Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ, yapıları sınıf ve gruplara ayırarak her biri için metrekare bazında yaklaşık birim maliyet belirler. Bu rakamlar, mimarlık ve mühendislik hizmet bedellerinin hesaplanmasında, ruhsat harçlarında ve pek çok yargısal değerlendirmede referans alınır. Tebliğ her yıl yenilendiği için, hangi yılın tebliğinin uygulanacağı başlı başına bir uyuşmazlık konusudur.
Hangi Yılın Tebliği Uygulanır?
Uygulamada en sık yapılan hata, hesaplamanın dava tarihindeki tebliğe göre yapılmasıdır. Oysa kural olarak, hesaplamanın dayandığı hukuki ilişkinin doğduğu ya da ruhsatın alındığı dönemin tebliği esas alınır. Yanlış yıl tebliğinin kullanılması, bedelde ciddi sapmalara yol açar ve rapora itirazın en güçlü gerekçesini oluşturur.
Yapı Sınıfı ve Grubu Tespitindeki Kritik Nokta
Tebliğ, yapıları I. sınıftan V. sınıfa doğru artan nitelikte kademelendirir ve her sınıf içinde alt gruplar tanımlar. Bir yapının hangi sınıfa girdiği, kullanılan malzeme, taşıyıcı sistem ve fonksiyona göre belirlenir. Sınıfın bir kademe yukarı ya da aşağı yazılması, birim maliyeti ve dolayısıyla hesaplanan bedeli doğrudan değiştirir. İtirazlarda üzerinde en çok durulması gereken teknik başlık budur.
- Yapının fiilî kullanım amacı ile ruhsattaki amacın örtüşüp örtüşmediği
- Taşıyıcı sistem ve donatı düzeyinin sınıflandırmaya etkisi
- Ortak alanların ve eklentilerin hesaba katılma biçimi
- Brüt inşaat alanının projeden mi yoksa yerinde ölçümden mi alındığı
Bilirkişi Raporuna İtiraz Nasıl Kurgulanır?
- Raporda kullanılan tebliğ yılını ve yapı sınıfını ilk sırada denetleyin.
- Hesaba esas alınan inşaat alanının kaynağını (mimari proje, yapı ruhsatı, yerinde ölçüm) sorgulayın.
- Aritmetik işlem zincirini adım adım yeniden kurun; çarpan ve katsayı hatası sık görülür.
- İtirazınızı soyut bırakmayın; hangi kaleme, hangi belgeye dayanarak itiraz ettiğinizi gösterin.
- İtiraz dilekçesini süresi içinde ve mahkemenin verdiği kesin süreye uyarak sunun.
Süre Yönetimi
Bilirkişi raporuna itiraz için mahkemece verilen süre, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca uyulması gereken bir usul süresidir. Süresinde yapılmayan itiraz, rapordaki teknik hata açık olsa dahi sonuç doğurmayabilir ve rapor hükme esas alınabilir. Bu yüzden rapor tebliğ edilir edilmez, teknik destek almak için beklemeden hazırlığa başlanmalıdır.
Sözleşmeye Yansıması
Mimarlık ve mühendislik hizmet sözleşmelerinde bedel, tebliğe atıfla belirleniyorsa, hangi yılın tebliğinin ve hangi yapı sınıfının esas alınacağı sözleşmeye açıkça yazılmalıdır. Bu tek cümlelik açıklık, sonradan çıkacak bedel uyuşmazlıklarının büyük kısmını baştan önler.
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir. Bedel hesabına ilişkin somut bir uyuşmazlıkta, sözleşme metni ve dosyadaki teknik belgeler birlikte değerlendirilerek hukuki ve teknik destek alınması önerilir.