Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Vakıf Kültür Varlıklarını Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği, tarihi yapıların belgelenmesi, restorasyon projelerinin hazırlanması ve koruma alanında akademik çalışma yürütülmesine ilişkin bir birimi düzenler. Bu alanda merkez faaliyetleri, kültür varlıklarının korunmasına ilişkin genel mevzuat ve vakıflar mevzuatıyla iç içe geçer.
Koruma Mevzuatıyla Kesişen Yetki Alanı
Tescilli bir kültür varlığında yapılacak her müdahale, yetkili koruma kurulunun izin ve onayına bağlıdır. Merkezin hazırladığı rölöve, restitüsyon ve restorasyon projeleri de bu onay sürecinden geçmeden uygulanamaz. Vakıf eseri niteliğindeki yapılarda ayrıca ilgili vakıflar idaresinin yetkisi devreye girer; iki ayrı idarenin izni gerektiğinde sürecin sırası önceden planlanmalıdır.
Proje Hazırlığında Sorumluluk Dağılımı
- Proje müellifinin kim olduğu ve mesleki yeterlilik belgeleri sözleşmede gösterilmelidir.
- Merkezin akademik danışmanlık verdiği hâllerde, uygulama sorumluluğunun yükleniciye ait olduğu açıkça yazılmalıdır.
- Malzeme analizi ve laboratuvar raporlarının kim tarafından hazırlandığı kayda geçirilmelidir.
- Onaylı projeden sapma hâlinde yapılacak bildirim usulü belirlenmelidir.
İzinsiz Müdahalenin Doğurduğu Riskler
Kültür varlığına izinsiz müdahale, idari yaptırımın ötesinde cezai sorumluluk da doğurabilir. Bu nedenle sondaj, raspa veya sökme gibi hazırlık işlemleri dahi izne bağlı olarak yürütülmelidir. Şantiyede alınan tutanaklar, fotoğraflı kayıtlar ve onaylı proje nüshası, sonradan ortaya çıkan tartışmalarda savunmanın temelini oluşturur. Uygulama sırasında beklenmeyen bir tarihi kalıntı bulunması hâlinde işin durdurulup ilgili idareye bildirilmesi gerekir.
Belgeleme ve Arşiv Düzeni
- Her aşama için tarihli fotoğraf ve ölçüm kaydı tutun.
- Kurul kararlarının aslına uygun örneklerini proje dosyasında saklayın.
- Yayın ve sergilemede eser sahibi ile telif ilişkisini yazılı hâle getirin.
- Uygulama değişikliklerini yalnızca yazılı onayla hayata geçirin.
Bu rehber genel bilgilendirme niteliğindedir; tescilli yapıya ilişkin bir izin, yaptırım veya sözleşme uyuşmazlığında proje dosyası ile kurul kararlarının birlikte incelenmesi gerekir.