kısmen merkezi bütçeden karşılanır. Bu nedenle vatandaş açısından mesele çoğu zaman bir ödeme değil, yanlış kapsam belirlemesi sorunudur: aydınlatma direği kimin mülkiyetinde, ölçüm hangi sayaçtan yapılıyor ve tüketim hangi aboneliğe yazılıyor sorularının yanıtı dosyanın kaderini belirler.
Uygulamada en çok tartışılan noktalar
- Sitelerin ve toplu yapıların çevre aydınlatması ile kamuya terk edilmiş yolların ayrımı
- Ölçümsüz (götürü) tüketim hesaplarının doğruluğu
- Kapsam değişikliğinin geriye dönük dönemlere uygulanıp uygulanamayacağı
- Aydınlatma tesisinin bakım ve onarım sorumluluğunun kimde olduğu
Yanlış faturalandırmada izlenecek yol
- Faturadaki abone numarası, sayaç numarası ve tarife kodunu tespit edin; genel aydınlatma kaleminin ayrı gösterilip gösterilmediğine bakın.
- Dağıtım şirketine yazılı başvuru yapın ve başvurunun kayıt tarihini saklayın; sözlü görüşme delil değeri taşımaz.
- Sonuç alınamazsa düzenleyici kuruma yapılacak şikâyet yolu ile tüketici mercilerine başvuru seçeneklerini birlikte değerlendirin.
- İdari nitelikte bir işlem söz konusuysa, idari yargıda dava sürelerinin işlemin tebliğinden itibaren başladığını unutmayın.
- Aydınlatma direğinin konumunu, alanın kamuya açık olduğunu gösteren fotoğraf ve imar durumunu dosyaya ekleyin.
Zarar doğuran arızalar
Yetersiz veya arızalı genel aydınlatma nedeniyle meydana gelen kazalarda, sorumluluk tesisin işletilmesini üstlenen kuruluşun hizmet kusuru çerçevesinde tartışılır. Bu tür dosyalarda olay yeri tespiti, arıza bildirim kayıtları ve kaza tarihindeki aydınlatma durumu en güçlü delillerdir.
Buradaki açıklamalar yol gösterici niteliktedir. Fatura, tesis ve sorumluluk tartışmaları teknik ölçüm verileriyle birlikte incelendiğinden, kendi dosyanız için güncel mevzuat metnini ve belgelerinizi bir hukukçuyla birlikte gözden geçirmeniz yerinde olur.