Su kütlelerinin izlenmesine ilişkin düzenleme, bir yandan idarenin kurduğu ölçüm ağını, diğer yandan faaliyet sahiplerinin kendi izleme yükümlülüğünü kapsar. Uygulamada çıkan uyuşmazlıkların büyük bölümü ise izleme sonuçlarının kendisinden değil, o sonucun nasıl elde edildiğinden doğar. Bu rehber, izleme sürecini teknik akışıyla değil, sonuçların hukuken kullanılabilirliği açısından ele alır.
İzleme Programlarının Farklı Amaçları
İzleme tek tip değildir. Genel durumu ortaya koymaya yönelik izleme, baskı altındaki su kütlelerinde yürütülen operasyonel izleme ve nedeni belirsiz bozulmaların araştırıldığı izleme birbirinden farklı sıklık ve parametre setiyle çalışır. Bir işletmeye yöneltilen iddianın hangi program verisine dayandığı, savunmanın çerçevesini doğrudan belirler.
Numune Alma Usulü Neden Belirleyicidir
- Numunenin alındığı noktanın deşarj noktasıyla ilişkisi
- Alma, saklama ve laboratuvara ulaştırma zincirinin kesintisiz belgelenmesi
- Şahit numune hakkının kullandırılıp kullandırılmadığı
- Analizi yapan laboratuvarın ilgili parametrelerde yetkili olup olmadığı
- Tutanağın ilgiliye imzalatılması, imzadan kaçınma hâlinde bunun şerh edilmesi
Veri Paylaşımı ve Kayıt Düzeni
İzleme verileri farklı kurumların sistemlerine aktarılır ve zaman içinde geriye dönük karşılaştırmaya konu olur. Faaliyet sahibinin kendi ölçüm kayıtlarını tarih, cihaz kalibrasyonu ve ölçümü yapan kişi bilgisiyle birlikte düzenli tutması, idarenin verisiyle çelişki çıktığında tek dayanağıdır. Dağınık tutulan kayıt, çoğu zaman itirazın esasa girmeden zayıflamasına yol açar.
Yaptırım ve İtiraz Aşaması
İzleme sonucuna dayanan idari yaptırım kararında iki ayrı denetim yapılır: kararın maddi dayanağı ile kararın usulü. Numune alma tutanağındaki eksiklik, tebligattaki hata veya savunma hakkının kullandırılmaması, ölçüm sonucundan bağımsız olarak kararı sakatlayabilir. Bu nedenle itiraz dilekçesinde usul itirazları ile teknik itirazlar ayrı başlıklar hâlinde ileri sürülmelidir.
Sahada Tutulacak Asgari Kayıt
- Her numune için tarih, saat, koordinat ve hava koşulu bilgisi
- Tutanak ve şahit numune teslim belgesinin birer örneği
- Arıtma tesisinin o tarihteki işletme ve bakım kayıtları
- Kuruma yapılan bildirim ve yazışmaların gönderi kanıtları
Yukarıdaki değerlendirme genel niteliktedir; her tesisin izin koşulları, alıcı ortam özellikleri ve tabi olduğu ölçüm parametreleri farklıdır, bu nedenle somut dosyada teknik ve hukuki incelemenin birlikte yürütülmesi gerekir.