Geçici ve yabancı plakalı taşıtlardan alınacak geçiş ücretlerine ilişkin tebliğ, ücretli yol ve köprü geçişlerinde bu taşıtlar bakımından uygulanacak esasları belirler. Yerli plakalı araçlardan farklı olarak burada asıl sorun ücretin miktarı değil, borcun ve varsa cezanın ilgiliye zamanında ulaşıp ulaşmadığıdır.
Neden tebligat sorunu büyüyor
Yabancı plakalı bir taşıtta bildirim yapılacak adres çoğu zaman yurt dışındadır; kiralık araçlarda ise kayıt maliki ile fiilî kullanıcı farklıdır. Bu iki durum birleştiğinde, geçiş ihlaline ilişkin bildirim sürücüye hiç ulaşmayabilir. Kişi durumu ancak ülkeye yeniden girişte ya da kendisine bir ödeme emri tebliğ edildiğinde öğrenir. Bu arada asıl borca eklenen fer'iler tutarı büyütmüş olur.
Sorumluluk kimde
- Araç kiralama ilişkisinde, kira sözleşmesindeki geçiş ücreti hükmü belirleyicidir.
- Taşıt satılmış ancak kayıt güncellenmemişse, kayıt maliki ilk muhatap olmaya devam eder.
- Ticari taşımacılıkta, taşıyıcı ile şoför arasındaki iç ilişki idareye karşı ileri sürülemez.
Bu nedenle bir bildirim alındığında ilk yapılacak iş, geçişin yapıldığı tarihte taşıtın kimin zilyetliğinde olduğunu belgelemektir. Kira sözleşmesi, teslim tutanağı ve geçiş tarihli yakıt veya konaklama belgeleri bu tespitte kullanılabilir.
Ödeme emri geldiğinde süre çok kısadır
Kamu alacaklarının takibi 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun çerçevesinde yürür. Ödeme emrine karşı itiraz süresi, idari davalardaki genel süreye göre belirgin biçimde kısadır ve bu süre kaçırıldığında borç kesinleşir. İtirazda ileri sürülebilecek sebepler de sınırlıdır; bu nedenle asıl işleme yönelik esasa ilişkin iddiaların, ödeme emri aşamasını beklemeden gündeme getirilmesi gerekir.
Gümrük ve giriş kayıtları ayrı bir katman
Yabancı plakalı taşıtların ülkeye geçici ithalat rejimiyle girişi, 4458 sayılı Gümrük Kanunu kapsamında ayrı bir takip doğurur. Geçiş ücreti kaynaklı bir borcun ödenmemesi, taşıtın çıkışı sırasında ayrıca sorun yaratabilir. Bu nedenle uyuşmazlık yalnızca ücret boyutuyla değil, taşıtın hukuki statüsüyle birlikte değerlendirilmelidir.
Pratik önlemler
- Ülkeye giriş yapmadan önce geçişlerin ödeme yöntemini ve süresini teyit edin.
- Kiralık araçta, geçiş ücretlerinden kimin sorumlu olduğunu sözleşmede yazılı hâle getirin.
- Taşıt satışında kayıt güncellemesini ihmal etmeyin; sonraki geçişler size fatura edilebilir.
- Tebliğ evrakının tarihini ve tebliğ şeklini mutlaka saklayın; itiraz süresi buradan hesaplanır.
Bu metin genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır. Geçiş ücreti ve takip işlemlerinde sonuç, taşıtın kayıt durumuna ve tebligatın usulüne göre değişebileceğinden, evrakı aldığınızda gecikmeden hukuki değerlendirme almanız önerilir.