Türk Akreditasyon Kurumunca uygulanacak akreditasyon kullanım ücreti/payına dair tebliğ, akredite kuruluşların TÜRKAK'a ödeyeceği mali yükümlülüğün esaslarını belirler. Laboratuvar, muayene ve belgelendirme kuruluşları için bu, düzenli olarak hesaplanıp beyan edilmesi gereken bir süreklilik yükümlülüğüdür; tek seferlik bir başvuru harcı değildir.
Yükümlülüğün Doğduğu An
Kullanım payı, akreditasyon kapsamında yürütülen faaliyetler üzerinden hesaplanır. Bu nedenle kuruluşun kapsam dışı faaliyet gelirleri ile akredite faaliyet gelirlerini muhasebe kayıtlarında ayrıştırması gerekir. Ayrıştırma yapılmadığında, denetimde toplam ciro üzerinden değerlendirme yapılması riski doğar ve kuruluş, aksini ispat yükü altında kalır.
Beyan Sürecinde Sık Yapılan Hatalar
- Beyan döneminin kaçırılması ve gecikme faiziyle karşılaşılması
- İptal veya iade edilen belgelendirme gelirlerinin düzeltilmemesi
- Şube veya bağlı birimlerin faaliyetlerinin beyana dahil edilmemesi
- Kapsam daraltma talebinin bildirilmemesi nedeniyle eski kapsam üzerinden hesap yapılması
Akreditasyon Kapsamı ile Ücret İlişkisi
Kapsamın genişletilmesi yalnızca teknik bir yeterlik meselesi değildir; mali yükümlülüğü de doğrudan etkiler. Buna karşılık kullanılmayan bir kapsamın taşınması, karşılığı olmayan bir yüke dönüşebilir. Bu nedenle kapsam gözden geçirmesi, yıllık bütçe planlamasıyla birlikte yapılmalıdır.
Ödenmemesinin Sonuçları
- Öncelikle yazılı bildirim ve ödemeye davet yapılır.
- Süregelen ihlalde akreditasyonun askıya alınması gündeme gelebilir.
- Askıya alma, kuruluşun düzenlediği belgelerin geçerliliği yönünden ciddi ticari sonuç doğurur.
- Alacağın tahsili için genel icra yolları işletilebilir.
İtiraz ve Dava Hattı
Tahakkuk ettirilen tutara veya askıya alma kararına karşı önce kurumun kendi itiraz mekanizmasının işletilmesi beklenir. Bu aşamada kuruluşun elindeki en güçlü argüman, hesaplamaya esas alınan gelir kalemlerinin akredite faaliyetle ilgisiz olduğunu gösteren bağımsız denetim ve muhasebe kayıtlarıdır. İdari başvurudan sonuç alınamadığında, işlemin niteliğine göre idari yargı yolu değerlendirilir; burada da tebliğ tarihinden başlayan sürenin takibi belirleyicidir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Akreditasyon ücret düzenlemeleri dönemsel olarak güncellendiğinden, kuruluşunuzun yükümlülüğü için yürürlükteki metin ve mali kayıtlarınız birlikte değerlendirilerek destek alınması yerinde olur.