Arabuluculuk asgari ücret tarifesi, arabulucunun yürüttüğü faaliyet karşılığında alacağı ücretin alt sınırını gösterir. Tarafların en sık şaşırdığı nokta, bu ücretin dava masraflarından bağımsız bir kalem olması ve anlaşma sağlansa da sağlanamasa da doğabilmesidir. Süreci ücret boyutuyla birlikte planlamayan taraflar, görüşme sonunda beklemedikleri bir ödeme talebiyle karşılaşabilir.
Ücretin Belirlenmesinde Hangi Ölçütler Kullanılır
Tarife, uyuşmazlığın konusuna, tarafların sayısına, sürecin ne kadar sürdüğüne ve anlaşmaya varılıp varılmadığına göre farklı hesaplama kalemleri öngörür. Konusu para ile ölçülebilen işlerde ücret genellikle anlaşılan tutar üzerinden oransal olarak hesaplanırken, para ile ölçülemeyen işlerde saat esaslı bir yapı devreye girer. Hangi kalemin uygulanacağı, dosyanın niteliğinin doğru sınıflandırılmasına bağlıdır.
Anlaşma ve Anlaşamama Halinde Farklılaşan Sonuç
- Taraflar anlaşırsa ücret, kural olarak anlaşma içeriği esas alınarak hesaplanır
- Anlaşma sağlanamazsa, harcanan süreye göre belirlenen asgari kalem gündeme gelir
- Zorunlu arabuluculuk kapsamındaki işlerde ödemenin kimin üzerinde kalacağı ayrı bir tartışma başlığıdır
- Taraflardan biri toplantıya katılmazsa, ücretin yüklenmesi bakımından farklı bir değerlendirme yapılabilir
Hangi Yılın Tarifesi Uygulanır
Tarifeler yıllık olarak yayımlandığından, uygulanacak metnin hangi yıla ait olduğu sorusu pratikte önem taşır. Ölçüt, arabuluculuk faaliyetinin yürütüldüğü dönemdir; süreç yıl sonuna yakın başlayıp ertesi yıla sarkmışsa, hesaplamanın dayanağı olan tarifenin ve bunun taraflara nasıl bildirildiğinin tutanağa yansıtılması sonraki itirazları önler.
Ücret Uyuşmazlığı Doğduğunda İzlenecek Yol
- Son tutanak ile ücret hesabının kalem kalem karşılaştırılması
- Görüşme sayısı, süresi ve katılımcıların tutanaktaki kaydının kontrolü
- Uyuşmazlık konusunun para ile ölçülebilir olup olmadığının netleştirilmesi
- Sonuç alınamazsa ilgili arabuluculuk birimine yazılı başvuru yapılması
Görüşme Öncesi Küçük Bir Hazırlık Büyük Fark Yaratır
Tarafların ilk toplantıdan önce ücretin nasıl hesaplanacağını sorması, gerekirse paylaşım konusunda yazılı mutabakat kurması, sürecin sonunda çıkan tartışmaların çoğunu baştan ortadan kaldırır. Bu talep sürecin işleyişini aksatmaz; aksine tarafların iyi niyetini ve hazırlık düzeyini gösterir.
Yukarıdaki bilgiler genel çerçeveyi anlatmaktadır. Her dosyanın konusu ve tarafların durumu farklı olduğundan, ücrete ilişkin somut hesaplamada yürürlükteki tarife metnine bakılması ve gerekiyorsa hukuki danışmanlık alınması önerilir.