İstatistik danışmanlık merkezleri; tez çalışmalarına, kurumsal projelere ve saha araştırmalarına yöntem desteği verir. Bu hizmetin hukuki niteliği, çoğu zaman düşünülenden daha karmaşıktır: verilen destek bir eser meydana getirme mi, yoksa yalnızca yöntem danışmanlığı mı olduğuna göre hem ücret hem de sorumluluk rejimi değişir.
Hizmetin Kapsamının Yazılı Tanımı
Danışmanlık talebi genellikle sözlü başlar ve zamanla genişler. Başlangıçta "analiz yöntemi önerisi" olarak konuşulan iş, süreç içinde veri temizliği, model kurma ve yorum yazımına kadar uzayabilir. Kapsam yazılı tanımlanmazsa hem ücret hem de teslim beklentisi tartışmalı hâle gelir. Sözleşmede iş tanımının; girdi verisinin kim tarafından sağlanacağı, kaç revizyon yapılacağı ve teslim biçiminin ne olacağı düzeyinde somutlaştırılması gerekir.
Akademik Çalışmalarda Etik Sınır
- Yöntem danışmanlığı ile çalışmanın yerine getirilmesi arasındaki çizgi korunmalıdır.
- Danışmanın katkısı yayında hangi biçimde anılacaksa (yazarlık, teşekkür) baştan kararlaştırılmalıdır.
- Verinin bütünlüğüne müdahale, sonuç "düzeltme" talepleri kesin biçimde reddedilmelidir.
- Etik kurul onayı bulunmayan bir veri seti üzerinde çalışmaya başlanmamalıdır.
Veri Devri ve Gizlilik
Danışmanlık için teslim edilen veri seti kişisel veri içeriyorsa, 6698 sayılı KVKK bakımından merkezin konumu netleştirilmelidir. Merkez, veri sorumlusunun talimatıyla çalışıyorsa veri işleyen sıfatını taşır ve aralarında yazılı bir düzenleme bulunması beklenir. Verinin analiz bitiminde imha edileceği ve nasıl imha edileceği de bu düzenlemede yer almalıdır.
Hatalı Analiz Sonuçları Doğurursa
Danışmanlık hizmetinde sorumluluk, kural olarak özenli davranma yükümlülüğüne bağlanır; belirli bir sonuç taahhüt edilmiş sayılmaz. Buna karşılık, yaygın kabul gören bir yöntemin açıkça yanlış uygulanması özen ihlali oluşturabilir. Sözleşmede sonuç taahhüdü izlenimi veren ifadelerden kaçınılması, hem gerçekçi hem de koruyucudur.
Ücret ve Fatura Düzeni
Döner sermaye kapsamındaki hizmetlerde ücret tarifesi kurul kararına dayanır; tarife dışı ücretlendirme sonradan mali sorumluluk konusu olur. Ücretin peşin mi, aşamalı mı tahsil edileceği ve iş yarıda bırakılırsa ne olacağı sözleşmede yer almalıdır.
Bu metin genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır. Danışmanlık sözleşmesinin hazırlanması veya mevcut bir hizmetten doğan uyuşmazlığın değerlendirilmesi, somut belgelerin incelenmesini gerektirir.