Konya ili Karatay ilçesi Aziziye Mahallesi sınırları içinde bulunan alan, 2059 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile riskli alan ilan edilmiştir. Bu yazı, kararın hukuka uygunluğunun sorgulanmasında belirleyici olan teknik gerekçe ve ispat boyutuna odaklanmaktadır.
Riskli alan kararı neye dayanır?
6306 sayılı Kanun kapsamında bir bölgenin riskli alan ilan edilebilmesi için, zemin yapısı veya üzerindeki yapılaşma sebebiyle can ve mal kaybına yol açma riski taşıdığının teknik verilerle ortaya konması gerekir. Karar metninin kendisi kısa olsa da, arkasında bir teknik dosya bulunur. Hukuki tartışmanın merkezi çoğu kez bu dosyanın içeriğidir.
Teknik dosyada aranacak unsurlar
- Zemin etüdü ve jeolojik-jeoteknik raporun alanın tamamını kapsayıp kapsamadığı.
- Yapı stokuna ilişkin tespitlerin örneklemle mi yoksa bina bazında mı yapıldığı.
- Alan sınırının teknik verinin gösterdiği sınırla örtüşüp örtüşmediği.
- Yakın tarihte güçlendirilmiş veya yeni ruhsatla yapılmış binaların değerlendirmeye nasıl dâhil edildiği.
Malikin karşı delil üretmesi mümkün mü?
Evet. Kendi taşınmazına ilişkin bağımsız zemin etüdü, yapı denetim kayıtları, güçlendirme projesi ve yapı kullanma izin belgesi, alanın bütününe ilişkin genel tespitin kendi parseli bakımından isabetsiz olduğunu göstermek için kullanılabilir. Bu tür karşı deliller, davanın açıldığı aşamada dosyaya sunulduğunda bilirkişi incelemesinin kapsamını da genişletir.
Davada izlenecek yöntem
- Kararın dayanağı teknik dosyanın idareden getirtilmesini talep edin.
- Alanın sınırlarına ilişkin krokiyi parsel bazında karşılaştırmalı olarak sunun.
- İnşaat mühendisliği ve jeoloji alanlarından bilirkişi görevlendirilmesini isteyin.
- Ölçülülük iddianızı, daha hafif bir tedbirin yeterli olacağını gösteren somut verilerle destekleyin.
Sonrasında ne değişir?
İptal kararı verilmesi hâlinde alanda yürütülen uygulamalar dayanaksız kalır; buna karşılık dava reddedilirse süreç, hak sahipliği tespiti ve uzlaşma aşamalarıyla devam eder. Her iki ihtimalde de değer tespitine esas belgelerin hazır tutulması, sonraki aşamada zaman kazandırır. Bu nedenle dava süreciyle uzlaşma hazırlığının paralel yürütülmesi pratik bir yaklaşımdır.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir ve somut olayın yerini tutmaz. Teknik itirazların değerlendirilebilmesi mühendislik verisiyle hukuki argümanın birlikte kurulmasını gerektirdiğinden, süre işlemeye başlamadan profesyonel destek alınması önerilir.