Üniversite bünyesindeki iş güvenliği, iş sağlığı ve çevre sağlığı uygulama ve araştırma merkezleri; ölçüm, analiz, eğitim ve bilimsel değerlendirme hizmeti üretir. Bu merkezlerin ürettiği raporlar çoğu zaman idari denetimlerde ve yargılamalarda kullanılır. Dolayısıyla raporun hukuki niteliğinin baştan doğru kurulması, hem merkez hem hizmet alan bakımından belirleyicidir.
Merkez raporu ile zorunlu hizmetler aynı şey değildir
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında işverenin yerine getirmesi gereken risk değerlendirmesi, iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirmesi gibi yükümlülükler kendi rejimine tabidir. Bir araştırma merkezinden alınan bilimsel değerlendirme, bu zorunlulukların yerini almaz; onları destekleyen tamamlayıcı bir veri kaynağı sağlar. Bu ayrımın sözleşmede açıkça yazılması, sonradan doğabilecek yanlış beklentiyi engeller.
Rapor yargılamada nasıl değerlendirilir?
- Taraflardan birinin talebiyle hazırlanan rapor, usul hukukunda uzman görüşü olarak sunulabilir; mahkemenin atadığı bilirkişi raporundan farklı bir konumdadır.
- Rapor, ölçümün yapıldığı tarihteki koşulları yansıtır; sonraki değişiklikler için delil oluşturmaz.
- Ölçüm cihazlarının kalibrasyon belgeleri raporun ekinde bulunmalıdır.
- Numune alma zinciri ve saklama koşulları belgelenmemişse sonucun güvenilirliği tartışmaya açılır.
Çevre sağlığı analizlerinde ek dikkat
Emisyon, atık su, gürültü ve toprak analizlerinde ölçüm noktası ve zamanlaması sonucu doğrudan etkiler. İdari yaptırıma esas alınacak ölçümlerde yöntemin mevzuatta öngörülen usule uygunluğu ayrıca denetlenir. Bu nedenle raporda kullanılan yöntemin adı, referans standardı ve belirsizlik aralığı mutlaka gösterilmelidir.
Hizmet sözleşmesinde bulunması gerekenler
- Hizmetin kapsamı ve raporun kullanılabileceği amaç
- Ölçüm koşullarının hizmet alan tarafından sağlanacağına ilişkin taahhüt
- Yanlış veya eksik bilgi verilmesi hâlinde sorumluluğun paylaşımı
- Raporun üçüncü kişilerle paylaşılmasında izin şartı
- Gizlilik ve kişisel veri içeren ölçümlerde 6698 sayılı Kanuna uygun işleme esasları
Merkez personeli açısından sorumluluk
Rapor kurumsal kimlikle düzenlendiğinde, kural olarak sorumluluk kuruma yönelir. Buna karşılık kişisel olarak imzalanan ve kurum dışı yürütülen değerlendirmelerde sorumluluk doğrudan imzalayan kişide doğabilir. Bu nedenle görevlendirme kararı ile rapor arasındaki bağın kayıtla kurulması önerilir.
Bu metin genel bilgilendirme sunar. Ölçüm raporlarının bir yaptırım ya da tazminat dosyasında kullanılacağı hâllerde, raporun kapsamı ve sınırları konusunda önceden hukuki değerlendirme alınması yerinde olur.