Sağlık tesislerinin kamu özel iş birliği modeliyle yaptırılması ve bu tesislerden hizmet alınması, uzun süreli ve çok taraflı sözleşme ilişkileri doğurur. İlgili uygulama yönetmeliği, ön yeterlik ve ihale sürecinden hizmet bedelinin ödenmesine kadar olan aşamaları düzenler. Bu modelde çıkan uyuşmazlıkların büyük kısmı, inşaat aşamasından değil, işletme dönemindeki hizmet ölçümlerinden kaynaklanır.
Modelin Temel Mantığı
Yüklenici tesisi yapar ve belirli hizmetleri sunar; idare ise karşılığında kullanım bedeli ve hizmet bedeli öder. Ödemenin bir kısmı tesisin kullanıma hazır bulundurulmasına, bir kısmı ise sunulan hizmetin ölçülen kalitesine bağlıdır. Dolayısıyla performans ölçüm sistemi, sözleşmenin gerçek para akışını belirleyen mekanizmadır.
İşletme Döneminde En Çok Tartışılan Başlıklar
- Hizmet kalitesi kesintilerinin hangi ölçüme dayandığı ve itiraz usulü
- Kullanılabilirlik kesintilerinde kimin kusuru olduğunun tespiti
- Bakım-onarım yükümlülüğünün yüklenici ile idare arasındaki sınırı
- Mevzuat değişikliği kaynaklı maliyet artışlarının paylaşımı
- Mücbir sebep bildiriminin süresinde yapılmaması
Kesintiye İtirazda Delil Stratejisi
Kesinti kararlarına karşı yürütülecek savunmanın gücü, tamamen kayıt düzenine bağlıdır. Ölçüm sistemine ait ham veriler, arıza kayıt bildirimleri, müdahale süresi logları ve ortak komisyon tutanakları, sonradan üretilemeyecek delillerdir. Bu belgeler zamanında ve karşı tarafa bildirilmiş biçimde tutulmazsa, esasen haklı bir itiraz bile ispatlanamaz.
- Her kesinti bildirimi, süresi içinde ve gerekçeli olarak yazılı biçimde cevaplanmalıdır.
- Kesintiye konu olayın tarih-saat bilgisi, sistem kaydıyla eşleştirilmelidir.
- Sözleşmede ortak komisyon veya uzman değerlendirmesi öngörülmüşse, bu aşama atlanmadan yargıya gidilmemelidir.
- Hakediş ödemesi ihtirazi kayıtla kabul edilmelidir.
Uyuşmazlığın Götürüleceği Merci
Sözleşmede tahkim şartı bulunup bulunmadığı ilk kontrol edilecek husustur. Tahkim öngörülmüşse doğrudan mahkemeye gidilmesi, hakem itirazı nedeniyle davanın usulden reddiyle sonuçlanabilir. Tahkim yoksa, uyuşmazlığın niteliğine göre idari yargı ya da adli yargı ayrımı yapılması gerekir; bu ayrım, sözleşmenin idari sözleşme sayılıp sayılmadığıyla ilgilidir ve dosya bazında değerlendirilmelidir.
Sonuç
Bu modelde uyuşmazlığı kazandıran şey, çoğu zaman sözleşme yorumundan çok belge disiplinidir. Uzun vadeli bir sağlık KÖİ sözleşmesinin tarafıysanız, kesinti ve bildirim süreçlerini bir hukukçunun kurguladığı standart akışa bağlamanız, ilerideki ispat sorunlarını büyük ölçüde ortadan kaldırır.