Yapı Malzemeleri Yönetmeliği kapsamındaki ürünlerin hangi değerlendirme ve doğrulama sistemine tabi olacağı, ayrı bir tebliğle belirlenir. Uygulamada AVCP sistemleri olarak anılan bu düzenleme, her ürün ailesi için imalatçının ve onaylanmış kuruluşun hangi görevleri üstleneceğini gösterir. Sistem numarasının doğru tespit edilmesi, tüm belgelendirme sürecinin geçerliliğini belirleyen ilk adımdır.
Sistemler Arasındaki Temel Fark
Sistemler, onaylanmış kuruluşun müdahale derecesine göre kademelenir. En sıkı sistemde ürün tipinin belirlenmesi, fabrika üretim kontrolünün değerlendirilmesi ve sürekli gözetim onaylanmış kuruluşa aittir. En esnek sistemde ise imalatçı, performansı kendi sorumluluğunda belirler ve beyan eder. Aradaki kademelerde görev paylaşımı değişir. Yanlış sistem seçimi, düzenlenen belgenin geçersizliği sonucunu doğurur.
İmalatçının Kalıcı Yükümlülükleri
- Fabrika üretim kontrol sistemini kurmak ve sürekliliğini sağlamak
- Performans beyanını düzenlemek ve öngörülen süre boyunca saklamak
- Ürün tipinde veya üretim koşullarında değişiklik olduğunda değerlendirmeyi yenilemek
- İzlenebilirlik için parti ve seri kayıtlarını tutmak
Bu yükümlülükler bir defalık değil süreklidir; belgenin alındığı tarihte uygun olan bir üretim hattının sonradan değişmesi, beyanın dayanağını ortadan kaldırır.
Onaylanmış Kuruluş Belgesinin Hukuki Değeri
Onaylanmış kuruluşça düzenlenen belge, ürünün mevzuata uygunluğuna dair güçlü bir karine oluşturur; ancak mutlak bir bağışıklık sağlamaz. Denetimde belgeye rağmen uygunsuzluk tespit edilirse, imalatçının sorumluluğu doğar. Belgeyi düzenleyen kuruluşun kendi sorumluluğu ise ayrı bir hukuki ilişkiye dayanır ve sözleşme hükümleri çerçevesinde değerlendirilir.
Belgenin Askıya Alınması veya İptali Halinde Ne Olur?
Onaylanmış kuruluşun belgeyi askıya alması ya da iptal etmesi durumunda, imalatçının o belgeye dayanarak düzenlediği performans beyanları etkilenir. Bu aşamada atılması gereken adımlar şunlardır:
- Kararın gerekçesini ve dayanağını yazılı olarak talep edin.
- Kuruluşun kendi itiraz prosedüründeki süreyi kaçırmadan başvuru yapın.
- Piyasada bulunan stokların durumunu değerlendirerek gerekli bildirimleri yapın.
- İdari yaptırım riski doğduysa, başvuru merciini kararın dayanağına göre belirleyin.
Tedarik Zincirinde Sözleşmesel Koruma
İmalatçı ile dağıtıcı veya yüklenici arasındaki sözleşmelere, belgelerin geçerliliğine ilişkin taahhüt ve belgenin geçersiz hale gelmesi halinde uygulanacak sonuçlar yazılmalıdır. Böyle bir düzenleme yoksa, doğan zararın paylaşımı genel hükümlere göre çözülür ve ispat yükü çoğunlukla zarara uğrayan tarafta kalır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Belgelendirme sistemi seçimi, performans beyanı veya belge iptali gibi konularda, teknik dosyanız incelenerek uzmanlaşmış bir hukukçudan görüş alınması yerinde olur.