Kamu kurumları, kendi hukuk birimleri dışında serbest çalışan avukatlardan da hizmet alabilmektedir. Bu alımların usul ve esaslarını gösteren yönetmelik, hem idare hem de sözleşmeye taraf olan avukat açısından bağlayıcı bir çerçeve çizer. Uygulamadaki asıl gerilim, hizmetin kapsamı ile ücretin nasıl hesaplanacağı noktasında ortaya çıkar.
İki Ayrı Hukuki Rejimin Kesişmesi
Bu ilişki tek bir mevzuatla açıklanamaz. Bir yanda idarenin harcama ve satın alma rejimi, diğer yanda 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun avukatlık sözleşmesine ve ücrete ilişkin emredici hükümleri vardır. Avukatlık Kanunu, avukatlık ücretinin serbestçe kararlaştırılabileceğini kabul etmekle birlikte, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin altında ücret belirlenmesini yasaklar. İdareyle yapılan sözleşme bu sınırı gözetmiyorsa, ücret hükmü bakımından ciddi bir geçersizlik tartışması doğar.
Sözleşmede Mutlaka Netleşmesi Gerekenler
- Hizmetin dosya bazlı mı yoksa belirli süreli danışmanlık şeklinde mi verileceği
- Karşı taraf vekâlet ücretinin kime ait olacağı
- Dosyanın istinaf ve temyiz aşamalarının kapsam içinde olup olmadığı
- Yargılama giderleri, bilirkişi ve keşif masraflarının nasıl karşılanacağı
- Vekâletten çekilme ve azil hâlinde ücretin akıbeti
Yanlış Merciye Başvurma Riski
Sözleşmeden doğan bir uyuşmazlıkta hangi yargı koluna gidileceği çoğu zaman gözden kaçar. İdarenin tek yanlı ve kamu gücüne dayalı bir işlemi söz konusuysa idari yargı, sözleşmenin kendisinden kaynaklanan alacak talebi söz konusuysa farklı bir değerlendirme gerekir. Görevsiz mahkemeye açılan dava reddedilir; her ne kadar usul kanunları belirli koşullarda dosyanın gönderilmesine imkân tanısa da, bu süreç aylarca zaman kaybettirir ve faiz başlangıcı ile zamanaşımı bakımından tartışma yaratır.
Avukat Açısından Meslek Kuralları Boyutu
İdareyle çalışan avukatın, aynı konuda menfaati çatışan başka bir müvekkile hizmet vermemesi gerekir. Çıkar çatışması yalnızca sözleşmeye aykırılık değil, aynı zamanda disiplin sorumluluğu doğuran bir konudur. Kurum dosyalarında öğrenilen bilgiler bakımından sır saklama yükümlülüğü, sözleşme sona erdikten sonra da devam eder.
Öneri
Kamu ile yapılacak avukatlık hizmet sözleşmesinde, kapsam ve ücret maddelerinin imza öncesinde yazılı olarak netleştirilmesi, sonradan doğacak uyuşmazlıkların büyük kısmını baştan önler. Somut sözleşme metniniz üzerinde, ilgili kurumun tabi olduğu mali mevzuat ile Avukatlık Kanunu'nun birlikte değerlendirilmesi için hukuki görüş alınması uygun olur.