6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında hak sahiplerinin bankalardan kullanacağı kredilere faiz desteği sağlanmasına dair karar, dönüşüm sürecindeki maliyet yükünü hafifletmeye yöneliktir. Uygulamada belirleyici olan nokta şudur: faiz desteği bir sosyal yardım değil, hak sahipliği ve yapı durumu koşullarına bağlı bir destektir; koşullardan biri eksikse başvuru bankada değil, kaynağında reddedilir.
Hak Sahipliğinin Kurulması
Desteğe erişmenin ön koşulu, taşınmazın 6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı veya riskli alan statüsünde olması ve başvuranın bu yapı üzerinde malik ya da mevzuatın öngördüğü ölçüde ilgili sıfatını taşımasıdır. Riskli yapı tespitinin kesinleşmiş olması, tapu kayıtlarındaki şerhler ve maliklerin kendi aralarındaki anlaşma durumu birlikte değerlendirilir.
Başvuru Öncesi Belge Kontrolü
- Riskli yapı tespit raporu ve tebliğe ilişkin belgeler.
- Tapu kaydı ve varsa haciz, ipotek, aile konutu şerhi durumu.
- Maliklerin ortak kararına ilişkin tutanak ve imza sirküleri.
- Yeni yapıya ilişkin ruhsat ve müteahhitle yapılan sözleşme.
- Kira yardımı alınıp alınmadığı; desteklerin birlikte kullanımına dair kısıt olup olmadığı.
Sık Karşılaşılan Ret Sebepleri
- Riskli yapı tespitine itiraz süreci sonuçlanmadan başvuru yapılması.
- Tapudaki malik ile kredi başvurusunda bulunan kişinin farklı olması.
- Aynı hak sahibi için daha önce destek kullanılmış olması.
- Yapının kapsamdaki nitelikleri taşımadığının sonradan anlaşılması.
- Kredi tutarının, desteğe esas alınan üst sınırı aşan kısmının ayrıştırılmaması.
Ret Kararına Karşı Ne Yapılabilir?
Faiz desteği talebinin reddi, çoğu zaman bankanın değil idarenin hak sahipliği değerlendirmesinden kaynaklanır. Bu nedenle ilk adım, reddin hangi merciden ve hangi gerekçeyle geldiğini yazılı olarak tespit ettirmektir. Gerekçe hak sahipliğine ilişkinse ilgili idareye başvurulmalı; kesinleşmiş bir idari işlem varsa 2577 sayılı Kanun çerçevesinde dava süresi hesaplanmalıdır. Gerekçe bankanın kredi politikasına ilişkinse süreç tamamen özel hukuk zeminine kayar.
Müteahhitle İlişkinin Krediye Etkisi
Dönüşüm sözleşmesinde teslim tarihinin, gecikme tazminatının ve inşaat durdurulursa kredinin akıbetinin düzenlenmemiş olması, hak sahibini hem borçlu hem de evsiz bırakabilecek bir açık yaratır. Sözleşmede ipotek tesisine, hakedişe bağlı ödeme takvimine ve teminat şartlarına ilişkin hükümler kredi başvurusundan önce netleştirilmelidir.
Bu yazı genel bilgilendirme niteliğindedir; taşınmazın statüsü, malikler arasındaki anlaşma ve kredi koşulları sonucu doğrudan etkilediğinden, başvuru dosyanızın önceden hukuki incelemeden geçirilmesi tavsiye edilir.