Arabuluculuk ücreti, sürecin en çok tartışılan pratik başlıklarından biridir. İlgili yılın asgari ücret tarifesi, hem anlaşma sağlanan hem de sağlanamayan hâller için ödeme ölçütlerini gösterir. Bu rehber ücretin kim tarafından, hangi anda ve hangi ölçüde karşılanacağını uyuşmazlık çıkma ihtimali yüksek noktalar üzerinden ele alır.
Anlaşma Hâlinde Ücretin Hesabı
Anlaşmayla sonuçlanan süreçlerde ücret, uyuşmazlık konusunun parasal değeri üzerinden nispi biçimde hesaplanır ve aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit karşılanır. Burada dikkat edilmesi gereken, "uyuşmazlık konusu değerin" ne olduğudur: taraflar arasında talep edilen tutar ile üzerinde anlaşılan tutar farklıysa, hangisinin esas alınacağı anlaşma belgesinde açıkça yazılmalıdır. Bu yazılmadığında sonradan arabulucu ile taraf arasında ayrı bir alacak tartışması doğar.
Anlaşamama Hâlinde Ne Olur?
Dava şartı olan uyuşmazlıklarda taraflar anlaşamazsa, iki saati aşmayan sürenin ücreti Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır; iki saati aşan kısım ise kural olarak taraflarca eşit ödenir. Uygulamada sorun, sürenin nasıl belgelendiğidir. Son tutanakta oturum saatlerinin, katılımcıların ve görüşme sayısının açık yazılması hem arabulucuyu hem tarafları korur.
Toplantıya Katılmamanın Maliyeti
Geçerli mazeret göstermeden ilk toplantıya katılmayan taraf, süreç sonunda açılan davada kısmen ya da tamamen haklı çıksa bile yargılama giderlerinden sorumlu tutulabilir ve vekâlet ücreti yönünden olumsuz sonuçla karşılaşabilir. Bu nedenle:
- Davete ilişkin tebligatın hangi adrese yapıldığı kontrol edilmeli
- Katılım mümkün değilse mazeret yazılı olarak arabulucuya iletilmeli
- Vekil aracılığıyla katılımda yetki belgesi hazır bulundurulmalı
Anlaşma Belgesinin İcra Edilebilirliği
Anlaşma belgesi, taraflar ve avukatları ile arabulucunun birlikte imzalaması hâlinde icra edilebilirlik yönünden ayrı bir güç kazanır. Aksi hâlde belgeye dayanarak icraya geçmek için ek bir aşama gerekir. Belgede edimlerin muhteviyatı, vade ve temerrüt sonucu net yazılmazsa, anlaşma sağlanmış olsa bile ikinci bir uyuşmazlık kaçınılmaz hâle gelir.
Kontrol Listesi
- Uyuşmazlığın parasal değeri belgede sayı ile yazıldı mı?
- Ücretin paylaşımı ayrıca kararlaştırıldı mı?
- Oturum süreleri tutanakta gösterildi mi?
- Ödeme takvimi ve gecikme sonucu belirlendi mi?
- İmzalar tam mı?
Yukarıdakiler genel bilgi amaçlıdır. Tarife yılı ve uyuşmazlığın türü hesabı değiştirdiğinden, özellikle yüksek değerli dosyalarda anlaşma belgesi imzalanmadan önce hukuki görüş alınması önerilir.