Aynı tüzel kişinin hem eğitim ve danışmanlık hem de belgelendirme hizmeti sunması, uygunluk değerlendirme alanının en hassas başlığı olan tarafsızlık sorununu doğurur. Onaylanmış kuruluş görevlendirmesine dair tebliğler, kuruluşun yetki alanını gösterirken bu tarafsızlık şartını da arka planda taşır. Bu rehber, çıkar çatışması riskini ve doğurduğu hukuki sonuçları ele alır.
Danışmanlık ile Belgelendirmenin Ayrılması
Bir kuruluşun, uygunluk değerlendirmesini yaptığı üreticiye aynı ürün için danışmanlık vermesi, verilen belgenin güvenilirliğini tartışmaya açar. Uygulamada bu ayrım; farklı personel görevlendirmesi, karar verici ile denetçinin ayrılması ve tarafsızlığı izleyen bir komite kurulmasıyla sağlanır. Bu ayrımın kayıtla ispatlanamaması, denetimde en çok karşılaşılan bulgudur.
Üretici Açısından Doğan Risk
Belgeyi düzenleyen kuruluşun tarafsızlığı sorgulanır ve görevlendirmesi sınırlanırsa, üreticinin elindeki belge tartışmalı hâle gelebilir. Bu ihtimale karşı üreticinin, hizmet aldığı kuruluşun görevlendirme kapsamını ve akreditasyon durumunu sözleşme öncesinde teyit etmesi gerekir. Belge tarihindeki geçerlilik, sonradan yapılacak değerlendirmenin ölçüsüdür.
Şikâyet ve İhbar Mekanizması
- Öncelikle kuruluşun kendi şikâyet prosedürüne başvurun ve kayıt numarası alın.
- Sonuç alınamazsa akreditasyon kurumuna bildirimde bulunmayı değerlendirin.
- Görevlendirmeyi yapan bakanlığa yazılı ihbar yolu açıktır.
- Somut zarar doğmuşsa, sözleşmeye dayalı talebinizi ayrıca saklı tutun.
Kişisel Veri ve Gizlilik Boyutu
Denetim sırasında kuruluşun eriştiği teknik dosya, üretim yöntemi ve personel bilgileri ticari sır ve kişisel veri niteliği taşıyabilir. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında, denetim kayıtlarında yer alan çalışan verilerinin işlenme amacı ve saklama süresi belirlenmiş olmalıdır. Gizlilik ihlali iddiası, belgelendirme uyuşmazlığından bağımsız olarak ayrıca ileri sürülebilir.
Yukarıdaki değerlendirme genel bir çerçeve çizer. Tarafsızlık veya gizlilik ihlali iddiası içeren bir uyuşmazlıkta deliller hızla kaybolabildiğinden, süreci bir hukukçunun yönlendirmesiyle yürütmeniz konumunuzu güçlendirir.